Con sen

• Từ phức
• Từ ghép
• Từ ghép chính phụ
• Từ toàn dân

Nghĩa & Ví dụ

danh từ

Người đầy tớ gái ở thành thị thời trước (hàm ý coi khinh).

Ví dụ: Ngày xưa, nhà giàu ở phố hay gọi người hầu là con sen.

Đặt câu với từ "Con sen"

Nghĩa: Người đầy tớ gái ở thành thị thời trước (hàm ý coi khinh).

Học sinh tiểu học

• Bà chủ gọi con sen mang nước lên nhà trên.
• Ông chủ sai con sen quét sân mỗi sáng.
• Cô bé hỏi mẹ vì sao người ta gọi người giúp việc ngày xưa là con sen.

Học sinh THCS – THPT

• Trong truyện, bà chủ quát tháo con sen như một món đồ trong nhà.
• Tác giả dùng từ “con sen” để cho thấy thái độ khinh miệt của giới chủ ngày trước.
• Nhân vật con sen trong phim không có tiếng nói, luôn bị sai bảo và coi rẻ.

Người trưởng thành

• Ngày xưa, nhà giàu ở phố hay gọi người hầu là con sen.
• Từ ấy nặng miệt thị, nghe là thấy cả một thời người bị coi rẻ như đồ vật.
• Nhắc tới con sen là nhớ đến những bậc thang gỗ tối, đôi guốc mòn và tiếng quát lạnh của bà chủ.
• Trong hồi ký cũ, cô gái quê lên tỉnh làm con sen, gói cả tuổi xuân trong gian bếp ám khói.

Đồng nghĩa & Trái nghĩa

Nghĩa : Người đầy tớ gái ở thành thị thời trước (hàm ý coi khinh).

Từ đồng nghĩa:

• người ở

Từ trái nghĩa:

• bà chủ
• ông chủ

Cách sử dụng từ đồng nghĩa, trái nghĩa

Từ	Cách sử dụng
con sen	miệt thị, khẩu ngữ cổ; sắc thái khinh rẻ, không trang trọng Ví dụ: Ngày xưa, nhà giàu ở phố hay gọi người hầu là con sen.
người ở	trung tính, cổ; dùng chung cho người làm công việc nhà Ví dụ: Xưa kia gia đình quan lại thường có người ở trông nom nhà cửa.
bà chủ	trung tính, phổ thông; vị thế đối lập trong gia đình/nhà chủ Ví dụ: Bà chủ sai việc con sen trong nhà.
ông chủ	trung tính, phổ thông; nam chủ nhà, vị thế đối lập Ví dụ: Ông chủ gọi con sen lên dặn việc.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Không phổ biến, thường chỉ dùng trong các câu chuyện kể về quá khứ.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Không phổ biến, có thể xuất hiện trong các nghiên cứu lịch sử hoặc văn hóa.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Thỉnh thoảng xuất hiện để tái hiện bối cảnh xã hội xưa.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.

Sắc thái & phong cách

• Có sắc thái coi khinh, thường mang ý nghĩa tiêu cực.
• Thuộc về văn chương hoặc các câu chuyện lịch sử, không dùng trong ngữ cảnh trang trọng.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi muốn tái hiện hoặc thảo luận về bối cảnh xã hội thời trước.
• Tránh dùng trong giao tiếp hiện đại vì có thể gây hiểu lầm hoặc xúc phạm.
• Thường xuất hiện trong các tác phẩm văn học hoặc phim ảnh về thời kỳ cũ.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ bị hiểu nhầm là từ xúc phạm nếu không rõ ngữ cảnh lịch sử.
• Khác biệt với từ "người giúp việc" hiện đại, không mang ý nghĩa tiêu cực.
• Cần chú ý ngữ cảnh để tránh gây hiểu lầm hoặc xúc phạm người nghe.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Danh từ, thường làm chủ ngữ hoặc bổ ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng sau các từ chỉ định như "cô", "chị"; có thể làm trung tâm của cụm danh từ, ví dụ: "con sen nhà bà".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường kết hợp với các từ chỉ định (cô, chị) và các từ chỉ sở hữu (nhà, của).

Từ liên quan:

• a hoàn
• thị tỳ
• nô tỳ
• nô lệ
• gia nhân
• gia đinh
• đầy tớ
• người hầu
• người ở
• người giúp việc