Chểnh mảng
Nghĩa & Ví dụ
động từ
Lơ là với công việc thuộc phận sự của mình.
Ví dụ:
Anh ta bị khiển trách vì chểnh mảng trong công việc, gây ra sai sót nghiêm trọng.
Nghĩa: Lơ là với công việc thuộc phận sự của mình.
1
Học sinh tiểu học
- Bạn Lan chểnh mảng học bài nên bị cô giáo nhắc nhở.
- Nếu chểnh mảng tưới cây, cây sẽ héo úa mất.
- Em bé chểnh mảng không giữ đồ chơi cẩn thận nên làm mất.
2
Học sinh THCS – THPT
- Việc chểnh mảng trong học tập có thể dẫn đến những hậu quả không mong muốn trong kỳ thi sắp tới.
- Đừng bao giờ chểnh mảng với ước mơ của mình, hãy luôn nỗ lực để đạt được chúng.
- Sự chểnh mảng của một thành viên có thể ảnh hưởng xấu đến kết quả chung của cả nhóm.
3
Người trưởng thành
- Anh ta bị khiển trách vì chểnh mảng trong công việc, gây ra sai sót nghiêm trọng.
- Trong cuộc sống, đôi khi chỉ một chút chểnh mảng cũng đủ để ta bỏ lỡ những cơ hội quý giá.
- Người lãnh đạo không thể chểnh mảng trước những vấn đề cấp bách của doanh nghiệp, bởi điều đó có thể dẫn đến khủng hoảng.
- Đừng để sự chểnh mảng nhất thời làm phai mờ đi những giá trị mà bạn đã dày công xây dựng.
Đồng nghĩa & Trái nghĩa
Nghĩa : Lơ là với công việc thuộc phận sự của mình.
Từ trái nghĩa:
| Từ | Cách sử dụng |
|---|---|
| chểnh mảng | Diễn tả thái độ thiếu trách nhiệm, không tập trung hoặc không dành đủ sự quan tâm cần thiết cho công việc, nhiệm vụ được giao, mang sắc thái tiêu cực, phê phán. Ví dụ: Anh ta bị khiển trách vì chểnh mảng trong công việc, gây ra sai sót nghiêm trọng. |
| lơ là | Trung tính, thường dùng để chỉ sự thiếu tập trung, không chú ý đúng mức vào công việc hoặc nhiệm vụ. Ví dụ: Anh ta lơ là nhiệm vụ được giao, dẫn đến sai sót. |
| sao nhãng | Trung tính, diễn tả việc bị phân tâm, không tập trung vào việc chính, dẫn đến bỏ bê hoặc làm không tốt. Ví dụ: Đừng sao nhãng việc học vì những thú vui nhất thời. |
| chú tâm | Trung tính, chỉ sự tập trung cao độ, dồn hết tâm trí và sự quan tâm vào một việc gì đó. Ví dụ: Cô ấy luôn chú tâm vào công việc, không để bất cứ điều gì làm phiền. |
Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp
1
Ngữ cảnh sử dụng
- Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng để phê phán hoặc nhắc nhở ai đó về thái độ làm việc.
- Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Sử dụng để chỉ trích hoặc đánh giá tiêu cực về sự thiếu trách nhiệm trong công việc.
- Trong văn chương / nghệ thuật: Không phổ biến.
- Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.
2
Sắc thái & phong cách
- Thể hiện thái độ tiêu cực, phê phán.
- Thường dùng trong ngữ cảnh không trang trọng.
- Phù hợp với khẩu ngữ và văn viết phê bình.
3
Cách dùng & phạm vi
- Nên dùng khi muốn nhấn mạnh sự thiếu trách nhiệm hoặc lơ là trong công việc.
- Tránh dùng trong ngữ cảnh cần sự trang trọng hoặc tích cực.
- Không có nhiều biến thể, thường đi kèm với các từ chỉ công việc hoặc trách nhiệm.
4
Lưu ý đặc biệt
- Dễ nhầm lẫn với các từ có nghĩa tương tự như "lơ là" nhưng "chểnh mảng" nhấn mạnh hơn về trách nhiệm.
- Người học cần chú ý ngữ cảnh để tránh dùng sai sắc thái.
- Để tự nhiên, nên kết hợp với các từ chỉ công việc cụ thể.
1
Chức năng ngữ pháp
Động từ, thường làm vị ngữ trong câu.
2
Đặc điểm hình thái – cấu tạo
Từ đơn, không có biến hình, không kết hợp với phụ từ đặc trưng.
3
Đặc điểm cú pháp
Thường đứng sau chủ ngữ, có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "Anh ấy chểnh mảng công việc."
4
Khả năng kết hợp ngữ pháp
Thường kết hợp với danh từ chỉ công việc hoặc nhiệm vụ, ví dụ: "chểnh mảng học tập", "chểnh mảng trách nhiệm".
