Canh gà

• Từ phức
• Từ ghép
• Từ ghép chính phụ
• Từ Hán Việt
• Từ thuần việt
• Từ toàn dân

Nghĩa & Ví dụ

danh từ

Tiếng gà gáy canh năm, lúc trời sắp sáng; cũng dùng để chỉ khoảng thời gian về cuối của đêm.

Ví dụ : - Tôi thức đến canh gà rồi mới chợp mắt.

Đặt câu với từ "Canh gà"

Nghĩa: Tiếng gà gáy canh năm, lúc trời sắp sáng; cũng dùng để chỉ khoảng thời gian về cuối của đêm.

Học sinh tiểu học

• - Ngoài sân vang lên tiếng canh gà, bà nội dậy nhóm bếp.
• - Con ngủ đi, đến canh gà mẹ sẽ gọi dậy đi chợ sớm.
• - Trời còn tối, canh gà đã báo hiệu một ngày mới sắp đến.

Học sinh THCS – THPT

• - Chúng tôi ôn bài đến tận canh gà mới tắt đèn nghỉ.
• - Con ngõ im lìm, chỉ còn tiếng canh gà vọng lại từ xa.
• - Lữ khách cột lại dây giày, chờ canh gà để lên đường cho mát.

Người trưởng thành

• - Tôi thức đến canh gà rồi mới chợp mắt.
• - Quán cà phê đóng cửa, phố thưa người, chỉ còn canh gà quện trong hơi sương.
• - Nhiều chuyện cũ bất chợt ùa về vào canh gà, khi thành phố tắt tiếng.
• - Người lính nghe canh gà mà nhớ nhà, thấy khoảng cách giữa đêm và sáng mỏng như sợi khói.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Không phổ biến.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Thường xuất hiện trong văn bản miêu tả thời gian hoặc trong các bài viết về văn hóa, phong tục.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Thường được sử dụng để tạo không khí, miêu tả thời gian trong các tác phẩm văn học, thơ ca.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.

Sắc thái & phong cách

• Thường mang sắc thái trang trọng, cổ điển, gợi nhớ về văn hóa truyền thống.
• Thích hợp trong văn viết và văn chương hơn là trong giao tiếp hàng ngày.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng khi muốn miêu tả thời gian cụ thể vào lúc gần sáng, đặc biệt trong ngữ cảnh văn học hoặc văn hóa.
• Tránh dùng trong giao tiếp hàng ngày vì có thể gây khó hiểu cho người nghe không quen thuộc với cách diễn đạt này.

Lưu ý đặc biệt

• Người học dễ nhầm lẫn với các từ chỉ thời gian khác như "canh ba", "canh tư".
• Để sử dụng tự nhiên, cần hiểu rõ bối cảnh văn hóa và lịch sử của từ.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Danh từ, thường làm chủ ngữ hoặc bổ ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng ở đầu hoặc giữa câu; có thể làm trung tâm của cụm danh từ, ví dụ: "canh gà gáy".

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường kết hợp với động từ (gáy, vang), tính từ (sáng, yên tĩnh) và các từ chỉ thời gian (năm, đêm).

Từ liên quan:

• đêm
• khuya
• canh
• rạng đông
• bình minh
• sáng
• hừng đông
• ban mai
• gà
• trống