Cảm nhận thiên nhiên trong Nhật kí trong tù của Hồ Chí Minh

Bình chọn:
4.1 trên 10 phiếu

Xưa nay, thiên nhiên là đề tài rộng lớn và nguồn cảm hứng sáng tạo vô tận trong thi ca, nghệ thuật, nhất là trong thơ ca phương Đông. Thiên nhiên có vai trò hết sức quan trọng đối với đời sống tinh thần của con người bởi nó là nơi gửi gắm, chia sẻ buồn vui, làm cho tâm hồn thêm thanh cao, trong sáng. Giống như các nhà thơ xưa, Hồ Chí Minh cũng dành cho thiên nhiên một tấm lòng ưu ái. Đúng như giáo sư Đặng Thai Mai đã nhận xét : “Trong “Nhật kí trong tù”, thiên nhiên chiếm một địa vị danh dự”.

   Những bài thơ tả cảnh thể hiện rất rõ cảm hứng dạt dào của Bác trước thiên nhiên. Có bài chỉ vài nét phác họa đơn sơ, song cũng có bài như một bức tranh sơn mài lộng lẫy. Nhưng bao trùm lên tất cả vẫn là vẻ đẹp phong phú, đa dạng của thiên nhiên. Mặc dù thân thể bị giam cầm trong ngục tối nhưng trái tim nhạy cảm của Bác vẫn dễ dàng rung động trước một ánh nắng mai rọi chiếu nơi cửa ngục âm u:

   Trong ngục giờ đây còn tối mịt,
   Ánh hồng trước mặt đã bừng soi.
                                   (“Buổi sớm”).

   Hoặc giao cảm chan hòa với đêm trăng đẹp:

   Trong tù không rượu cũng không hoa,
   Cảnh đẹp đêm nay khó hững hờ.
   Người ngắm trăng soi ngoài cửa sổ,
   Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ.
                                  (“Ngắm trăng”).

   Bác đã quên đi trong phút chốc cái hiện thực phũ phàng, nghiệt ngã chỗ lao tù để thảnh thơi mà “thưởng nguyệt” như cái thú thanh cao của thi sĩ muôn đời. Vẻ đẹp thiên nhiên ở đây giản dị mà độc đáo: Ánh trăng soi qua khung cửa sổ nhà lao và trở thành tri âm, tri kỉ của người tù.

   Cách ngắm trăng độc đáo có một không hai ấy thể hiện tâm hồn nghệ sĩ đa cảm và tinh tế. Trăng làm đẹp người, người làm đẹp trăng. Cái nhìn thi vị hóa của Bác khiến trăng thêm đẹp và vẻ đẹp của trăng làm cho tâm hồn Bác rung động sâu xa như tâm hồn thi sĩ. Giữa trăng với người có mối giao hòa đặc biệt.

   Mặt trời, trăng sao, tiếng chim hót sớm mai, hương hoa hồng thoảng vào trong ngục…tượng trưng cho mơ ước, niềm vui, khát vọng tự do của người tù cộng sản Hồ Chí Minh. Đặc biệt là hình tượng mặt trời xuất hiện nhiều lần trong thơ Bác đã trở thành biểu tượng thiêng liêng của niềm tin vào tương lai tươi sáng của Cách mạng, của cuộc đời. Trên đường chuyển lao, đi trong đêm khuya giá lạnh nhưng Bác vẫn vượt lên gian khổ để thưởng thức vẻ đẹp thiên nhiên:

   Gà gáy một lần đêm chửa tan,
   Chòm sao đưa nguyệt vượt lên ngàn;
   Người đi cất bước trên đường thẳm,
   Rát mặt đêm thu, trận gió hàn.
   Phương Đông màu trắng chuyển sang hồng,
   Bóng tối đêm tàn, quét sạch không;
   Hơi ấm bao la trùm vũ trụ,
   Người đi, thi hứng bỗng thêm nồng.
                                (“Giải đi sớm”)

   Thiên nhiên trong “Nhật kí trong tù” đẹp đẽ và ấm áp tình người. Nó thực sự trở thành nguồn động viên, an ủi to lớn đối với người tù đặc biệt Hồ Chí Minh:

   Mặc dù bị trói chân tay,
   Chim ca rộn núi, hương bay ngát rừng.
   Vui say ai cấm ta đừng,
   Đường xa âu cũng bớt chừng quạnh hiu.
                                 (“Trên đường đi”).

