Giải khtn 9 kntt | Soạn sgk khoa học tự nhiên 9 kết nối tri thức

Chương 9. Lipid. Carbohydrate. Protein. Polymer - KHTN ..

Bài 28. Lipid trang 128, 129, 130 Khoa học tự nhiên 9 Kết nối tri thức

Dầu thực vật và mỡ động vật là loại lipid được sử dụng phổ biến hằng ngày để chế biến

Lựa chọn câu để xem lời giải nhanh hơn

CH tr 128

Trả lời câu hỏi Mở đầu trang 128 SGK KHTN 9 Kết nối tri thức

Dầu thực vật và mỡ động vật là loại lipid được sử dụng phổ biến hằng ngày để chế biến thực phẩm. Vai trò của chúng trong cơ thể sinh vật là gì? Tại sao tùy theo độ tuổi, cơ thể cần được cung cấp một lượng dầu và mỡ phù hợp? Lipid còn có những ứng dụng gì khác?

Phương pháp giải:

Dựa vào kiến thức về lương thực, thực phẩm trong khoa học tự nhiên 6

Lời giải chi tiết:

Lipid là những hợp chất hữu cơ có trong tế bào sống, không tan trong nước. Khi lạm dụng sử dụng chất béo, lipid có thể gây ra một số loại bệnh như béo phì, tim mạch.

CH tr 129 CH1

Trả lời câu hỏi 1 trang 129 SGK KHTN 9 Kết nối tri thức

Đặc trưng tính chất vật lí của lipid là gì?

Phương pháp giải:

Dựa vào tính chất vật lí của lipid

Lời giải chi tiết:

Lipid không tan trong nước, nhưng tan được trong xăng, dầu,…

CH tr 129 CH2

Trả lời câu hỏi 2 trang 129 SGK KHTN 9 Kết nối tri thức

Có những loại lipid điển hình nào và vai trò chính của mỗi loại ở sinh vật là gì?

Phương pháp giải:

Dựa vào đặc điểm của lipid

Lời giải chi tiết:

Một số lipid điển hình là:

+ chất béo (thành phần chính của dầu thực vật và mỡ động vật) là ngườn dự trưc năng lượng trong cơ thể

+ sáp (thường được tìm thấy trên bề mặt lá, thân cây, trái cây của nhiều loại thực vật và da, lông) giúp chống nước và một số tác động có hại từ môi trường ngoài.

CH tr 130 HĐ1

Trả lời câu hỏi Hoạt động 1 trang 130 SGK KHTN 9 Kết nối tri thức

Em hãy tìm hiểu và trình bày về cách làm xà phòng từ dầu ăn, mỡ thừa sau khi sử dụng

Phương pháp giải:

Tìm hiểu sách, báo, internet

Lời giải chi tiết:

Cách làm xà phòng từ dầu ăn, mỡ thừa:

Bước 1: Chuẩn bị nguyên liệu bao gồm: dầu ăn, mỡ thừa, NaOH và nước

Bước 2: Phối trộn các nguyên liệu

+ Các nguyên liệu được trộn với nhau và tiến hành khuấy cho đến khi phản ứng xà phòng hóa xảy ra gần như hoàn toàn,

+ Có thể thêm tinh dầu tạo mùi

Bước 3: Vào khuôn, định hình cho sản phẩm

Bước 4: Bảo quản xà phòng

CH tr 130 HĐ2

Trả lời câu hỏi Hoạt động 2 trang 130 SGK KHTN 9 Kết nối tri thức

Chúng ta biết rằng chất béo được ứng dụng rộng rãi trong cuộc sống hằng ngày, từ thực phẩm đến mĩ phẩm và cả dược phẩm. Em hãy tìm hiểu qua sách báo, internet, sau đó thảo luận nhóm và liệt kê 3 sản phẩm có chứa chất béo. Giải thích tại sao chất béo lại có trong thành phần các sản phẩm đó

Phương pháp giải:

Tìm hiểu qua sách báo, internet

Lời giải chi tiết:

+ Son dưỡng

+ Sữa hạt

+ Xà phòng

Các sản phẩm được sản xuất từ các loại chất béo động thực vật và các loại hạt. Vì tính chất hóa học chất béo có thể chuyển thành xà phòng hóa, có thể tạo lớp bảo vệ cho da để làm mĩ phẩm.

Bài đọc >> Xem chi tiết: Lý thuyết Lipid - Khoa học tự nhiên 9 Kết nối tri thức

I. Lipid

Lipid là những hợp chất hữu cơ có trong tế bào sống, không tan trong nước, nhưng tan được trong một số dung môi hữu cơ như: xăng, dầu hỏa,…

Một số loại lipid điển hình là chất béo, sáp

II. Chất béo

1. Khái niệm

Loại lipid được sử dụng phổ biến nhất trong cuộc sống hằng ngày là chất béo

Khi đun chất béo với nước, có mặt xúc tác acid hoặc enzyme lipase sẽ thu được glycerol và acid béo.

Acid béo là các acid hữu cơ có công thức chung R – COOH, với R thường là – C₁₅H₃₁, - C₁₇H₃₅, - C₁₇H₃₃, -C₁₇H₃₁,…

Vậy chất béo là các triester (loại ester chứa 3 nhóm – COO – trong phân tử) của glycerol và acid béo, có công thức cấu tạo thu gọn là (RCOO)₃C₃H₅. R có thể giống nhau hoặc khác nhau

2. Tính chất vật lí

Ở điều kiện thường, một số chất béo tồn tại ở trạng thái lỏng như dầu lạc, dầu hướng dương, dầu cá,… một số chất béo tồn tại ở trạng thái rắn như các loại mỡ động vật, bơ,…

Các chất béo nhẹ như nước, không tan trong nước và tan trong một số dung môi hữu cơ như benzene, xăng,…

3. Tính chất hóa học

Chất béo có thể bị thủy phân hoàn toàn trong môi trường kiềm. Khi đun nóng chất béo với dung dịch NaOH (hoặc KOH), sản phẩm thu được là muối Na (hoặc K) của acid béo và glycerol

Ví dụ:

4. Ứng dụng

Chất béo là một trong các thực phẩm thiết yếu của con người, được sử dụng dưới dạng dầu thực vật, mỡ động vật, bơ hoặc một số loại hạt

5. Sử dụng chất béo đúng cách để hạn chế béo phì

Chế độ ăn uống hợp lí, cần chọn thực phẩm có chất béo phù hợp, ưu tiên sử dụng các chất béo có nguồn gốc thực vật, chất béo giàu omega – 3, hạn chế sử dụng chất béo có nguồn gốc động vật, các loại vơ nhân tạo, các thức ăn có chứa chất béo đã qua chế biến ở nhiệt độ cao.

SƠ ĐỒ TƯ DUY