Soạn bài Lời tiễn dặn SGK Ngữ văn 11 tập 1 Cánh diều - siêu ngắn
Chú ý tâm trạng của chàng trai và cô gái qua lời đối thoại. Điều gì đã xảy ra với cô gái khi ở nhà chồng?
Video hướng dẫn giải
Trong khi đọc Câu 1
Chú ý tâm trạng của chàng trai và cô gái qua lời đối thoại.
Phương pháp giải:
Đọc đoạn một, chú ý những lời đối thoại để thấy được tâm trạng.
Lời giải chi tiết:
- Tâm trạng của chàng trai: Xót xa, lưu luyến, tuyệt vọng rồi cuối cùng phải chấp nhận với thực tại, muốn rời đi
- Tâm trạng của cô gái: Lưu luyến, hi vọng, thể hiện nỗi nhớ thương, đau khổ và quyết tâm đoàn tụ
→ Ta thấy được tình yêu của chàng trai là một tình yêu tha thiết, thủy chung, đau đớn xót xa khi nhìn người mình yêu đi lấy chồng. Còn cô gái mang theo nỗi lòng đầy khắc khoải và tâm trạng bồn chồn, đau khổ, đắng cay như muốn bám víu trong sự vô vọng đi lấy chồng. Để rồi cuối cùng họ hẹn ước với nhau sẽ đợi chờ đến ngày đoàn tụ dù phải trải qua thời gian bao lâu.
Trong khi đọc Câu 2
Điều gì đã xảy ra với cô gái khi ở nhà chồng?
Phương pháp giải:
Đọc phần đầu đoạn hai, chú ý hành động của nhà chồng và chồng của cô gái.
Lời giải chi tiết:
Khi ở nhà chồng, cô gái đã bị bạo lực gia đình
Trong khi đọc Câu 3
Những biện pháp nghệ thuật nào được sử dụng để thể hiện tâm trạng của chàng trai?
Phương pháp giải:
Đọc phần sau đoạn hai, tìm ra biện pháp nghệ thuật để nhận ra được tâm trạng của chàng trai.
Lời giải chi tiết:
- Sử dụng biện pháp tu từ điệp ngữ để thể hiện tâm trạng của chàng trai.
→ Chàng trai đã biểu lộ niềm xót xa thương cảm đối với nỗi đau của người con gái anh yêu. Từ nỗi xót xa, trong lòng chàng trai bỗng bật lên ý chí quyết tâm đưa cô gái về đoàn tụ với mình, được sống vui vẻ hạnh phúc.
Trong khi đọc Câu 4
Chú ý: Lời tiễn dặn đã trở thành lời thề nguyền.
Phương pháp giải:
Đọc phần cuối đoạn hai, chú ý giọng điệu.
Lời giải chi tiết:
Không còn là những nuối tiếc, lưu luyến buồn bã khi tiễn người yêu đi về nhà chồng mà những câu cuối có giọng điệu mạnh mẽ dứt khoát.
Sau khi đọc Câu 1
Trong phần 1 của đoạn trích, chàng trai và cô gái đã nói với nhau về điều gì? Những lời nói ấy cho biết hai người đang sống trong tâm trạng như thế nào?
Phương pháp giải:
Đọc đoạn một, chú ý những lời đối thoại để thấy được tâm trạng.
Lời giải chi tiết:
- Trong phần 1 của đoạn trích, chàng trai và cô gái nói với nhau lời từ biệt cô gái về nhà chồng.
- Từ những lời nói ấy, em cảm nhận được tâm trạng rối bời, đau đớn, đầy mâu thuẫn của chàng trai khi phải từ biệt người yêu, tiễn cô về nhà chồng. Qua đó, chúng ta thấy được tình yêu của chàng trai là một tình yêu tha thiết, thủy chung. Còn cô gái mang theo nỗi lòng đầy khắc khoải và tâm trạng bồn chồn, đau khổ, đắng cay như muốn bám víu trong sự vô vọng đi lấy chồng.
Sau khi đọc Câu 2
Khi ở nhà chồng, tình cảnh cô gái ra sao? Phân tích thái độ, cử chỉ của chàng trai lúc chứng kiến tình cảnh ấy.
Phương pháp giải:
Đọc đoạn hai, chú ý tình cảnh của cô gái khi ở nhà chồng (với bố mẹ chồng, với chồng). Thái độ và cử chỉ của chàng trai khi chứng kiến.
Lời giải chi tiết:
- Khi ở nhà chồng cô gái bị bạo lực gia đình: Bị bố mẹ chồng ghét sai con trai đánh, bị chồng đánh đập.
