Cạn chén

• Từ phức
• Từ ghép
• Từ ghép chính phụ
• Từ thuần việt
• Từ toàn dân

Nghĩa & Ví dụ

động từ

Uống hết chén rượu.

Ví dụ : Ông chủ nhà mời mọi người cạn chén.

Đặt câu với từ "Cạn chén"

Nghĩa: Uống hết chén rượu.

Học sinh tiểu học

• Chú nâng ly lên và cạn chén trong tiếng vỗ tay.
• Bố mỉm cười, chạm ly rồi cạn chén với bác.
• Ông nội bảo mọi người chúc Tết rồi cạn chén nước mơ.

Học sinh THCS – THPT

• Trong buổi liên hoan, thầy chủ nhiệm nâng ly, chạm nhẹ và cạn chén để mở lời chúc.
• Anh họ kể chuyện vui, cả bàn hô vang rồi cạn chén cho rộn ràng.
• Họ cạn chén một lượt, coi như khép lại cuộc tranh luận ồn ào.

Người trưởng thành

• Ông chủ nhà mời mọi người cạn chén.
• Bạn bè cạn chén cho ấm tình, rồi nói chuyện tới khuya.
• Họ im lặng chạm ly, cạn chén như một lời tiễn biệt không lời.
• Trong cuộc đàm phán, đôi bên cạn chén lấy lệ, nhưng ánh mắt vẫn còn giữ kẽ.

Đồng nghĩa & Trái nghĩa

Nghĩa : Uống hết chén rượu.

Từ đồng nghĩa:

• uống cạn
• cạn ly

Từ trái nghĩa:

• uống dở

Cách sử dụng từ đồng nghĩa, trái nghĩa

Từ	Cách sử dụng
cạn chén	Diễn tả hành động uống hết toàn bộ lượng rượu trong chén, thường mang sắc thái dứt khoát, hoàn tất, hoặc trong bối cảnh chúc tụng. Ví dụ: Ông chủ nhà mời mọi người cạn chén.
uống cạn	Trung tính, diễn tả hành động uống hết hoàn toàn chất lỏng trong một vật chứa. Ví dụ: Anh ấy uống cạn ly nước cam.
cạn ly	Trang trọng, thường dùng trong lời chúc tụng, mời mọc, mang ý nghĩa uống hết ly rượu để bày tỏ sự đồng lòng, vui vẻ. Ví dụ: Chúng ta hãy cạn ly mừng thành công của dự án!
uống dở	Trung tính, diễn tả hành động uống một phần nhưng không hết hoàn toàn chất lỏng trong vật chứa. Ví dụ: Cô ấy chỉ uống dở cốc cà phê rồi bỏ đi.

Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp

Ngữ cảnh

Ngữ cảnh sử dụng

• Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng trong các bữa tiệc, liên hoan, khi mời nhau uống rượu.
• Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Không phổ biến.
• Trong văn chương / nghệ thuật: Có thể xuất hiện trong các tác phẩm miêu tả cảnh sinh hoạt, giao tiếp xã hội.
• Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.

Sắc thái & phong cách

• Thể hiện sự thân mật, gần gũi trong giao tiếp.
• Thường mang sắc thái vui vẻ, hòa đồng.
• Thuộc khẩu ngữ, không trang trọng.

Cách dùng & phạm vi

• Nên dùng trong các dịp vui, khi muốn thể hiện sự hòa đồng.
• Tránh dùng trong các tình huống trang trọng hoặc khi không có sự đồng thuận từ người khác.
• Thường đi kèm với hành động mời mọc, khuyến khích.

Lưu ý đặc biệt

• Dễ nhầm lẫn với các từ chỉ hành động uống khác, cần chú ý ngữ cảnh.
• Không nên dùng khi không có sự đồng ý của người khác, để tránh gây khó chịu.
• Để tự nhiên, nên kết hợp với ngữ điệu và cử chỉ phù hợp.

Phân tích ngữ pháp

Chức năng ngữ pháp

Động từ, thường làm vị ngữ trong câu.

Đặc điểm hình thái – cấu tạo

Là từ ghép, không kết hợp với phụ từ đặc trưng.

Đặc điểm cú pháp

Thường đứng sau chủ ngữ và có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "Anh ấy cạn chén."

Khả năng kết hợp ngữ pháp

Thường đi kèm với danh từ chỉ đồ uống như "rượu", "bia" hoặc các từ chỉ người như "anh", "bạn".

Chúng tôi sẽ tiếp tục bổ sung câu ví dụ, từ đồng nghĩa trái nghĩa, từ liên quan và các phần mở rộng khác trong thời gian tới