Ép xác
Nghĩa & Ví dụ
động từ
(khẩu ngữ). Tự ghép mình vào một cuộc sống khắc khổ.
Ví dụ:
Anh ta ép xác, sống chắt bóp từng đồng.
Nghĩa: (khẩu ngữ). Tự ghép mình vào một cuộc sống khắc khổ.
1
Học sinh tiểu học
- Anh ấy ép xác, ngày nào cũng ăn rất ít để tiết kiệm.
- Cô chú ép xác nên không mua đồ mới dù áo đã sờn.
- Chú Nam ép xác, tự bắt mình dậy thật sớm đi làm nặng.
2
Học sinh THCS – THPT
- Bạn ấy ép xác, cắt hết thời gian giải trí để ôn thi liên tục.
- Chị tôi ép xác, chỉ ăn rau luộc và làm thêm đến kiệt sức.
- Có người tự ép xác, coi khổ cực như cách rèn ý chí.
3
Người trưởng thành
- Anh ta ép xác, sống chắt bóp từng đồng.
- Có lúc ta tưởng mình đang kiên trì, hoá ra là đang ép xác mà quên mất niềm vui sống.
- Cô ấy ép xác nhiều năm, đến khi nhìn lại mới thấy sức khỏe đã mòn.
- Trong thành phố dư sáng, vẫn có người lặng lẽ ép xác như một lời thề với chính mình.
Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp
1
Ngữ cảnh sử dụng
- Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng để chỉ hành động tự nguyện chịu đựng khó khăn, khổ cực.
- Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Không phổ biến.
- Trong văn chương / nghệ thuật: Có thể xuất hiện để miêu tả nhân vật có lối sống khắc khổ.
- Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.
2
Sắc thái & phong cách
- Thể hiện sự tự nguyện và quyết tâm chịu đựng khó khăn.
- Thường mang sắc thái nghiêm túc, có thể cảm nhận được sự tôn trọng hoặc ngưỡng mộ.
- Thuộc khẩu ngữ và có thể xuất hiện trong văn chương.
3
Cách dùng & phạm vi
- Nên dùng khi muốn nhấn mạnh sự tự nguyện chịu đựng khó khăn vì mục tiêu cao cả.
- Tránh dùng trong ngữ cảnh cần sự trang trọng hoặc chính thức.
- Không có nhiều biến thể, thường dùng trong ngữ cảnh cá nhân.
4
Lưu ý đặc biệt
- Dễ nhầm lẫn với các từ chỉ sự chịu đựng khác nhưng "ép xác" nhấn mạnh sự tự nguyện.
- Không nên dùng để chỉ sự chịu đựng do ép buộc từ bên ngoài.
- Để dùng tự nhiên, cần chú ý đến ngữ cảnh và đối tượng giao tiếp.
1
Chức năng ngữ pháp
Động từ, thường làm vị ngữ trong câu.
2
Đặc điểm hình thái – cấu tạo
Là từ ghép, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.
3
Đặc điểm cú pháp
Thường đứng sau chủ ngữ, có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "Anh ấy ép xác để đạt mục tiêu."
4
Khả năng kết hợp ngữ pháp
Thường kết hợp với danh từ chỉ người (chủ ngữ) và có thể đi kèm với trạng ngữ chỉ mục đích hoặc lý do.
