Đề bài

Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:
CÂU CHUYỆN BÓ ĐŨA
    Ngày xưa, ở một gia đình kia, có hai anh em. Lúc nhỏ, anh em rất hòa thuận. Khi lớn lên, anh có vợ, em có chồng, tuy mỗi người một nhà nhưng vẫn hay va chạm.
    Thấy các con không yêu thương nhau, người cha rất buồn phiền. Một hôm, ông đặt một bó đũa và một túi tiền trên bàn, rồi gọi các con, cả trai, cả gái, dâu, rể lại và bảo:
- Ai bẻ gãy được bó đũa này thì thưởng cho túi tiền
    Bốn người con lần lượt bẻ bó đũa. Ai cũng cố hết sức mà không sao bẻ gãy được. Người cha bèn cởi bó đũa ra, rồi thong thả bẻ gãy từng chiếc một cách dễ dàng.
    Thấy vậy, bốn người con cùng nói:
- Thưa cha, lấy từng chiếc mà bẻ thì có khó gì!
    Người cha liền bảo:
- Đúng. Như thế là các con đều thấy rằng chia lẻ ra thì yếu, hợp lại thì mạnh. Vậy các con phải biết thương yêu, đùm bọc lẫn nhau. Có đoàn kết thì mới có sức mạnh.
(Truyện ngụ ngôn Việt Nam)

Câu 1

Xác định thể loại của văn bản trên.

Phương pháp giải

Dựa vào nội dung: có câu chuyện đơn giản, mang ý nghĩa khuyên răn, rút ra bài học, xác định thể loại.

Lời giải của GV Loigiaihay.com

Thể loại: truyện ngụ ngôn

Giải thích:

Truyện dùng hình ảnh bó đũa để nói về con người và bài học đoàn kết, mang tính giáo huấn => đặc trưng truyện ngụ ngôn.

Mở rộng

- Truyện ngụ ngôn là những truyện kể ngắn gọn, hàm súc, bằng văn xuôi hoặc văn vần. Truyện thường đưa ra bài học về cách nhìn sự việc, cách ứng xử của con người trong cuộc sống.

- Đề tài trong truyện ngụ ngôn thường là những vấn đề đạo đức hay những cách ứng xử trong cuộc sống.

- Nhân vật trong truyện ngụ ngôn có thể là loài vật, đồ vật, cây cối hoặc con người. Các nhân vật hầu như không có tên riêng, thường được người kể chuyện gọi bằng danh từ chung như: rùa, thỏ, sói, cừu, cây sậy, thầy bói, bác nông dân,… Từ suy nghĩ, hành động, lời nói của nhân vật ngụ ngôn, người nghe, người đọc có thể rút ra những bài học sâu sắc.

Link tham khảo: Thể loại Truyện ngụ ngôn

Xem thêm các câu hỏi cùng đoạn

Câu 2

Xác định và nêu tác dụng của phó từ trong câu văn sau:
“Khi lớn lên, anh có vợ, em có chồng, tuy mỗi người một nhà nhưng vẫn hay va chạm”

Phương pháp giải

Tìm từ bổ sung ý nghĩa cho động từ “va chạm” trong câu và xác định loại phó từ

Lời giải của GV Loigiaihay.com

- Phó từ “vẫn”

- Tác dụng: Chỉ sự tiếp diễn tương tự

Giải thích:

Phó từ “vẫn” chỉ sự tiếp diễn của hành động “va chạm”, cho thấy dù đã lớn, các anh em vẫn còn bất hòa như trước.

Mở rộng

- Phó từ là các từ ngữ luôn đi liền với các từ loại khác là tính từ, động từ và trạng từ với tác dụng bổ sung, giải thích rõ hơn ý nghĩa của các từ mà nó đi kèm.

- Phó từ gồm hai loại lớn: Phó từ đứng trước động từ, tính từ và phó từ đứng sau động từ tính từ.

