Xe lam
Nghĩa & Ví dụ
danh từ
Xe có ba bánh bằng cao su, chạy bằng động cơ, giống ôtô nhưng nhỏ hơn, dùng để chở người, chở hàng trong và ven thành phố.
Ví dụ:
Chiếc xe lam đỗ sát lề, chở thêm vài sọt hàng rồi nổ máy đi.
Nghĩa: Xe có ba bánh bằng cao su, chạy bằng động cơ, giống ôtô nhưng nhỏ hơn, dùng để chở người, chở hàng trong và ven thành phố.
1
Học sinh tiểu học
- Ông nội chở tôi đi chợ bằng xe lam.
- Chiếc xe lam dừng lại đón cô bán rau.
- Em thích ngồi nhìn xe lam chạy qua ngõ.
2
Học sinh THCS – THPT
- Buổi sáng, xe lam ì ì chạy dọc con phố nhỏ chở khách đi làm.
- Trong bài văn tả cảnh, bạn tôi nhắc tiếng máy xe lam như tiếng ong.
- Bến xe lam cuối chợ lúc nào cũng đông người đợi chuyến về.
3
Người trưởng thành
- Chiếc xe lam đỗ sát lề, chở thêm vài sọt hàng rồi nổ máy đi.
- Ngày xưa, tôi theo mẹ lên phố bằng xe lam, gió phả mùi xăng ngai ngái.
- Xe lam len lỏi qua hẻm nhỏ, đưa người và hàng hóa qua những nhịp ngày mưu sinh.
- Giữa phố phường hiện đại, bóng dáng xe lam gợi một lát cắt ký ức khó phai.
Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp
1
Ngữ cảnh sử dụng
- Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường được nhắc đến trong các cuộc trò chuyện về phương tiện giao thông cũ hoặc đặc trưng của một thời kỳ nhất định.
- Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Không phổ biến, thường chỉ xuất hiện trong các bài viết về lịch sử giao thông hoặc văn hóa đô thị.
- Trong văn chương / nghệ thuật: Đôi khi xuất hiện để tạo bối cảnh thời gian hoặc không gian cho câu chuyện.
- Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.
2
Sắc thái & phong cách
- Thường mang sắc thái hoài niệm, gợi nhớ về quá khứ.
- Phong cách gần gũi, thân thiện, thường thuộc khẩu ngữ.
3
Cách dùng & phạm vi
- Nên dùng khi nói về phương tiện giao thông trong bối cảnh lịch sử hoặc văn hóa.
- Tránh dùng khi mô tả các phương tiện giao thông hiện đại.
- Thường được sử dụng trong các câu chuyện hoặc bài viết có tính chất hoài cổ.
4
Lưu ý đặc biệt
- Người học dễ nhầm lẫn với các loại xe ba bánh khác như xe ba gác.
- Khác biệt với "xe ba gác" ở chỗ xe lam có động cơ và thường chở người.
- Để dùng tự nhiên, nên hiểu rõ bối cảnh lịch sử và văn hóa của từ.
1
Chức năng ngữ pháp
Danh từ, thường làm chủ ngữ hoặc bổ ngữ trong câu.
2
Đặc điểm hình thái – cấu tạo
Là từ ghép, không kết hợp với phụ từ đặc trưng nào.
3
Đặc điểm cú pháp
Thường đứng sau các từ chỉ định hoặc lượng từ; có thể làm trung tâm của cụm danh từ, ví dụ: "một chiếc xe lam", "xe lam cũ".
4
Khả năng kết hợp ngữ pháp
Thường đi kèm với lượng từ (một, hai, ba...), tính từ (cũ, mới, nhỏ...), và động từ (chạy, đỗ, chở...).
