Én
Nghĩa & Ví dụ
danh từ
Chim nhỏ, lông màu đen, cánh dài và nhọn, chân ngắn, bay nhanh, thường gặp nhiều vào mùa xuân.
Ví dụ:
Chiều nay, một con én lượn qua khung cửa sổ.
Nghĩa: Chim nhỏ, lông màu đen, cánh dài và nhọn, chân ngắn, bay nhanh, thường gặp nhiều vào mùa xuân.
1
Học sinh tiểu học
- Buổi sáng, em thấy một con én bay lượn trên sân trường.
- Con én đậu lên dây điện rồi vụt bay đi rất nhanh.
- Mùa xuân đến, én kéo về làm tổ dưới mái hiên.
2
Học sinh THCS – THPT
- Những cánh én sải dài trên nền trời xanh báo hiệu tiết trời ấm dần.
- Đàn én chao nghiêng trên cánh đồng lúa non trông nhẹ như nét bút vẽ.
- Tiếng gió rít theo cánh én làm sân trường bỗng rộn ràng hơn.
3
Người trưởng thành
- Chiều nay, một con én lượn qua khung cửa sổ.
- Nhìn đàn én trở về, tôi thấy mùa cũ đang mở lại những trang ấm áp.
- Cánh én mảnh mà dẻo, rạch một đường sắc lên nền trời ẩm.
- Dưới mái hiên xưa, đôi én chắp nối một tổ mới, như khâu lại khoảng trời vắng.
Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp
1
Ngữ cảnh sử dụng
- Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng để chỉ loài chim én trong các cuộc trò chuyện về thiên nhiên hoặc mùa xuân.
- Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Được sử dụng trong các bài viết về động vật học, môi trường hoặc các bài báo về mùa xuân.
- Trong văn chương / nghệ thuật: Thường xuất hiện trong thơ ca, truyện ngắn để tạo hình ảnh mùa xuân hoặc biểu tượng cho sự trở về, đoàn tụ.
- Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Sử dụng trong nghiên cứu về động vật học, đặc biệt là nghiên cứu về các loài chim di cư.
2
Sắc thái & phong cách
- Từ "én" mang sắc thái nhẹ nhàng, thường gợi nhớ đến mùa xuân và sự tươi mới.
- Thích hợp cho cả văn viết và văn nói, đặc biệt trong ngữ cảnh nghệ thuật và tự nhiên.
3
Cách dùng & phạm vi
- Nên dùng khi nói về mùa xuân, chim chóc hoặc trong các tác phẩm nghệ thuật.
- Tránh dùng trong ngữ cảnh cần sự chính xác về khoa học nếu không có kiến thức chuyên môn.
- Thường không có biến thể, nhưng có thể kết hợp với từ khác để tạo thành cụm từ như "chim én".
4
Lưu ý đặc biệt
- Người học dễ nhầm lẫn "én" với các loài chim khác nếu không chú ý đến đặc điểm nhận dạng.
- Khác biệt với "chim sẻ" ở kích thước và hình dáng cánh.
- Để dùng tự nhiên, nên kết hợp với các từ chỉ mùa xuân hoặc di cư.
1
Chức năng ngữ pháp
Danh từ, thường làm chủ ngữ hoặc bổ ngữ trong câu.
2
Đặc điểm hình thái – cấu tạo
Từ đơn, không kết hợp với phụ từ đặc trưng.
3
Đặc điểm cú pháp
Thường đứng đầu câu khi làm chủ ngữ hoặc sau động từ khi làm bổ ngữ; có thể làm trung tâm của cụm danh từ, ví dụ: "én bay", "én nhỏ".
4
Khả năng kết hợp ngữ pháp
Thường kết hợp với tính từ (nhỏ, đen), động từ (bay, đậu), và lượng từ (một đàn, nhiều).
