Lợp
Nghĩa & Ví dụ
động từ
Làm cho được phủ kín bên trên bằng một lớp vật liệu thích hợp.
Ví dụ:
Anh thợ đang lợp mái tôn cho căn bếp sau nhà.
Nghĩa: Làm cho được phủ kín bên trên bằng một lớp vật liệu thích hợp.
1
Học sinh tiểu học
- Lát nữa bố sẽ lợp mái chuồng gà bằng tấm tôn.
- Cô chú đang lợp mái nhà mới để khỏi mưa dột.
- Ông thợ lợp lá lên chòi, che mát sân.
2
Học sinh THCS – THPT
- Thợ vào làng lợp lại mái đình sau cơn bão.
- Người dân cùng nhau lợp mái nhà tạm để tránh mưa lớn.
- Chú tôi học cách lợp ngói, từng viên đặt ngay ngắn trên xà.
3
Người trưởng thành
- Anh thợ đang lợp mái tôn cho căn bếp sau nhà.
- Ngày xưa, họ lợp mái bằng lá dừa, mùi lá khô thơm cả xóm nhỏ.
- Mái nhà lợp ngói đỏ, mỗi mùa nắng lên lại nóng ran như mặt sân gạch.
- Sau đợt gió chướng, phải lợp lại mái, như vá một khoảng trời đã rách.
Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp
1
Ngữ cảnh sử dụng
- Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng khi nói về việc xây dựng hoặc sửa chữa nhà cửa, mái nhà.
- Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Thường xuất hiện trong các tài liệu kỹ thuật, xây dựng hoặc báo cáo liên quan đến công trình.
- Trong văn chương / nghệ thuật: Không phổ biến.
- Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Phổ biến trong ngành xây dựng, kiến trúc.
2
Sắc thái & phong cách
- Thường mang sắc thái trung tính, không biểu lộ cảm xúc.
- Phong cách trang trọng hơn trong văn bản kỹ thuật, hành chính.
- Thuộc ngữ cảnh chuyên ngành và đời thường.
3
Cách dùng & phạm vi
- Nên dùng khi nói về việc phủ kín mái nhà hoặc bề mặt bằng vật liệu.
- Tránh dùng trong ngữ cảnh không liên quan đến xây dựng hoặc phủ kín bề mặt.
- Thường đi kèm với các từ chỉ vật liệu như "ngói", "tôn".
4
Lưu ý đặc biệt
- Dễ nhầm lẫn với các từ chỉ hành động phủ khác như "trải", "che".
- Khác biệt với "trải" ở chỗ "lợp" thường chỉ hành động phủ lên trên cao.
- Chú ý đến ngữ cảnh để dùng từ chính xác và tự nhiên.
1
Chức năng ngữ pháp
Động từ, thường làm vị ngữ trong câu.
2
Đặc điểm hình thái – cấu tạo
Từ đơn, không kết hợp với phụ từ đặc trưng.
3
Đặc điểm cú pháp
Thường đứng sau chủ ngữ, có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "lợp mái", "lợp nhà".
4
Khả năng kết hợp ngữ pháp
Thường kết hợp với danh từ chỉ vật liệu hoặc đối tượng được lợp, ví dụ: "lợp ngói", "lợp tôn".
