Tài cán
Nghĩa & Ví dụ
danh từ
(khẩu ngữ; thường dùng có kèm ý phủ định). Tài (nói khái quát).
Ví dụ:
Tôi tự nhận mình chẳng có tài cán gì đặc biệt.
Nghĩa: (khẩu ngữ; thường dùng có kèm ý phủ định). Tài (nói khái quát).
1
Học sinh tiểu học
- Con bé bảo mình không có tài cán gì trong vẽ, nhưng vẫn thích tô màu.
- Em nghĩ mình chưa có tài cán nấu ăn, nên nhờ mẹ chỉ thêm.
- Bạn Nam bảo không có tài cán đá bóng, nên xin làm cổ động viên.
2
Học sinh THCS – THPT
- Cậu ấy than không có tài cán gì về hát, nên chọn chơi trống cho câu lạc bộ.
- Mỗi lần đứng trước lớp, mình thấy chẳng có tài cán diễn thuyết, nói vài câu là run.
- Bạn bảo bản thân không có tài cán học ngoại ngữ, nhưng vẫn cố gắng luyện từng ngày.
3
Người trưởng thành
- Tôi tự nhận mình chẳng có tài cán gì đặc biệt.
- Có lúc ta tưởng chẳng có tài cán để bắt đầu, nhưng chính sự bền bỉ lại cứu ta.
- Anh nói mình không có tài cán lãnh đạo, nghe vừa thật thà vừa phòng thủ.
- Cô cười, bảo tài cán của mình chỉ đủ nuôi một giấc mơ nhỏ, rồi vẫn lặng lẽ làm việc.
Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp
1
Ngữ cảnh sử dụng
- Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng để nói về khả năng của ai đó, đặc biệt khi muốn nhấn mạnh sự thiếu hụt.
- Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Không phổ biến.
- Trong văn chương / nghệ thuật: Có thể xuất hiện trong các tác phẩm văn học để thể hiện sự đánh giá về nhân vật.
- Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.
2
Sắc thái & phong cách
- Thường mang sắc thái tiêu cực hoặc châm biếm khi dùng với ý phủ định.
- Thuộc khẩu ngữ, ít trang trọng.
3
Cách dùng & phạm vi
- Nên dùng khi muốn nhấn mạnh sự thiếu hụt khả năng của ai đó trong giao tiếp hàng ngày.
- Tránh dùng trong các văn bản trang trọng hoặc chuyên ngành.
4
Lưu ý đặc biệt
- Dễ nhầm lẫn với từ "tài năng" khi không chú ý đến ngữ cảnh phủ định.
- Để dùng tự nhiên, cần chú ý đến ngữ điệu và bối cảnh giao tiếp.
1
Chức năng ngữ pháp
Danh từ, thường làm chủ ngữ hoặc bổ ngữ trong câu.
2
Đặc điểm hình thái – cấu tạo
Là từ ghép, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.
3
Đặc điểm cú pháp
Thường đứng sau các từ chỉ định hoặc lượng từ; có thể làm trung tâm của cụm danh từ, ví dụ: "không có tài cán gì".
4
Khả năng kết hợp ngữ pháp
Thường đi kèm với các từ phủ định như "không", "chẳng".