- Phó từ luôn kết hợp với tính từ và động từ để bổ sung, làm rõ nét nghĩa về thời gian, về sự tiếp diễn, về mức độ, về mặt phủ định, về mặt cầu khiến, về khả năng, về kết quả, về tần số và tình thái cho các từ mà nó đi kèm.

Link tham khảo: Phó từ là gì? Đặc điểm của phó từ

Câu 3

Theo em, một chiếc đũa và một bó đũa được ngầm so sánh với điều gì?

Phương pháp giải

Dựa vào chi tiết bó đũa (bẻ không gãy – bẻ từng chiếc dễ) để suy ra ý nghĩa so sánh ẩn.

Lời giải của GV Loigiaihay.com

Một chiếc đũa được ngầm so sánh với một người con; cả bó đũa ngầm so sánh với cả bốn người con

Giải thích:

Một chiếc đũa tượng trưng cho một người (yếu), còn bó đũa tượng trưng cho tập thể (mạnh) → làm nổi bật ý nghĩa đoàn kết.

Mở rộng

- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.

- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2

- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:

+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...

+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..

Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:

+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...

+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?

+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?

Một số link tham khảo:

Biện pháp So sánh

Bài tập trắc nghiệm Tìm hiểu biện pháp So sánh

Câu 4

“Câu chuyện bó đũa” khuyên nhủ chúng ta bài học gì trong cuộc sống?

Phương pháp giải

Từ lời dạy của người cha ở cuối truyện để khái quát thành bài học

Lời giải của GV Loigiaihay.com

- Câu chuyện đã mang đến bài học sâu sắc về sức mạnh của tinh thần đoàn kết đối với cuộc sống của con người. Mỗi chúng ta cần phải biết đoàn kết, yêu thương, đùm bọc, sẻ chia với nhau thì sẽ tạo nên sức mạnh phi thường, cùng nhau giải quyết tốt những vấn đề khó khăn, trở ngại trong cuộc sống.

- Trong cuộc sống, cần xây dựng mối quan hệ thân thiện giữa người với người, tạo nên một xã hội đoàn kết, giàu tình nhân ái,…

- Trong cuộc sống, nếu không biết đoàn kết mà cứ tị nạnh, ganh ghét lẫn nhau thì sẽ mãi cô độc như một chiếc đũa dễ dàng bị bẻ gãy vậy.

Giải thích:

Người cha dùng hình ảnh bó đũa để chứng minh đoàn kết thì mạnh, chia rẽ thì yếu, nhắc nhở con người phải yêu thương, gắn bó với nhau.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?

Câu 5

Viết khoảng 5 – 7 dòng trình bày suy nghĩ của em về sức mạnh của tinh thần đoàn kết.

Phương pháp giải

Liên hệ thực tế, nêu suy nghĩ về vai trò của đoàn kết trong học tập và cuộc sống

Lời giải của GV Loigiaihay.com

Đoàn kết là một truyền thống tốt đẹp của nhân dân ta, thể hiện qua sự tương trự, giúp đỡ lẫn nhau bằng những hành động cụ thể, nhất là những khi gặp hoạn nạn, khó khăn. Đoàn kết là tập hợp mọi người thành một khối thống nhất, gắn kết chặt chẽ với nhau, không thể tách dời, cùng đồng lòng chung sức, hỗ trợ nhau để giải quyết công việc. Sự kết hợp ấy sẽ tạo nên sức mạnh to lớn giúp chúng ta vượt qua mọi khó khăn, rào cản vật chất cũng như tinh thần, đem lại kết quả tốt đẹp cho cuộc sống. Mỗi chúng ta phải biết quan tâm, giúp đỡ bạn bè, phát huy cao tinh thần đoàn kết trong tập thể để xây dựng tập thể vững mạnh. Biết phấn đấu trong học tập, rèn luyện nhân cách trong sáng, bản lĩnh vững vàng trở thành người hữu ích nay mai đem sức mình xây dựng quê hương đất nước.

