Tóm tắt, bố cục, nội dung chính văn bản Xã trưởng - Mẹ Đốp

Mẫu 4

Đoạn trích làm nổi bật sự đối lập gay gắt giữa quyền lực ảo tưởng của Xã trưởng và trí tuệ thực tế của mẹ Đốp. Xã trưởng hiện lên là một kẻ đại diện cho bộ máy cai trị thối nát ở nông thôn với đầy đủ thói xấu như tham lam và háo sắc. Hắn huênh hoang tự đắc về vị trí của mình nhưng lại cư xử thiếu văn hóa và thiếu tôn trọng đối với phụ nữ. Khi đến nhà Mõ để sai việc thì hắn đã tranh thủ cơ hội để ve vãn mẹ Đốp bằng những lời lẽ kệch cỡm. Mẹ Đốp vốn là người phụ nữ mạnh mẽ và lanh lợi đã không để cho hắn được đà lấn tới. Bà dùng chính những lời nói của hắn để gài bẫy và khiến hắn trở thành trò cười cho thiên hạ. Nội dung chính của cuộc gặp là việc Xã trưởng sai mẹ Đốp đi rao tin Thị Mầu có thai trái với luân thường đạo lý. Hắn tỏ ra là người nghiêm túc thực thi pháp luật nhưng thực chất lại đang hả hê trước tai họa của người khác. Sự việc này làm cho khoảng cách giữa hai nhân vật càng thêm xa cách và mối quan hệ trở nên tồi tệ hơn. Xã trưởng thì tức tối vì không khuất phục được mẹ Đốp còn mẹ Đốp thì càng thêm khinh thường gã quan xã biến chất. Tác phẩm là một đòn giáng mạnh vào uy thế của giai cấp thống trị thời bấy giờ.

Mẫu 5

Thông qua đoạn trích Xã trưởng mẹ Đốp tác giả dân gian đã vẽ nên một bức tranh biếm họa sâu cay về thói đời đen bạc. Nhân vật trung tâm là Xã trưởng với tính cách hợm hĩnh và lối sống buông thả đi ngược lại với chuẩn mực đạo đức. Hắn xuất hiện với dáng vẻ oai phong lẫm liệt nhưng mở miệng ra là những lời khoe khoang sáo rỗng và vô nghĩa. Hành động sàm sỡ và cợt nhả của hắn đối với mẹ Đốp đã tố cáo bản chất dâm ô đê hèn ẩn sau lớp áo quan. Mẹ Đốp đại diện cho người nông dân lao động chân chất nhưng không hề nhu nhược trước cường quyền. Bà đã dùng sự thông minh và ngôn ngữ sắc bén của mình để bảo vệ danh dự và dạy cho tên quan một bài học. Câu chuyện xoay quanh việc Thị Mầu chửa hoang được Xã trưởng sử dụng như một công cụ để trục lợi và ra oai với dân làng. Hắn bắt ép vợ chồng mẹ Đốp phải đi rao tin xấu này để làm nhục người khác và thu tiền phạt vạ. Mối quan hệ chủ tớ giữa họ bị rạn nứt nghiêm trọng bởi sự coi thường và thái độ trịch thượng của Xã trưởng. Màn đối đáp giữa hai người không chỉ mang lại tiếng cười mà còn để lại nhiều suy ngẫm về nhân tình thế thái.

Mẫu 6

Văn bản là một màn kịch ngắn nhưng súc tích phơi bày bộ mặt đạo đức giả của tầng lớp lý dịch trong xã hội cũ. Xã trưởng tự cho mình là người có học thức và quyền uy nhưng hành động lại hoàn toàn trái ngược. Hắn đến tìm Mõ để giao việc công nhưng lại dành phần lớn thời gian để trêu ghẹo vợ Mõ là mẹ Đốp. Những lời nói lả lơi và cử chỉ sàm sỡ của hắn cho thấy sự suy đồi nghiêm trọng về mặt tư cách đạo đức. Mẹ Đốp bằng sự nhạy bén của mình đã nhanh chóng nhận ra bản chất xấu xa của tên quan xã này. Bà không ngần ngại đáp trả bằng những câu nói đầy ẩn ý khiến Xã trưởng phải tẽn tò và xấu hổ. Vụ việc Thị Mầu có thai hoang được Xã trưởng xem như một cơ hội béo bở để hắn thể hiện quyền lực và kiếm chác. Hắn ra lệnh cho mẹ Đốp đi rao tin khắp làng trên xóm dưới với thái độ hả hê và độc ác. Sự kiện này đã đẩy mâu thuẫn giữa hai nhân vật lên đỉnh điểm và làm bộc lộ rõ sự khinh ghét của mẹ Đốp dành cho hắn. Mối quan hệ giữa họ không còn đơn thuần là quan hệ công việc mà trở thành cuộc đấu trí gay cấn. Qua đó vở chèo khẳng định sức mạnh của tiếng cười dân gian trong cuộc đấu tranh chống lại cái xấu.

