Chạch
Nghĩa & Ví dụ
danh từ
Cá nước ngọt trông giống như lươn, nhưng cỡ nhỏ, thân ngắn và có râu, thường rúc trong bùn.
Ví dụ:
Chạch là loài cá nước ngọt thân ngắn, có râu và hay rúc bùn.
Nghĩa: Cá nước ngọt trông giống như lươn, nhưng cỡ nhỏ, thân ngắn và có râu, thường rúc trong bùn.
1
Học sinh tiểu học
- Con chạch chui mình trong bùn ao sau vườn.
- Bố bắt được một con chạch nhỏ ở mương nước.
- Chúng em thấy chạch có râu bé xíu, trông rất lạ.
2
Học sinh THCS – THPT
- Trời mưa, chạch thường bò ra khỏi bùn tìm chỗ nước chảy.
- Ở ruộng lúa, chạch lẩn nhanh như sợi dây nhỏ có râu.
- Bà kể chạch thích bùn mềm, nên đào mương là hay gặp.
3
Người trưởng thành
- Chạch là loài cá nước ngọt thân ngắn, có râu và hay rúc bùn.
- Đêm xuống, chạch rời lớp bùn ấm, quẫy nhẹ như sợi mây ướt.
- Trong rổ cá đồng, con chạch ánh lên màu nâu khói, mập mà linh hoạt.
- Ở mùa nước nổi, nhìn vệt bùn động mới biết chạch đang xoay mình tìm chỗ trú.
Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp
1
Ngữ cảnh sử dụng
- Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng khi nói về các loài cá nước ngọt hoặc trong các câu chuyện dân gian, ví dụ như "cá chạch chui vào bùn".
- Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Ít phổ biến, có thể xuất hiện trong các tài liệu nghiên cứu về sinh học hoặc môi trường.
- Trong văn chương / nghệ thuật: Đôi khi xuất hiện trong thơ ca hoặc truyện ngắn để tạo hình ảnh sinh động về thiên nhiên.
- Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Thường gặp trong các tài liệu về sinh học, ngư nghiệp hoặc môi trường.
2
Sắc thái & phong cách
- Thường mang sắc thái trung tính, không biểu lộ cảm xúc mạnh.
- Phong cách sử dụng chủ yếu là trung lập, phù hợp với cả văn nói và văn viết.
3
Cách dùng & phạm vi
- Nên dùng khi cần chỉ định cụ thể loài cá này trong các ngữ cảnh liên quan đến sinh học hoặc môi trường.
- Tránh dùng trong các ngữ cảnh không liên quan đến động vật hoặc thiên nhiên.
- Không có nhiều biến thể trong cách sử dụng, thường chỉ dùng để chỉ loài cá cụ thể.
4
Lưu ý đặc biệt
- Người học dễ nhầm lẫn với các loài cá khác như lươn do hình dáng tương tự.
- Khác biệt với "lươn" ở kích thước và môi trường sống.
- Cần chú ý đến ngữ cảnh để sử dụng từ một cách tự nhiên và chính xác.
1
Chức năng ngữ pháp
Danh từ, thường làm chủ ngữ hoặc bổ ngữ trong câu.
2
Đặc điểm hình thái – cấu tạo
Là từ đơn, không có kết hợp với phụ từ đặc trưng.
3
Đặc điểm cú pháp
Thường đứng đầu câu khi làm chủ ngữ hoặc sau động từ khi làm bổ ngữ; có thể làm trung tâm của cụm danh từ, ví dụ: "con chạch", "chạch đồng".
4
Khả năng kết hợp ngữ pháp
Thường kết hợp với lượng từ ("một con chạch"), tính từ ("chạch nhỏ"), hoặc động từ ("bắt chạch").
