Đòi hỏi
Nghĩa & Ví dụ
1.
động từ
Tỏ ra muốn cái gì đó cho mình hoặc muốn điều gì đó ở người khác, cho rằng phải như thế mới được hoặc mới đúng.
Ví dụ:
Anh ta đòi hỏi cô ấy gọi lại ngay.
2.
động từ
Bắt buộc phải có hoặc phải làm, vì cần thiết như vậy.
Ví dụ:
Công việc này đòi hỏi kinh nghiệm thực tế.
3.
danh từ
Điều đòi hỏi.
Ví dụ:
Đòi hỏi của dự án là tiến độ chặt chẽ.
Nghĩa 1: Tỏ ra muốn cái gì đó cho mình hoặc muốn điều gì đó ở người khác, cho rằng phải như thế mới được hoặc mới đúng.
1
Học sinh tiểu học
- Em bé đòi hỏi mẹ mua cho chiếc bóng bay.
- Bạn nhỏ đòi hỏi thầy cô cho chơi thêm ít phút ở sân trường.
- Cô bé đòi hỏi anh trai nhường chỗ ngồi cạnh cửa sổ.
2
Học sinh THCS – THPT
- Cậu ấy đòi hỏi bạn phải trả lời ngay lập tức, không để chậm phút nào.
- Nhóm trưởng đòi hỏi từng người hoàn thành phần việc đúng ý bạn ấy.
- Trong tình bạn, có lúc ta lỡ đòi hỏi ở nhau quá nhiều và làm nhau mệt.
3
Người trưởng thành
- Anh ta đòi hỏi cô ấy gọi lại ngay.
- Có người yêu nhưng đòi hỏi sự hoàn hảo thì chỉ gom thêm thất vọng.
- Khi tự trọng giảm, ta dễ đòi hỏi người khác bù đắp phần thiếu trong mình.
- Đòi hỏi vô lý biến tình cảm thành bản hợp đồng khó thở.
Nghĩa 2: Bắt buộc phải có hoặc phải làm, vì cần thiết như vậy.
1
Học sinh tiểu học
- Bài toán này đòi hỏi con phải tính cẩn thận.
- Trò chơi đòi hỏi các bạn hợp tác với nhau.
- Món bánh này đòi hỏi nướng đúng thời gian mới ngon.
2
Học sinh THCS – THPT
- Môn Hóa đòi hỏi chuẩn bị dụng cụ an toàn trước khi thí nghiệm.
- Đề văn đòi hỏi lập luận rõ ràng, không lan man.
- Đường đèo đòi hỏi người lái giữ tốc độ ổn định và quan sát liên tục.
3
Người trưởng thành
- Công việc này đòi hỏi kinh nghiệm thực tế.
- Thời đại số đòi hỏi ta học suốt đời, không thể đứng yên.
- Niềm tin đòi hỏi sự nhất quán giữa lời nói và hành động.
- Đổi mới thật sự đòi hỏi can đảm buông thói quen cũ.
Nghĩa 3: Điều đòi hỏi.
1
Học sinh tiểu học
- Đòi hỏi của cô giáo là viết chữ rõ ràng.
- Đòi hỏi của trò chơi là không được chạm vạch.
- Đòi hỏi của bài hát là hát đúng nhịp.
2
Học sinh THCS – THPT
- Đòi hỏi của đội bóng là tinh thần kỷ luật và chạy hết mình.
- Đòi hỏi của kỳ thi là nắm chắc kiến thức cơ bản.
- Đòi hỏi của câu lạc bộ là tham gia đều đặn, không bỏ buổi.
3
Người trưởng thành
- Đòi hỏi của dự án là tiến độ chặt chẽ.
- Đòi hỏi của nghề y là kiên nhẫn và tỉnh táo trước áp lực.
- Đòi hỏi của thị trường là chất lượng ổn định, không hứa suông.
- Đòi hỏi của lương tâm thường cao hơn quy định trên giấy.
Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp
1
Ngữ cảnh sử dụng
- Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng khi muốn yêu cầu hoặc nhấn mạnh sự cần thiết của một điều gì đó.
- Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Sử dụng để diễn tả yêu cầu hoặc tiêu chuẩn cần đạt được.
- Trong văn chương / nghệ thuật: Có thể dùng để thể hiện sự khát khao hoặc nhu cầu sâu sắc của nhân vật.
- Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Thường dùng để chỉ các yêu cầu kỹ thuật hoặc tiêu chuẩn cần thiết.
2
Sắc thái & phong cách
- Thể hiện sự cần thiết hoặc bắt buộc, có thể mang sắc thái mạnh mẽ.
- Thường dùng trong cả khẩu ngữ và văn viết, tùy ngữ cảnh.
- Có thể mang tính chất yêu cầu hoặc áp đặt.
3
Cách dùng & phạm vi
- Nên dùng khi muốn nhấn mạnh sự cần thiết hoặc yêu cầu bắt buộc.
- Tránh dùng trong ngữ cảnh nhẹ nhàng hoặc không cần thiết.
- Có thể thay thế bằng từ "yêu cầu" trong một số trường hợp trang trọng hơn.
4
Lưu ý đặc biệt
- Dễ nhầm lẫn với "yêu cầu" nhưng "đòi hỏi" thường mang sắc thái mạnh mẽ hơn.
- Người học dễ mắc lỗi khi dùng từ này trong ngữ cảnh không phù hợp.
- Cần chú ý đến ngữ cảnh để sử dụng từ một cách tự nhiên và chính xác.
1
Chức năng ngữ pháp
"Đòi hỏi" có thể là động từ hoặc danh từ. Khi là động từ, nó thường làm vị ngữ trong câu. Khi là danh từ, nó có thể làm chủ ngữ hoặc bổ ngữ.
2
Đặc điểm hình thái – cấu tạo
"Đòi hỏi" là từ ghép đẳng lập, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.
3
Đặc điểm cú pháp
Khi là động từ, "đòi hỏi" thường đứng sau chủ ngữ và có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "đòi hỏi sự chú ý". Khi là danh từ, nó có thể đứng đầu câu làm chủ ngữ hoặc sau động từ làm bổ ngữ, ví dụ: "những đòi hỏi của anh ấy".
4
Khả năng kết hợp ngữ pháp
Khi là động từ, "đòi hỏi" thường kết hợp với danh từ hoặc cụm danh từ. Khi là danh từ, nó có thể đi kèm với tính từ hoặc động từ chỉ trạng thái.
