Dẫn chứng về Danh dự

Danh dự là sự coi trọng, đánh giá của xã hội đối với một người dựa trên phẩm chất đạo đức, nhân cách và những giá trị tinh thần cao quý, thể hiện qua hành vi, lối sống chuẩn mực, trung thực, trách nhiệm và lòng tự trọng, được pháp luật bảo vệ như một giá trị vô hình thiêng liêng của con người.

• Biểu hiện: Dâng "Thất trảm sớ" xin vua chém 7 tên nịnh thần. Khi vua không nghe, ông treo mũ từ quan về ở ẩn dạy học, giữ gìn khí tiết thanh cao, không chấp nhận đứng chung với kẻ xấu.
• Kết quả: Ông được nhân dân tôn vinh là "Vạn thế sư biểu" (Người thầy của muôn đời), danh tiếng thơm lây đến tận ngày nay, trở thành biểu tượng của danh dự người trí thức.

• Biểu hiện: Cha của ông là An Sinh Vương Trần Liễu có mối thâm thù với vua Trần Thái Tông (do bị ép nhường vợ). Trước khi mất, cha ông trăng trối: "Con không vì cha mà lấy được thiên hạ, thì cha chết dưới suối vàng cũng không nhắm mắt được". Dù nắm trong tay binh quyền thống lĩnh thiên hạ, Trần Quốc Tuấn kiên quyết gạt bỏ lời trăng trối của cha, không soán ngôi. Thậm chí, khi con trai ông là Trần Quốc Tảng có ý nói về việc tranh giành ngai vàng, ông đã nổi giận định chém đầu và đuổi đi, không cho gặp mặt.

• Kết quả: Ông giữ trọn đạo "Trung", giúp triều trần tránh được cảnh "huynh đệ tương tàn". Nhờ đó, vua tôi nhà Trần đồng lòng, tạo nên sức mạnh đoàn kết vô địch để 3 lần đánh thắng quân Nguyên Mông. Ông để lại tiếng thơm muôn đời là một bậc "Đại nghĩa diệt thân".

• Biểu hiện: Câu nói kinh điển: Tại Hội nghị Sơ kết 1 năm hoạt động của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng (năm 2013) và nhiều cuộc họp quan trọng khác, ông nhiều lần nhấn mạnh: "Đời người chỉ sống có một lần, phải sống sao cho khỏi xót xa, ân hận vì những năm tháng đã sống hoài, sống phí... Tiền bạc lắm làm gì, chết có mang theo được đâu. Danh dự mới là điều thiêng liêng, cao quý nhất."
• Kết quả: Ông được nhân dân kính trọng, là biểu tượng của danh dự người lãnh đạo đất nước. Sự ra đi của ông để lại niềm tiếc thương vô hạn, nhưng cũng để lại một bài học lớn: Người biết giữ danh dự là người sống vì cái chung, và chính sự liêm khiết ấy sẽ tạc nên tượng đài bất tử trong lòng dân tộc.

• Biểu hiện: Nhà triết học vĩ đại Socrates bị chính quyền Athens kết án tử hình vì những tư tưởng khai phóng. Khi các học trò đã mua chuộc quản ngục và chuẩn bị sẵn một kế hoạch vượt ngục hoàn hảo, Socrates đã từ chối. Ông lập luận rằng, nếu ông trốn chạy, ông sẽ phủ nhận toàn bộ những gì mình đã giảng dạy về việc tuân thủ luật pháp và sự chính trực. Ông không muốn sống thêm vài năm trong sự hèn nhát và sự hoài nghi của hậu thế về tư cách của một hiền triết.
• Kết quả: Ông thản nhiên uống chén thuốc độc diên vĩ giữa vòng tay của những học trò đang khóc than. Cái chết của ông không phải là sự kết thúc, mà là sự bất tử hoá danh dự của một người thầy.

• Biểu hiện: Trong bối cảnh đất nước những năm đầu đổi mới đầy rẫy khó khăn, quyết định xây dựng đường dây tải điện 500kV Bắc - Nam của ông được coi là một cuộc "phiêu lưu" đầy rủi ro. Trước những ý kiến phản bác gay gắt và áp lực dư luận, ông đã đặt cược toàn bộ sự nghiệp chính trị và danh dự cá nhân vào dự án khi tuyên bố: "Nếu dự án không thành công, tôi xin từ chức". Ông không chọn con đường an toàn để giữ ghế, mà chọn con đường gian khổ để mang lại ánh sáng cho miền Nam.
• Kết quả: Công trình hoàn thành đúng tiến độ, tạo nên bước ngoặt lịch sử cho kinh tế Việt Nam. Danh dự của "Sáu Dân" (tên thân mật của ông) được tạc vào lòng dân không phải bằng quyền uy, mà bằng lòng dũng cảm dám chịu trách nhiệm cá nhân trước những quyết sách vận mệnh của dân tộc.

Là một học sinh đang ngồi trên ghế nhà trường, tôi nhận thức rằng danh dự không phải là điều gì xa vời, mà bắt đầu từ những việc nhỏ nhất như sự trung thực trong thi cử. Có những lúc áp lực điểm số khiến tôi nảy sinh ý định quay cóp, nhưng tôi đã dừng lại. Tôi thà nhận một điểm kém thực chất để biết mình đang hổng kiến thức ở đâu, còn hơn nhận một điểm 10 giả dối. Điểm số có thể cải thiện, nhưng nếu tạo thói quen gian lận, tôi sẽ đánh mất lòng tự trọng và niềm tin của thầy cô, bè bạn dành cho mình.

Từ những biểu hiện của danh dự, tôi tự nhắc bản thân phải luôn trung thực, dám chịu trách nhiệm, bởi cuộc đời là hành trình hoàn thiện bản thân, giữ gìn danh dự không chỉ để được tôn trọng hôm nay mà còn để mai sau nhìn lại, bản thân không phải cúi đầu hổ thẹn.