Ụp
Nghĩa & Ví dụ
động từ
Lật đổ xuống cả khối một cách nhanh, mạnh, đột ngột.
Ví dụ:
Gió lốc thốc qua, mái tôn ụp xuống chỉ trong chớp mắt.
Nghĩa: Lật đổ xuống cả khối một cách nhanh, mạnh, đột ngột.
1
Học sinh tiểu học
- Cơn mưa to làm gió thổi, tấm bạt ụp xuống sân.
- Mẹ lỡ tay, cái rổ ụp xuống thau nước.
- Bạn Nam kéo mạnh, hộp giấy ụp xuống bàn.
2
Học sinh THCS – THPT
- Cơn gió quật qua, chiếc ô bị ụp xuống, nước mưa tạt vào mặt.
- Con mèo vồ mồi, cái rổ tre ụp xuống khiến nó mắc kẹt.
- Anh bạn đùa nghịch, kéo sợi dây là tấm màn ụp xuống ngay lập tức.
3
Người trưởng thành
- Gió lốc thốc qua, mái tôn ụp xuống chỉ trong chớp mắt.
- Một quyết định sai có thể ụp xuống đời người như mái nhà mục, không kịp chống đỡ.
- Anh đặt nồi lên, úp vung mạnh quá, hơi nước ụp xuống làm tắt lửa.
- Tin dữ ụp xuống, căn phòng bỗng chật lại và ai nấy ngồi lặng.
Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp
1
Ngữ cảnh sử dụng
- Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng để miêu tả hành động lật đổ nhanh chóng, mạnh mẽ, ví dụ như "nước ụp xuống".
- Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Không phổ biến, thường không dùng trong ngữ cảnh trang trọng.
- Trong văn chương / nghệ thuật: Có thể dùng để tạo hình ảnh mạnh mẽ, sinh động trong miêu tả.
- Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.
2
Sắc thái & phong cách
- Thể hiện sự đột ngột, mạnh mẽ, thường mang sắc thái bất ngờ.
- Thuộc khẩu ngữ, ít trang trọng.
3
Cách dùng & phạm vi
- Nên dùng khi muốn nhấn mạnh sự nhanh chóng và mạnh mẽ của hành động.
- Tránh dùng trong văn bản trang trọng hoặc học thuật.
- Thường dùng trong miêu tả tự nhiên hoặc tình huống bất ngờ.
4
Lưu ý đặc biệt
- Dễ nhầm lẫn với các từ chỉ hành động lật đổ khác, cần chú ý ngữ cảnh.
- Không nên dùng trong ngữ cảnh cần sự trang trọng hoặc chính xác cao.
- Để tự nhiên, nên dùng trong các tình huống miêu tả sinh động, gần gũi.
1
Chức năng ngữ pháp
Động từ, thường làm vị ngữ trong câu.
2
Đặc điểm hình thái – cấu tạo
Từ đơn, không kết hợp với phụ từ đặc trưng.
3
Đặc điểm cú pháp
Thường đứng sau chủ ngữ, có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "cái nồi ụp xuống".
4
Khả năng kết hợp ngữ pháp
Thường đi kèm với danh từ chỉ vật thể bị lật đổ, trạng từ chỉ cách thức hoặc thời gian.
Danh sách bình luận