- Khi chứng kiến tình cảnh của cô gái bị chồng đánh anh thể hiện sự xót xa, thương cảm đối với nỗi đau của người yêu. Từ đó, trỗi dậy ý chí đưa người yêu về đoàn tụ với mình
Sau khi đọc Câu 3
Qua lời chàng trai căn dặn người yêu, em thấy nhân vật này là người như thế nào?
Phương pháp giải:
Đọc đoạn giữa của đoạn 2, chú ý lời căn dặn người yêu của chàng trai để nhận xét được về nhân vật này.
Lời giải chi tiết:
Qua lời căn dặn người yêu, chàng trai là một người rất chung thủy, tình nghĩa, luôn là chỗ dựa vững chắc cho người yêu.
Sau khi đọc Câu 4
Phân tích giá trị biểu cảm của những câu thơ sử dụng biện pháp nghệ thuật lặp cấu trúc trong phần 2 của đoạn trích
Phương pháp giải:
Đọc đoạn sau của đoạn 2, chú ý biện pháp lặp cấu trúc.
Lời giải chi tiết:
- Đoạn trích có sử dụng rất nhiều câu thơ sử dụng lặp cấu trúc:
Vừa đi vừa ngoảnh lại
Vừa đi vừa ngoái trông…
Chết ba năm hình con treo đó
Chết thành sông vục nước uống mát lòng…
Chết thành hồn, chung một mái song song.
Yêu nhau, yêu trọn đời gỗ cứng
Yêu nhau, yêu trọn kiếp đến già…
- Giá trị biểu cảm: Nhấn mạnh sự thủy chung son sắt trong tình yêu của đôi bạn trẻ. Nó cũng đồng thời khẳng định ý chí và ước mơ đoàn tụ không gì lay chuyển của chàng trai và cô gái.
Sau khi đọc Câu 5
Đoạn trích Lời tiễn dặn có những hình ảnh rất quen thuộc, gần gũi với cách suy nghĩ, cảm nhận của người dân miền núi. Hãy phân tích tác dụng nghệ thuật của những hình ảnh đó.
Phương pháp giải:
Đọc lại toàn bài, tìm những hình ảnh gắn liền với người dân miền núi.
Lời giải chi tiết:
- Qua cách xưng hô “em yêu” hay “anh yêu em” của chàng trai, chúng ta thấy được cách gọi đậm chất trữ tình, đặc trưng cho lời ăn tiếng nói của đồng bào Thái và mang sắc thái trữ tình sâu sắc.
- Hình ảnh so sánh được chọn lọc đa dạng, biểu hiện phong tục, bản sắc văn hoá tinh thần, cảnh sắc thiên nhiên dân tộc Thái: "Đôi ta yêu nhau, tình Lú – Ủa mặn nồng".
→ Qua những chi tiết, hình ảnh đó, người đọc có thể cảm nhận một cách chân thực, vẻ đẹp thiên nhiên, văn hóa con người đây. Đồng thời qua những chi tiết, hình ảnh này, đã làm nổi bật lên tình yêu của chàng trai dành cho cô gái, một tình yêu tha thiết, thủy chung.
Sau khi đọc Câu 6
Theo em, qua đoạn trích Lời tiễn dặn, tác giả dân gian muốn gửi gắm thống điệp gì? Thông điệp ấy còn có ý nghĩa với cuộc sống hôm nay không?
Phương pháp giải:
Đọc lại toàn bài, rút ra thông điệp và nhận xét
Lời giải chi tiết:
- Thông điệp đoạn trích: lên án, tố cáo lên những cổ hủ, tập quán lạc hậu của người dân, đã làm họ dần mất dần đi sự tự do trong tình yêu, mất tính phản kháng.
- Thông điệp ấy còn nguyên giá trị đối với cuộc sống hôm nay, khi mà những phong tục cổ hủ, lạc hậu của người dân vẫn còn xuất hiện và tồn tại
Lời tiễn dặn
(trích Tiễn dặn người yêu – truyện thơ dân tộc Thái)
1. Quẩy gánh qua đồng rộng
Người đẹp anh yêu cất bước theo chồng.
Vừa đi vừa ngoảnh lại,
Vừa đi vừa ngoái trông
Chân bước xa lòng càng đau nhớ.
Em tới rừng ớt ngắt lá ớt ngồi chờ,
Tới rừng cà ngắt lá cà ngồi đợi,
Tới rừng lá ngón ngóng trông.
