Đề bài

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
CÂY SỒI VÀ CÂY SẬY
Trong khu rừng nọ có một cây sồi rất cao lớn, sừng sững đứng ngay bên bờ một dòng sông. Hằng ngày, nó khinh khỉnh nhìn đám sậy bé nhỏ, yếu ớt, thấp chùn dưới chân mình.
Một hôm, trời bỗng nổi trận cuồng phong dữ dội. Cây sồi bị bão thổi bật gốc, đổ xuống sông. Nó bị cuốn theo dòng nước dữ ngầu phù sa. Thấy những cây sậy vẫn tươi xanh hiên ngang đứng trên bờ, mặc cho gió mưa đảo điên. Quá đỗi ngạc nhiên, cây sồi bèn cất tiếng hỏi:
– Anh sậy ơi, sao anh nhỏ bé, yếu ớt thế kia mà không bị bão thổi đổ? Còn tôi to lớn thế này lại bị bật cả gốc, bị cuốn trôi theo dòng nước?
Cây sậy trả lời:
– Tuy anh cao lớn nhưng đứng một mình. Tôi tuy nhỏ bé, yếu ớt nhưng luôn luôn có bạn bè đứng bên cạnh tôi. Chúng tôi dựa vào nhau để chống lại gió bão, nên gió bão dù mạnh tới đâu cũng chẳng thể thổi đổ được chúng tôi.
Nghe vậy, cây sồi ngậm ngùii, xấu hổ. Nó không còn dám coi thường cây sậy bé nhỏ yếu ớt nữa.
(Theo Tuyển tập những câu chuyện ngụ ngôn hay nhất của Aesop, Việt Khương dịch, NXB Tổng hợp TP Hồ Chí Minh, tr.185)

Câu 1

Xác định ngôi kể và các nhân vật trong câu chuyện trên

Phương pháp giải

Đọc lời kể trong văn bản để xác định người kể chuyện gọi tên nhân vật bằng “nó”, “cây sồi”, “cây sậy” hay xưng “tôi”.

Xác định ngôi kể và tìm các nhân vật xuất hiện xuyên suốt câu chuyện

Lời giải của GV Loigiaihay.com

- Ngôi kể thứ ba

- Nhân vật: cây sồi, cây sậy

Giải thích:

Người kể chuyện giấu mình, gọi tên các nhân vật chứ không xưng “tôi”.

Hai nhân vật chính của truyện là cây sồi và cây sậy, qua đó gửi gắm bài học ý nghĩa.

Mở rộng

- Ngôi kể thứ ba: khi gọi các nhân vật bằng tên gọi của chúng, người kể tự giấu mình đi, người kể có thể kể linh hoạt tự do những gì diễn ra với nhân vật.

- Nhân vật trong truyện ngụ ngôn có thể là loài vật, đồ vật, cây cối hoặc con người. Các nhân vật hầu như không có tên riêng, thường được người kể chuyện gọi bằng danh từ chung như: rùa, thỏ, sói, cừu, cây sậy, thầy bói, bác nông dân,… Từ suy nghĩ, hành động, lời nói của nhân vật ngụ ngôn, người nghe, người đọc có thể rút ra những bài học sâu sắc.

Link tham khảo:

Thể loại Truyện ngụ ngôn

Nhân vật trong truyện ngụ ngôn

Ngôi kể và tác dụng của việc thay đổi ngôi kể

Xem thêm các câu hỏi cùng đoạn

Câu 2

Chỉ ra và nêu tác dụng của một phó từ có trong câu văn sau: “Trong khu rừng nọ có một cây sồi rất cao lớn sừng sững đứng ngay bên bờ một dòng sông.”

Phương pháp giải

Xác định những từ đứng trước động từ hoặc tính từ để bổ sung ý nghĩa cho chúng.

Chú ý các từ nhấn mạnh mức độ trong câu văn đã cho.

Lời giải của GV Loigiaihay.com

- Phó từ “rất”

- Tác dụng: Nhấn mạnh mức độ mức độ cao lớn của cây sồi, làm nổi bật sự to lớn, vững chãi của cây sồi.

Giải thích:

Từ “rất” bổ sung ý nghĩa về mức độ cho tính từ “cao lớn”, qua đó làm nổi bật vẻ ngoài to lớn, vững chãi và đầy tự kiêu của cây sồi.

Mở rộng

- Phó từ là các từ ngữ luôn đi liền với các từ loại khác là tính từ, động từ và trạng từ với tác dụng bổ sung, giải thích rõ hơn ý nghĩa của các từ mà nó đi kèm.

- Phó từ gồm hai loại lớn: Phó từ đứng trước động từ, tính từ và phó từ đứng sau động từ tính từ.

- Phó từ luôn kết hợp với tính từ và động từ để bổ sung, làm rõ nét nghĩa về thời gian, về sự tiếp diễn, về mức độ, về mặt phủ định, về mặt cầu khiến, về khả năng, về kết quả, về tần số và tình thái cho các từ mà nó đi kèm.

Link tham khảo: Phó từ là gì? Đặc điểm của phó từ

Câu 3

Chi tiết: “Hằng ngày, nó khinh khỉnh nhìn đám sậy bé nhỏ, yếu ớt, thấp chùn dưới chân mình” đã cho thấy cây sồi có tính cách gì?

Phương pháp giải

Dựa vào hành động, thái độ của cây sồi đối với cây sậy.

Từ chi tiết “khinh khỉnh nhìn” để suy ra tính cách nhân vật.

Lời giải của GV Loigiaihay.com

Tính cách: kiêu ngạo

Giải thích:

Cây sồi luôn tự cho mình mạnh mẽ và vượt trội hơn cây sậy nhỏ bé.

Điều đó cho thấy sự tự cao, thiếu khiêm tốn của nhân vật này.