   Có lúc, thiên nhiên hiện lên như những thử thách nghiệt ngã tưởng chừng khó có thể vượt qua: “Đi đường mới biết gian lao. Núi cao rồi lại núi cao trập trùng” (“Đi đường”). Hoặc đêm thu giá lạnh, gió quất ràn rạt từng trận, từng trận vào mặt “Người đi cất bước trên đường thẳm” (“Chiều tối”). Chiều tàn, Bác vẫn phải dẫn bước trên con đường núi quanh co, hiu quạnh, giữa thiên nhiên dữ dội và khắc nghiệt : “Gió sắc tựa gươm mài đá núi. Rét như dùi nhọn chích cành cây” (“Hoàng hôn”). Vượt qua tất cả những gian nan thử thách ấy, Bác trở nên con người vĩ đại.

Thiên nhiên muôn màu muôn vẻ luôn là người bạn song hành với Bác trong suốt cuộc đời. Bác đã dành cho thiên nhiên một vị trí xứng đáng trong tâm hồn và trong thơ mình. Đó cũng là biểu hiện của tình cảm phong phú cùng tấm lòng nhân ái mênh mông của người chiến sĩ – thi sĩ Hồ Chí Minh.

 loigiaihay.com

Các bài liên quan: - Nhật kí trong tù - Hồ Chí Minh

Giới thiệu Nhật ký trong tù Giới thiệu Nhật ký trong tù

1. Hoàn cảnh ra đời

Xem chi tiết
Hãy phân tích một bài thơ của Bác trong Nhật kí trong tù có tinh thần thép. Hãy phân tích một bài thơ của Bác trong Nhật kí trong tù có tinh thần thép.

Khi Bác nói trong thơ có thép, ta cũng cần tìm hiểu thế nào là thép ở trong thơ. Có lẽ phải hiểu một cách linh hoạt mới đúng. Không phải cứ nói chuyện thép, lên giọng thép, mới có tinh thần thép.

Xem chi tiết
Giới thiệu một vài nét về Ngục trung nhật kí của Hồ Chí Minh. Giới thiệu một vài nét về Ngục trung nhật kí của Hồ Chí Minh.

Chân dung Hồ Chí Minh trong tập thơ là hình ảnh nhà ái quốc vĩ đại có dũng khí lớn, lúc nào cũng nóng lòng sốt ruột hướng về Tổ quốc, khát khao tự do, là chiến sĩ cộng sản kiên cường bất khuất.

Xem chi tiết
Phân tích và chứng minh tính nhân đạo trong “Nhật kí trong tù” Phân tích và chứng minh tính nhân đạo trong “Nhật kí trong tù”

Bác Hồ có tình yêu mênh mông với thiên nhiên, với cuộc sống, với Đất Nước non sông. Nhưng cảm động và sâu sắc hơn cả vẫn là tình yêu thương con người..

Xem chi tiết
Phân tích cảnh cho chữ trong “Chữ người tử tù” của Nguyễn Tuân Phân tích cảnh cho chữ trong “Chữ người tử tù” của Nguyễn Tuân

Khi nhắc tới lối văn chương luôn khát khao hướng tới chân-thiện-mĩ, người ta thường nhắc tới Nguyễn Tuân- một nghệ sĩ suốt đời đi tìm cái đẹp. Ông được đánh giá là một trong những cây bút tài hoa nhất của nền văn học Việt Nam hiện đại.

Xem chi tiết
Phân tích truyện ngắn Chữ người tử tù - Nguyễn Tuân Phân tích truyện ngắn Chữ người tử tù - Nguyễn Tuân

Với nghệ thuật vẽ mây, nảy trăng và nghệ thuật đối lập, Nguyễn Tuân đã làm nổi bật hình tượng Huấn Cao và khẳng định sự chiến thắng của cái đẹp.

Xem chi tiết
Phân tích bức tranh đời sống của phố huyện nghèo lúc chiều tối được Thạch Lam miêu tả trong truyện ngắn Hai đứa trẻ và phát biểu cảm nhận của mình Phân tích bức tranh đời sống của phố huyện nghèo lúc chiều tối được Thạch Lam miêu tả trong truyện ngắn Hai đứa trẻ và phát biểu cảm nhận của mình

Thạch Lam đã miêu tả cả phố huyện nghèo bằng những cảnh, những người, những chi tiết rất chân thật và cảm động.

Xem chi tiết
Phân tích nhân vật quản ngục trong truyện ngắn Chữ người tử tù của Nguyễn Tuân Phân tích nhân vật quản ngục trong truyện ngắn Chữ người tử tù của Nguyễn Tuân

Quản ngục không chỉ là một hình tượng độc đáo mà còn là nhân vật hội đủ những đặc điểm chung nhất của Vang bóng một thời, của quan niệm và phong cách Nguyễn Tuân

Xem chi tiết

>>Học trực tuyến Lớp 11 trên Tuyensinh247.com, mọi lúc, mọi nơi tất cả các môn. Các thầy cô giỏi nổi tiếng, dạy hay dễ hiểu