Thài lài
Nghĩa & Ví dụ
danh từ
Cây thân có mọc hoang ở những nơi ẩm, lá hình trái xoan nhọn, hoa màu xanh lam.
Ví dụ:
Ở mé rãnh nước sau nhà mọc rải rác mấy bụi thài lài hoa xanh.
Nghĩa: Cây thân có mọc hoang ở những nơi ẩm, lá hình trái xoan nhọn, hoa màu xanh lam.
1
Học sinh tiểu học
- Bên bờ mương mọc nhiều cây thài lài có hoa xanh lam.
- Em hái một nhánh thài lài mang về ép vào vở.
- Sáng sớm, thài lài trước sân còn đọng giọt sương.
2
Học sinh THCS – THPT
- Sau cơn mưa, thài lài lan nhanh trên bãi đất ẩm cạnh hàng rào.
- Bạn Minh nhận ra thài lài nhờ cánh hoa xanh như giọt mực học trò.
- Trong giờ sinh học, chúng em phân biệt thài lài với cỏ dại khác qua lá trái xoan nhọn.
3
Người trưởng thành
- Ở mé rãnh nước sau nhà mọc rải rác mấy bụi thài lài hoa xanh.
- Thài lài ưa ẩm, gặp đất mát là trườn đi rất nhanh, che kín cả lối đi nhỏ.
- Nhìn bông thài lài lam biếc giữa cỏ, tôi thấy dịu lại sau một ngày quay cuồng.
- Có nơi người ta nhổ thài lài như cỏ dại, có nơi lại giữ vì màu hoa làm vườn thêm hiền.
Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp
1
Ngữ cảnh sử dụng
- Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Không phổ biến.
- Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Thường xuất hiện trong các văn bản về thực vật học hoặc nông nghiệp.
- Trong văn chương / nghệ thuật: Đôi khi được sử dụng để tạo hình ảnh thiên nhiên trong thơ ca.
- Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Phổ biến trong các tài liệu nghiên cứu về thực vật học và sinh thái học.
2
Sắc thái & phong cách
- Thường mang sắc thái trung tính, không biểu lộ cảm xúc.
- Phong cách trang trọng khi dùng trong văn bản khoa học.
- Phong cách nghệ thuật khi xuất hiện trong văn chương.
3
Cách dùng & phạm vi
- Nên dùng khi cần chỉ định cụ thể loại cây này trong các văn bản khoa học hoặc mô tả thiên nhiên.
- Tránh dùng trong giao tiếp hàng ngày nếu không có ngữ cảnh phù hợp.
- Không có nhiều biến thể, thường chỉ dùng để chỉ cây thài lài.
4
Lưu ý đặc biệt
- Dễ nhầm lẫn với các loài cây khác có tên tương tự.
- Khác biệt với từ "cỏ" ở chỗ chỉ định một loại cây cụ thể.
- Cần chú ý đến ngữ cảnh để sử dụng từ một cách chính xác và tự nhiên.
1
Chức năng ngữ pháp
Danh từ, thường làm chủ ngữ hoặc bổ ngữ trong câu.
2
Đặc điểm hình thái – cấu tạo
Là từ ghép, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.
3
Đặc điểm cú pháp
Thường đứng ở đầu câu khi làm chủ ngữ hoặc sau động từ khi làm bổ ngữ; có thể làm trung tâm của cụm danh từ, ví dụ: "cây thài lài", "hoa thài lài".
4
Khả năng kết hợp ngữ pháp
Thường kết hợp với tính từ (như "xanh lam"), động từ (như "mọc"), và lượng từ (như "một cây").