Anh tới nơi, em bẻ lá xanh em ngồi;
Được nhủ đôi câu, anh mới đành lòng quay lại,
Được dặn đôi lời, anh yêu em mới chịu quay đi,
[…]
Xin hãy cho anh kể vóc mảnh
Quấn quanh vai ủ lấy hương người,
Cho mai sau lửa xác đượm hơi,
Một lát bên em thay lời tiễn dặn!
Con nhỏ hãy đưa anh ẵm,
Bé xinh hãy đưa anh bồng,
Cho anh bế con dòng đừng ngượng
Nụng con rồng con phượng đừng buồn.
[...]
“Đôi ta yêu nhau đợi tới tháng Năm lau nở,
Đợi mùa nước đỏ cá về,
Đợi chi tăng ló hót gọi hè,
Không lấy được nhau mùa hạ, ta sẽ lấy nhau mùa đông
Không lấy được nhau thời trẻ, ta sẽ lấy nhau khi goá bụa về già.”
[...]
2 - “Dậy đi em, dậy đi em ơi!
Dậy rũ áo kẻo bọ,
Dậy phủi áo kẻo lấm!
Đầu bù anh chải cho,
Tóc rối đưa anh búi hộ!”
Anh chặt tre về đốt gióng đầu,
Chặt tre dày, anh hun gióng giữa,
Tơ rối đôi ta cùng gỡ,
Tơ vò ta vuốt lại quay guồng;
Quay lại guồng gỗ tốt cán thuôn,
Về với người ta thương thuở cũ.
Chết ba năm hình còn treo đó;
Chết thành sông vục nước uống mất lòng
Chết thành đất, mọc dây trầu xanh thắm
Chết thành bèo, ta trôi nổi ao chung
Chết thành muôi, ta múc xuống cùng bát,
Chết thành hồn, chung một mái, song song.
Hỡi gốc dưa yêu mọc ngoài cồn cát,
Nước ngập gốc đáng lụi, đùng lụi,
Nước ngập rễ đáng bềnh, đùng bềnh.
Đôi ta yêu nhau, tình Lú – Ủa mặn nồng
Lời đã trao thương không lạc mất
Như bán trâu ngoài chợ,
Như thu lúa muôn bông.
Lòng ta thương nhau trăm lớp nghìn trùng
Bền chắc như vàng như đá.
Yêu nhau, yêu trọn đời gỗ cúng,
Yêu nhau, yêu trọn kiếp đến già,
Ta yêu nhau tàn đời gió, không rung không chuyển
Người xiểm xui không ngoảnh, không nghe.
sĩ giới, không nung không cho
(Mạc Phi dịch, Tiễn dặn người yêu – Xống chụ xon xao, NXB Văn học, Hà Nội, 1973, tr. 122 – 124, 126, 138 – 140)
Bình luận
Chia sẻ
- Soạn bài Thực hành đọc hiểu Tôi yêu em SGK Ngữ văn 11 tập 1 Cánh diều - siêu ngắn
- Soạn bài Thực hành đọc hiểu Nỗi niềm tương tư SGK Ngữ văn 11 tập 1 Cánh diều - siêu ngắn
- Soạn bài Thực hành Tiếng Việt trang 24 SGK Ngữ văn 11 tập 1 Cánh diều - siêu ngắn
- Soạn bài Viết bài văn nghị luận xã hội về một tư tưởng đạo lí SGK Ngữ văn 11 tập 1 Cánh diều - siêu ngắn
- Soạn bài Nói và nghe Thuyết trình về nghệ thuật kể chuyện trong một tác phẩm truyện SGK Ngữ văn 11 tập 1 Cánh diều - siêu ngắn
>> Xem thêm
Các bài khác cùng chuyên mục
- Soạn bài Tự đánh giá cuối học kì II SGK Ngữ văn 11 tập 2 Cánh diều - siêu ngắn
- Soạn bài Nội dung ôn tập SGK Ngữ văn 11 tập 2 Cánh diều - siêu ngắn
- Soạn bài Tự đánh giá trang 142 SGK Ngữ văn 11 tập 2 Cánh diều - siêu ngắn
- Soạn bài Nói và nghe Trình bày ý kiến đánh giá bình luận về một hiện tượng đời sống SGK Ngữ văn 11 tập 2 Cánh diều - siêu ngắn
- Soạn bài Viết bài nghị luận về một hiện tượng đời sống SGK Ngữ văn 11 tập 2 Cánh diều - siêu ngắn
Danh sách bình luận