Một
Nghĩa & Ví dụ
1.
danh từ
Số đầu tiên trong dãy số tự nhiên.
2.
danh từ
(kng.) Tháng mười một âm lịch (nói tắt).
3.
danh từ
Từ biểu thị tính chất lần lượt của từng đơn vị giống nhau nối tiếp nhau
4.
danh từ
(dùng làm vị ngữ) Từ biểu thị tính chất toàn khối không thể chia cắt, hoặc tính chất thống nhất, nhất trí như một khối
5.
danh từ
(dùng trước một số) Từ biểu thị tính chất nguyên toàn khối, không sót một thành phần nào; cả
6.
tính từ
(dùng phụ sau danh từ trong một vài tổ hợp) Độc nhất (chứ không phải là có nhiều)
7.
tính từ
(dùng phụ sau danh từ trong một vài tổ hợp) Dùng cho một người (chứ không phải cho hai người). Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp
1
Ngữ cảnh sử dụng
- Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng để chỉ số lượng hoặc sự thống nhất, ví dụ: "một người", "một lần".
- Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Sử dụng để diễn đạt số lượng cụ thể hoặc sự thống nhất, ví dụ: "một quốc gia", "một chính sách".
- Trong văn chương / nghệ thuật: Dùng để tạo hình ảnh hoặc nhấn mạnh sự duy nhất, ví dụ: "một bông hoa duy nhất".
- Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Thường dùng để chỉ số lượng hoặc đơn vị cơ bản, ví dụ: "một đơn vị", "một phần tử".
2
Sắc thái & phong cách
- Thể hiện sự đơn lẻ, duy nhất hoặc sự thống nhất.
- Phong cách trung tính, có thể dùng trong cả khẩu ngữ và văn viết.
- Thường mang sắc thái rõ ràng, cụ thể.
3
Cách dùng & phạm vi
- Nên dùng khi cần chỉ rõ số lượng hoặc sự thống nhất.
- Tránh dùng khi cần diễn đạt số lượng lớn hơn hoặc không xác định.
- Có thể kết hợp với các từ khác để tạo thành cụm từ chỉ sự duy nhất, ví dụ: "một mình", "một lần".
4
Lưu ý đặc biệt
- Dễ nhầm lẫn với "một" trong các ngữ cảnh khác nhau, cần chú ý ngữ cảnh cụ thể.
- Khác biệt với "một vài" khi muốn chỉ số lượng không xác định nhưng nhỏ.
- Chú ý cách phát âm và nhấn âm để tránh hiểu nhầm trong giao tiếp.
1
Chức năng ngữ pháp
"Một" có thể là danh từ hoặc tính từ. Khi là danh từ, nó thường làm chủ ngữ hoặc bổ ngữ. Khi là tính từ, nó thường làm định ngữ hoặc vị ngữ.
2
Đặc điểm hình thái – cấu tạo
"Một" là từ đơn, không có hình thái biến đổi và không kết hợp với phụ từ đặc trưng nào.
3
Đặc điểm cú pháp
"Một" thường đứng trước danh từ khi làm định ngữ (ví dụ: một người), hoặc đứng sau danh từ trong một số tổ hợp (ví dụ: người một).
4
Khả năng kết hợp ngữ pháp
"Một" thường kết hợp với danh từ, động từ, và có thể đi kèm với các từ chỉ số lượng khác như "cả", "toàn".
Chúng tôi sẽ tiếp tục bổ sung câu ví dụ, từ đồng nghĩa trái nghĩa, từ liên quan và các phần mở rộng khác trong thời gian tới