Giải thích:

Đoàn kết giúp mọi người hỗ trợ nhau, tạo sức mạnh tập thể để vượt khó khăn, vì vậy mỗi người cần biết hợp tác, yêu thương để cùng phát triển.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?

Báo lỗi/Góp ý

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...

Các bài tập cùng chuyên đề

Bài 1 :

Đánh dấu X vào các dòng nêu đúng yêu cầu cần đạt của Bài mở đầu:

a. Những nội dung chính của sách Ngữ văn 7
b. Nội dung và hình thức của một văn bản
c. Cách sử dụng sách Ngữ văn 7
d. Phương pháp học và yêu cầu đánh giá kết quả học tập
e. Cấu trúc của sách và các bài học trong sách Ngữ văn 7

Nội dung	Nhan đề văn bản
Truyện kể về thời thơ ấu của Bác Hồ
Truyện viết về buổi học tiếng Pháp lần cuối trước khi vùng quê của chú bé bị sáp nhập vào nước Phổ
Truyện về anh thợ mộc chỉ biết làm theo ý kiến người khác, dẫn đến hỏng hết mọi việc
Truyện về con ếch đã kém hiểu biết lại tự kiêu, tự phụ, rước hoạ vào thân
Truyện về cuộc so bì hơn thua giữa các bộ phận cơ thể
Truyện viết về trận chiến quyết liệt của đoàn thuỷ thủ với những con bạch tuộc khổng lồ
Truyện kể về một viên trung sĩ chế ra “chất làm gỉ” có thể phá huỷ tất cả các vũ khí bằng kim loại để chặn chiến tranh
Truyện ghi lại tình huống bất ngờ, éo le của viên phi công vũ trụ trong một lần lên Sao Hoả
Truyện về người đàn ông mang tên Võ Tòng

Kiểu văn bản	Nội dung cụ thể
	Thuyết minh về quy tắc, luật lệ trong một hoạt động hay trò chơi
	Viết bản tường trình
	Nghị luận về một vấn đề trong đời sống (nghị luận xã hội) và phân tích đặc điểm nhân vật (nghị luận văn học)
	Kể về sự việc có thật liên quan đến nhân vật hoặc sự kiện lịch sử, có sử dụng các yếu tố miêu tả
	Bước đầu biết làm bài thơ bốn chữ, năm chữ; viết đoạn văn ghi lại cảm xúc sau khi đọc một bài thơ. Viết bài văn biểu cảm về một con người hoặc sự việc

Kĩ năng	Nội dung cụ thể
Nói
Nghe
Nói nghe tương tác

Các phần của bài học	Nhiệm vụ của học sinh
YÊU CẦU CẦN ĐẠT
KIẾN THỨC NGỮ VĂN
ĐỌC ĐỌC HIỂU VĂN BẢN - Tên văn bản - Chuẩn bị - Đọc hiểu THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU
VIẾT - Định hướng - Thực hành
NÓI VÀ NGHE - Định hướng - Thực hành
TỰ ĐÁNH GIÁ
HƯỚNG DẪN TỰ HỌC

Nội dung	Hai người bạn đồng hành và con gấu	Chó sói và chiên con
Tình huống truyện
Bài học
Tác dụng của tình huống truyện (trong việc thể hiện bải học)

Xác định thể loại của văn bản trên.

Xác định và nêu tác dụng của phó từ trong câu văn sau:“Khi lớn lên, anh có vợ, em có chồng, tuy mỗi người một nhà nhưng vẫn hay va chạm”

Theo em, một chiếc đũa và một bó đũa được ngầm so sánh với điều gì?

“Câu chuyện bó đũa” khuyên nhủ chúng ta bài học gì trong cuộc sống?

Viết khoảng 5 – 7 dòng trình bày suy nghĩ của em về sức mạnh của tinh thần đoàn kết.

Xác định và nêu tác dụng của phó từ trong câu văn sau:
“Khi lớn lên, anh có vợ, em có chồng, tuy mỗi người một nhà nhưng vẫn hay va chạm”