Xích lô
Nghĩa & Ví dụ
danh từ
Xe ba bánh, dùng sức người đạp, để chở người hoặc hàng hoá.
Ví dụ:
Anh bắt một chiếc xích lô để về khách sạn.
Nghĩa: Xe ba bánh, dùng sức người đạp, để chở người hoặc hàng hoá.
1
Học sinh tiểu học
- Ông chú đạp xích lô chở em về nhà sau giờ tan học.
- Mẹ gọi một chiếc xích lô để chở giỏ trái cây ra chợ.
- Em ngồi trên xích lô, nhìn phố phường chạy lùi phía sau.
2
Học sinh THCS – THPT
- Những chiếc xích lô chở khách dạo quanh phố cổ lúc sáng sớm.
- Chú tài xế nghiêng mình đạp xích lô, chở bó hoa lớn qua ngã tư.
- Du khách chọn xích lô để ngắm thành phố chậm rãi và gần gũi hơn.
3
Người trưởng thành
- Anh bắt một chiếc xích lô để về khách sạn.
- Tiếng pedal đều đặn trên chiếc xích lô kéo theo mùi phố chiều vừa cũ vừa thân.
- Trên khung xích lô, vài thùng hàng buộc chặt, lắc lư theo nhịp ổ gà.
- Giữa dòng xe máy hối hả, xích lô vẫn lặng lẽ chở người qua những con phố xưa.
Đồng nghĩa & Trái nghĩa
Nghĩa : Xe ba bánh, dùng sức người đạp, để chở người hoặc hàng hoá.
Từ đồng nghĩa:
xe lôi
| Từ | Cách sử dụng |
|---|---|
| xích lô | trung tính, thông dụng; thuần Việt, không trang trọng Ví dụ: Anh bắt một chiếc xích lô để về khách sạn. |
| xe lôi | khẩu ngữ miền Nam; nghĩa hẹp hơn, đôi khi chỉ loại chở hàng Ví dụ: Chở mấy bao gạo bằng xe lôi cho tiện. |
Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp
1
Ngữ cảnh sử dụng
- Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng khi nói về phương tiện giao thông truyền thống hoặc du lịch.
- Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Ít phổ biến, thường xuất hiện trong các bài viết về văn hóa, lịch sử hoặc du lịch.
- Trong văn chương / nghệ thuật: Được sử dụng để tạo hình ảnh về cuộc sống đô thị xưa hoặc trong các tác phẩm có bối cảnh lịch sử.
- Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.
2
Sắc thái & phong cách
- Thể hiện sự hoài niệm, gợi nhớ về quá khứ.
- Phong cách thân thiện, gần gũi, thường mang tính chất dân dã.
- Thường thuộc khẩu ngữ và văn chương hơn là văn viết chính thức.
3
Cách dùng & phạm vi
- Nên dùng khi muốn nhấn mạnh đến nét văn hóa truyền thống hoặc trong bối cảnh du lịch.
- Tránh dùng trong các văn bản kỹ thuật hoặc hành chính hiện đại.
- Thường được sử dụng trong các câu chuyện hoặc bài viết về lịch sử, văn hóa.
4
Lưu ý đặc biệt
- Dễ nhầm lẫn với các phương tiện giao thông hiện đại hơn như xe đạp hoặc xe máy.
- Khác biệt với "xe đạp" ở chỗ xích lô có ba bánh và dùng để chở khách hoặc hàng hóa.
- Chú ý đến bối cảnh lịch sử và văn hóa khi sử dụng để tránh hiểu nhầm.
1
Chức năng ngữ pháp
Danh từ, thường làm chủ ngữ hoặc bổ ngữ trong câu.
2
Đặc điểm hình thái – cấu tạo
Là từ ghép, không kết hợp với phụ từ đặc trưng.
3
Đặc điểm cú pháp
Thường đứng đầu hoặc sau động từ trong câu; có thể làm trung tâm của cụm danh từ, ví dụ: "chiếc xích lô", "người lái xích lô".
4
Khả năng kết hợp ngữ pháp
Thường kết hợp với lượng từ (một, hai, ba), tính từ (cũ, mới), và động từ (đạp, lái).
