Đề thi vào 10 môn Văn Đồng Nai năm 2026

Phần

Câu

Hướng dẫn giải

Đọc hiểu

Câu 1.

(0,5 điểm)

Thể thơ tự do

Câu 2.

(1,0 điểm)

Từ ngữ khắc họa người mẹ trong khổ thứ nhất là: cõng con, đôi cánh thiên thần của lòng bao dung, đôi vai gầy.

Câu 3. 

(1,0 điểm)

- Biện pháp ẩn dụ: ánh trăng rằm

- Tác dụng: 

+ “Ánh trăng rằm” là hình ảnh ẩn dụ cho cuộc sống hạnh phúc, trọn vẹn, bình yên của con. 

+ Nhấn mạnh sự hi sinh, bao dung của mẹ khi sẵn sàng gánh chịu mọi khó khăn để bảo vệ tuổi thơ con. 

+ Làm cho câu thơ giàu hình ảnh, giàu cảm xúc và thể hiện sâu sắc tình mẫu tử thiêng liêng.

Câu 4.

(1,0 điểm)

Qua văn bản, nhà thơ bày tỏ tình yêu thương, lòng biết ơn sâu sắc và niềm xúc động trước sự hi sinh thầm lặng của người mẹ. Đồng thời thể hiện sự trân trọng đối với tình mẫu tử thiêng liêng, cao đẹp.

Câu 5.

(1,0 điểm)

- Chủ đề bài thơ: Ngợi ca tình mẫu tử thiêng liêng; sự hy sinh vô điều kiện của người mẹ và lòng biết ơn sâu sắc của người con đối với mẹ.

- Ý nghĩa của nhan đề "Cõng con đi hết một kiếp người" trong việc thể hiện chủ đề:

+ Hình ảnh "cõng con" vừa mang ý nghĩa tả thực (hành động chở che, dìu dắt con từ thuở ấu thơ), vừa mang ý nghĩa biểu tượng cho sự gánh vác, bao bọc, nâng đỡ của mẹ dành cho con suốt cuộc đời.

+ Cụm từ "đi hết một kiếp người" khẳng định tình yêu thương và trách nhiệm của mẹ là vô hạn, kéo dài suốt cả cuộc đời mẹ cho đến hơi thở cuối cùng.

=> Nhan đề đã khái quát trọn vẹn chủ đề của tác phẩm: Tình mẹ là bến đỗ, là điểm tựa vững chắc nhất của đời con.

Câu 6.

(1,5 điểm)

- Hình ảnh so sánh ấn tượng nhất:

“Mẹ thân yêu là ngọn lửa quê nhà
Sưởi ấm trái tim con trong dòng đời giông gió.”

- Vì: 

+ Hình ảnh “ngọn lửa quê nhà” gợi lên sự ấm áp, yêu thương và chở che của mẹ dành cho con. Dù cuộc sống có khó khăn, vất vả hay “giông gió”, mẹ vẫn luôn là điểm tựa tinh thần giúp con có thêm niềm tin và sức mạnh để vượt qua thử thách. 

+ Cảm nhận được tình mẫu tử thiêng liêng, bền bỉ và không bao giờ tắt giống như ngọn lửa luôn âm thầm sưởi ấm cuộc đời con. 

+ Hình ảnh ấy khiến bản thân chúng ta càng thêm yêu thương, biết ơn và trân trọng mẹ của mình hơn.

Viết

 (4,0 điểm)

I. Mở bài: Giới thiệu vấn đề nghị luận

II. Thân bài

1. Giải thích vấn đề

- Bao bọc con cái là sự quan tâm, chăm sóc, bảo vệ con trước những khó khăn, nguy hiểm.

- Bao bọc quá mức là cha mẹ can thiệp quá sâu vào cuộc sống của con, quản lí mọi hoạt động của con. Quyết định thay con trong học tập, bạn bè, nghề nghiệp. Không để con tự trải nghiệm, tự chịu trách nhiệm. Đây là biểu hiện của tình yêu thương thiếu khoa học.

2. Phân tích, chứng minh

- Mặt tích cực của sự quan tâm, bảo vệ con cái:

+ Giúp con được chăm sóc, phát triển trong môi trường an toàn.

+ Tránh được những cám dỗ, nguy cơ từ xã hội.

+ Thể hiện tình yêu thương và trách nhiệm của cha mẹ.

- Tác hại của việc bao bọc con cái quá mức:

+ Con cái thiếu tính tự lập, phụ thuộc vào cha mẹ.

+ Ngại va chạm, thiếu kĩ năng giải quyết vấn đề. Dễ sợ thất bại, thiếu bản lĩnh trước khó khăn.

+ Khó thích nghi với cuộc sống khi trưởng thành. Có thể nảy sinh tâm lí ỷ lại hoặc phản kháng, muốn thoát khỏi sự kiểm soát.

+ Cha mẹ tốn nhiều thời gian, công sức, áp lực. Luôn lo lắng, căng thẳng về con từ đó dễ xảy ra mâu thuẫn giữa cha mẹ và con cái.

+ Xã hội hình thành một bộ phận thanh niên thiếu năng lực tự chủ. Giảm khả năng thích ứng và cống hiến của thế hệ trẻ.

- Nguyên nhân dẫn đến việc cha mẹ bao bọc con cái quá mức:

+ Cha mẹ quá yêu thương con, sợ con gặp khó khăn.

+ Tâm lí lo lắng trước những nguy cơ của xã hội hiện đại.

+ Nhiều gia đình ít con nên dồn toàn bộ sự quan tâm cho con.

+ Một số cha mẹ chưa hiểu đúng phương pháp giáo dục con.

+ Con cái quen được chiều chuộng nên phụ thuộc vào cha mẹ.

- Giải pháp khắc phục:

+ Cha mẹ yêu thương nhưng không nuông chiều. Cùng với đó, cha mẹ cần học cách tôn trọng quyền riêng tư và lựa chọn phù hợp của con. Tạo cơ hội để con tự làm việc, tự chịu trách nhiệm. Cha mẹ đóng vai trò đồng hành, định hướng thay vì kiểm soát.

+ Con cái chủ động rèn luyện tính tự lập, dám đối mặt với khó khăn và thử thách. Chia sẻ với cha mẹ để xây dựng sự thấu hiểu. Có trách nhiệm với bản thân và các quyết định của mình.

+ Nhà trường và xã hội tăng cường giáo dục kĩ năng sống. Tổ chức các hoạt động trải nghiệm giúp học sinh trưởng thành hơn.

HS lấy dẫn chứng minh hoạ phù hợp

3. Mở rộng vấn đề

- Phê phán những bậc cha mẹ nuông chiều, kiểm soát con quá mức. Đồng thời cũng cần lên án sự thờ ơ, bỏ mặc con cái, thiếu trách nhiệm trong giáo dục gia đình.

- Phê phán những người con ỷ lại, không có ý thức tự lập.

- Giáo dục đúng đắn nằm ở ranh giới giữa yêu thương và kỷ luật. Cha mẹ cần làm gương, hướng dẫn kỹ năng sống và để con tự chịu trách nhiệm với các quyết định của mình. Gia đình cần là điểm tựa vững chắc giúp trẻ trưởng thành bằng cả tình thương và sự thấu hiểu đúng mực.

III. Kết bài: Tổng kết vấn đề nghị luận.