Đề thi vào 10 môn Văn chuyên Khoa học Tự nhiên Đại học Quốc gia Hà Nội năm 2026

Phần

Câu

Hướng dẫn giải

Trắc nghiệm

1. D – 2. A – 3. D – 4. A

Đọc hiểu

Câu 1.

(0,5 điểm)

Thể thơ lục bát

Câu 2.

(0,5 điểm)

Ý nghĩa hình ảnh:

- Gợi không gian cuộc chiến tranh khốc liệt, nơi tiền tuyến bom đạn nhưng vẫn có sự hiện diện của cái đẹp bình dị, dịu dàng nơi quê nhà.

- Gợi lên hành trang ra trận của người chiến sĩ: Họ mang theo cả hồn quê, hương đồng gió nội và những khúc dân ca ngọt ngào làm sức mạnh tinh thần vượt qua gian khổ.

Câu 3. 

(1,0 điểm)

Biện pháp tu từ điệp ngữ: Từ cụm từ "cũ sao được" được lặp lại 3 lần.

Hiệu quả nghệ thuật:

- Tạo nhịp điệu tha thiết, da diết, nhấn mạnh vào tâm trí người đọc; tăng sức biểu cảm cho đoạn thơ.

- Khẳng định mạnh mẽ giá trị trường tồn, vĩnh cửu của những vẻ đẹp truyền thống bình dị (cánh cò, sắc mây) và đặc biệt là vẻ đẹp của văn hóa dân gian ("khúc dân ca quê mình"). 

Câu 4.

(1,0 điểm)

HS rút ra bài học phù hợp.

Gợi ý:

- Cần phải biết trân trọng, gìn giữ và tự hào về những giá trị văn hóa truyền thống, nghệ thuật dân gian của quê hương, xứ sở. Đó chính là dòng sữa ngọt ngào nuôi dưỡng tâm hồn ta.

- Giữa cuộc sống hiện đại và nhiều biến động, văn hóa truyền thống chính là neo giữ giúp ta không bị hòa tan. Muốn tiếp thu cái mới, trước hết phải hiểu và yêu cái gốc rễ của dân tộc mình.

- Không chỉ thưởng thức mà cần có hành động thiết thực để bảo tồn, phát huy và giới thiệu những nét đẹp văn hóa ấy đến với bạn bè năm châu.

- …

Viết

Câu 1.

(2,0 điểm)

1. Mở đoạn: Giới thiệu chung

2. Thân đoạn

- Vẻ đẹp của một tình yêu gắn liền với những gì bình dị, thân thuộc nhất: Tình yêu quê hương được định hình qua những hình ảnh đậm hồn dân tộc: "cánh cò", "sắc mây", "khúc dân ca", "hương đồng dập dờn".

- Vẻ đẹp của sự thủy chung, ý thức gìn giữ những giá trị trường tồn.

- Vẻ đẹp của tinh thần tự tôn, tự lực tự cường: Tình yêu nước lúc này nâng tầm thành ý thức độc lập, lòng tự tôn dân tộc sâu sắc. Chúng ta chiến đấu không chỉ để bảo vệ đất đai, mà còn để bảo vệ tiếng nói, văn hóa và bản sắc riêng độc lập của mình.

- Một số nét đặc sắc nghệ thuật: thể thơ lục bát; giọng điệu, ngôn ngữ, hình ảnh giàu giá trị,…

3. Kết đoạn: Tổng kết vấn đề nghị luận

Câu 2.

(4,0 điểm)

1. Mở bài: Giới thiệu chung

2. Thân bài

a. Giải thích 

- Viên ngọc quý cần mài giũa: Ngọc trong tự nhiên ban đầu chỉ là đá thô, phải qua quá trình cắt gọt, mài bóng mới lấp lánh.

- Tâm hồn cần bồi đắp: Tâm hồn con người không tự nhiên mà hoàn thiện; nó cần được nuôi dưỡng bằng những giá trị tốt đẹp (lòng nhân ái, sự vị tha, sự kiên cường, lòng biết ơn...).

=> Khẳng định việc rèn luyện và nuôi dưỡng thế giới bên trong là điều kiện tiên quyết để con người sống một cuộc đời có giá trị.

b. Phân tích, bàn luận

- Vì sao phải nuôi dưỡng những giá trị tốt đẹp trong tâm hồn?

+  Tâm hồn đẹp giúp ta định hướng hành vi, biết phân biệt đúng sai, thiện ác giữa cuộc sống phức tạp.

+ Tạo ra sức mạnh nội lực để đối mặt và vượt qua những giông bão, nghịch cảnh.

+ Mang lại sự bình yên, thanh thản trong tâm trí, giúp ta cảm nhận hạnh phúc một cách sâu sắc nhất.

+ Một xã hội được cấu thành từ những cá nhân có tâm hồn đẹp sẽ là một xã hội nhân văn, giàu tình thương và sự thấu hiểu.

- Ý nghĩa đối với thế hệ trẻ hôm nay

Người trẻ đang sống trong kỷ nguyên số, đối mặt với sự bùng nổ thông tin, những áp lực thành tích và cả những cám dỗ, giá trị ảo trên mạng xã hội. Dễ rơi vào lối sống thực dụng, vô cảm. Nuôi dưỡng tâm hồn giúp người trẻ giữ được "bản sắc", sự tỉnh táo để tiếp thu cái hay của thế giới mà không bị hòa tan.

HS lấy dẫn chứng minh hoạ phù hợp

d. Bài học hành động (Làm thế nào để nuôi dưỡng tâm hồn?)

- Ý thức được giá trị của vẻ đẹp bên trong quan trọng hơn vẻ bề ngoài hào nhoáng.

- Mỗi chúng ta cần làm giàu trí tuệ và cảm xúc qua sách vở, nghệ thuật, thiên nhiên; Học cách tự nhìn nhận lại bản thân sau những vấp ngã để hoàn thiện mình.

3. Kết bài: Tổng kết vấn đề nghị luận