Mở rộng

- Truyện ngụ ngôn là những truyện kể ngắn gọn, hàm súc, bằng văn xuôi hoặc văn vần. Truyện thường đưa ra bài học về cách nhìn sự việc, cách ứng xử của con người trong cuộc sống.

Link tham khảo:

Thể loại Truyện ngụ ngôn

Nhân vật trong truyện ngụ ngôn

Câu 4

Tại sao cây sồi lại ngạc nhiên khi thấy cây sậy vẫn đứng vững sau trận bão? Qua đó, em hiểu gì về sự khác biệt giữa hai loài cây này?

Phương pháp giải

Đọc kĩ lời đối thoại giữa cây sồi và cây sậy sau trận bão.

So sánh đặc điểm và cách tồn tại của hai loài cây.

Lời giải của GV Loigiaihay.com

- Vì cây sậy nhỏ bé, yếu ớt nhưng vẫn đứng vững sau trận bão, trong khi cây sồi to lớn lại bị bật gốc, cuốn trôi.

- Sự khác biệt giữa hai loài cây: câu sồi cao lớn nhưng đơn độc, cứng nhắc, dễ gãy đổ; cây sậy tuy nhỏ bé nhưng biết dựa vào nhau, mềm dẻo.

Giải thích:

Cây sồi chỉ dựa vào sức mạnh của bản thân nên dễ thất bại khi gặp biến cố lớn. Ngược lại, cây sậy biết nương tựa vào nhau nên có sức mạnh đoàn kết để chống chọi khó khăn.

Mở rộng

Link tham khảo:

Thể loại Truyện ngụ ngôn

Nhân vật trong truyện ngụ ngôn

Câu 5

Em rút ra bài học gì cho bản thân từ nội dung của câu chuyện trên?

Phương pháp giải

Từ nội dung và ý nghĩa câu chuyện, rút ra bài học phù hợp cho bản thân.

Liên hệ với cách ứng xử của con người trong cuộc sống.

Lời giải của GV Loigiaihay.com

Bài học:

- Không nên kiêu căng, coi thường người khác.

- Trong cuộc sống, sức mạnh của sự đoàn kết và tinh thần gắn bó rất quan trọng.

- Biết khiêm tốn, linh hoạt và biết nương tựa vào tập thể sẽ giúp con người vượt qua khó khăn, thử thách.

Giải thích:

Cây sồi bị bật gốc vì quá tự tin vào sức mạnh của bản thân và xem thường cây sậy nhỏ bé.

Trong khi đó, cây sậy biết đoàn kết, nương tựa vào nhau nên vẫn đứng vững trước giông bão. Qua đó, câu chuyện nhắn nhủ con người phải biết sống khiêm tốn, đoàn kết và không nên coi thường người khác.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?

Báo lỗi/Góp ý

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...

Các bài tập cùng chuyên đề

Bài 1 :

Đánh dấu X vào các dòng nêu đúng yêu cầu cần đạt của Bài mở đầu:

a. Những nội dung chính của sách Ngữ văn 7
b. Nội dung và hình thức của một văn bản
c. Cách sử dụng sách Ngữ văn 7
d. Phương pháp học và yêu cầu đánh giá kết quả học tập
e. Cấu trúc của sách và các bài học trong sách Ngữ văn 7

Nội dung	Nhan đề văn bản
Truyện kể về thời thơ ấu của Bác Hồ
Truyện viết về buổi học tiếng Pháp lần cuối trước khi vùng quê của chú bé bị sáp nhập vào nước Phổ
Truyện về anh thợ mộc chỉ biết làm theo ý kiến người khác, dẫn đến hỏng hết mọi việc
Truyện về con ếch đã kém hiểu biết lại tự kiêu, tự phụ, rước hoạ vào thân
Truyện về cuộc so bì hơn thua giữa các bộ phận cơ thể
Truyện viết về trận chiến quyết liệt của đoàn thuỷ thủ với những con bạch tuộc khổng lồ
Truyện kể về một viên trung sĩ chế ra “chất làm gỉ” có thể phá huỷ tất cả các vũ khí bằng kim loại để chặn chiến tranh
Truyện ghi lại tình huống bất ngờ, éo le của viên phi công vũ trụ trong một lần lên Sao Hoả
Truyện về người đàn ông mang tên Võ Tòng

Kiểu văn bản	Nội dung cụ thể
	Thuyết minh về quy tắc, luật lệ trong một hoạt động hay trò chơi
	Viết bản tường trình
	Nghị luận về một vấn đề trong đời sống (nghị luận xã hội) và phân tích đặc điểm nhân vật (nghị luận văn học)
	Kể về sự việc có thật liên quan đến nhân vật hoặc sự kiện lịch sử, có sử dụng các yếu tố miêu tả
	Bước đầu biết làm bài thơ bốn chữ, năm chữ; viết đoạn văn ghi lại cảm xúc sau khi đọc một bài thơ. Viết bài văn biểu cảm về một con người hoặc sự việc

Kĩ năng	Nội dung cụ thể
Nói
Nghe
Nói nghe tương tác

Các phần của bài học	Nhiệm vụ của học sinh
YÊU CẦU CẦN ĐẠT
KIẾN THỨC NGỮ VĂN
ĐỌC ĐỌC HIỂU VĂN BẢN - Tên văn bản - Chuẩn bị - Đọc hiểu THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU
VIẾT - Định hướng - Thực hành
NÓI VÀ NGHE - Định hướng - Thực hành
TỰ ĐÁNH GIÁ
HƯỚNG DẪN TỰ HỌC

Nội dung	Hai người bạn đồng hành và con gấu	Chó sói và chiên con
Tình huống truyện
Bài học
Tác dụng của tình huống truyện (trong việc thể hiện bải học)