Dọc
Nghĩa & Ví dụ
1.
danh từ
Cây to cùng họ với bứa, quả hình trứng, thịt quả có vị chua, ăn được, hạt có dầu.
2.
danh từ
Cuống lá dài và thẳng, mọng nước, của một số loại cây.
3.
danh từ
(dùng hạn chế trong một số tổ hợp). Vật có hình giống như cuống.
4.
tính từ
Theo chiều dài; trái với ngang.
5.
tính từ
Theo quan hệ từ trên xuống dưới trong hệ thống tổ chức.
6.
danh từ
(ph.). Tập hợp gồm những cái nối tiếp nhau thành hàng dài; dãy, dãy. Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp
1
Ngữ cảnh sử dụng
- Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng để chỉ hướng hoặc vị trí theo chiều dài, ví dụ như "đi dọc con đường".
- Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Sử dụng để mô tả cấu trúc tổ chức hoặc hệ thống, ví dụ "cơ cấu tổ chức dọc".
- Trong văn chương / nghệ thuật: Có thể dùng để tạo hình ảnh hoặc biểu tượng, ví dụ "dòng sông chảy dọc".
- Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Thường dùng trong mô tả kỹ thuật, ví dụ "trục dọc" trong cơ khí.
2
Sắc thái & phong cách
- Thường mang sắc thái trung tính, không biểu lộ cảm xúc.
- Phong cách sử dụng đa dạng, từ khẩu ngữ đến văn viết và chuyên ngành.
3
Cách dùng & phạm vi
- Nên dùng khi cần chỉ rõ hướng hoặc cấu trúc theo chiều dài.
- Tránh dùng khi không cần thiết phải phân biệt với "ngang".
- Thường không có biến thể, nhưng có thể kết hợp với từ khác để tạo nghĩa cụ thể hơn.
4
Lưu ý đặc biệt
- Dễ nhầm lẫn với "ngang" nếu không chú ý đến ngữ cảnh.
- Khác biệt tinh tế với từ "thẳng" khi chỉ hướng, vì "dọc" nhấn mạnh chiều dài.
- Chú ý đến ngữ cảnh để sử dụng từ một cách tự nhiên và chính xác.
1
Chức năng ngữ pháp
"Dọc" có thể là danh từ hoặc tính từ. Khi là danh từ, nó thường làm chủ ngữ hoặc bổ ngữ trong câu. Khi là tính từ, nó thường làm định ngữ hoặc vị ngữ.
2
Đặc điểm hình thái – cấu tạo
"Dọc" là từ đơn, không có hình thái biến đổi và không kết hợp với phụ từ đặc trưng nào.
3
Đặc điểm cú pháp
Khi là danh từ, "dọc" thường đứng sau các lượng từ hoặc tính từ chỉ định. Khi là tính từ, "dọc" thường đứng trước danh từ để bổ nghĩa hoặc sau động từ để làm vị ngữ.
4
Khả năng kết hợp ngữ pháp
"Dọc" có thể kết hợp với các danh từ chỉ vật thể hoặc không gian (ví dụ: "dọc đường"), và khi là tính từ, nó thường đi kèm với các danh từ chỉ vị trí hoặc hướng (ví dụ: "hàng dọc").
Chúng tôi sẽ tiếp tục bổ sung câu ví dụ, từ đồng nghĩa trái nghĩa, từ liên quan và các phần mở rộng khác trong thời gian tới