Mẫu 7

Đoạn trích khắc họa sự lố bịch và kệch cỡm của thói cường quyền áp bức thông qua hình tượng nhân vật Xã trưởng. Hắn xuất hiện như một ông vua con ở làng xã với thái độ hách dịch và coi thường người lao động nghèo khổ. Tuy nhiên cái uy ấy nhanh chóng bị sụp đổ khi hắn bộc lộ thói trăng hoa đốn mạt trước mặt mẹ Đốp. Hắn lợi dụng chức quyền để buông lời ong bướm và có những hành vi thiếu đứng đắn với vợ của người dưới quyền. Mẹ Đốp không phải là người phụ nữ dễ bắt nạt nên đã dùng lời lẽ chua ngoa để châm chọc lại thói hư tật xấu của hắn. Cuộc đối thoại trở nên căng thẳng khi Xã trưởng đề cập đến chuyện tày đình là Thị Mầu chửa hoang. Hắn yêu cầu mẹ Đốp phải loan tin này cho cả làng biết để trừng phạt kẻ vi phạm luân lý phong kiến. Thế nhưng chính bản thân hắn lại là kẻ vi phạm đạo đức nghiêm trọng nhất qua cách hành xử với mẹ Đốp. Mối quan hệ giữa hai người ngày càng xấu đi khi Xã trưởng nhận ra mình không thể áp đặt được người phụ nữ này. Sự thông minh của mẹ Đốp đã biến Xã trưởng thành một gã hề lố bịch trong mắt khán giả.

Mẫu 8

Văn bản là tiếng nói phản kháng mạnh mẽ của người dân đen thấp cổ bé họng trước sự áp bức của bọn cường hào ác bá. Xã trưởng đại diện cho tầng lớp thống trị tham lam và đồi bại luôn tìm cách chèn ép người dân lương thiện. Hắn tìm đến nhà Mõ với vẻ ngoài đạo mạo nhưng bên trong lại chứa đầy những toan tính đen tối và dục vọng thấp hèn. Việc hắn tán tỉnh mẹ Đốp không chỉ là hành động thiếu văn hóa mà còn là sự xúc phạm đối với phẩm giá con người. Mẹ Đốp đã dũng cảm đứng lên chống lại sự xúc phạm đó bằng vũ khí sắc bén nhất là ngôn ngữ trào phúng. Bà biến những lời nói của Xã trưởng thành những mũi tên quay ngược lại tấn công vào chính sự ngu dốt của hắn. Vụ án Thị Mầu chửa hoang được Xã trưởng sử dụng như một cái cớ để hắn ra oai và hạch sách dân lành. Hắn bắt mẹ Đốp đi rao mõ nhưng lại bị bà mỉa mai về thói đạo đức giả và sự bất công trong cách xử lý. Mối quan hệ chủ tớ bị phá vỡ hoàn toàn thay vào đó là sự đối đầu trực diện giữa hai nhân cách. Tác phẩm đã thành công trong việc xây dựng hình tượng người phụ nữ nông dân sắc sảo và bản lĩnh.

Mẫu 9

Đoạn trích vén bức màn bí mật để lộ ra những góc khuất xấu xí sau lũy tre làng yên bình của xã hội phong kiến. Nhân vật Xã trưởng hiện lên với đầy đủ những tính cách tiêu biểu của một tên quan lại biến chất và hư hỏng. Hắn tự cao tự đại về quyền lực của mình nhưng lại hành xử như một kẻ vô giáo dục khi đối mặt với phụ nữ. Cuộc gặp gỡ giữa hắn và mẹ Đốp đã trở thành một màn hài kịch châm biếm sâu cay về thói đời giả tạo. Mẹ Đốp với sự tinh quái của mình đã lật tẩy bộ mặt thật của Xã trưởng qua những câu đối đáp đầy ẩn ý. Tâm điểm của câu chuyện là việc Xã trưởng sai mẹ Đốp đi thông báo tin tức động trời về việc Thị Mầu có thai. Hắn coi đây là cơ hội để thực thi quyền lực nhưng thực chất là để che đậy sự thối nát của chính mình. Mẹ Đốp nhận ra dã tâm của hắn nên đã không ngần ngại dùng lời lẽ để châm chọc và mỉa mai. Mối quan hệ giữa hai người trở nên căng thẳng và đầy rẫy sự nghi kỵ cũng như khinh miệt lẫn nhau. Vở chèo đã phản ánh chân thực hiện thực xã hội và khát vọng công lý của người dân.

Mẫu 10

Văn bản mô tả sự va chạm nảy lửa giữa hai thế giới quan hoàn toàn khác biệt thông qua hai nhân vật chính. Một bên là Xã trưởng đại diện cho thế giới của quyền lực áp đặt và những chuẩn mực đạo đức giả tạo sáo rỗng. Một bên là mẹ Đốp đại diện cho thế giới của người lao động bình dân với trí tuệ sắc sảo và tinh thần lạc quan. Xã trưởng cố gắng dùng uy quyền để thị uy và tán tỉnh mẹ Đốp nhưng đều thất bại thảm hại trước sự khôn khéo của bà. Mẹ Đốp đã biến cuộc đối thoại thành một sân khấu để bà phô diễn tài năng ứng biến và châm biếm kẻ bề trên. Nội dung cuộc trò chuyện xoay quanh việc Thị Mầu chửa hoang một sự kiện gây chấn động cả làng xã thời bấy giờ. Xã trưởng muốn dùng sự kiện này để trừng phạt và răn đe nhưng lại lộ rõ sự hám lợi và thiếu nhân văn. Mẹ Đốp tuy phải tuân lệnh đi rao mõ nhưng trong lòng không hề phục tùng mà còn coi thường nhân cách của Xã trưởng. Mối quan hệ giữa họ ngày càng rạn nứt khi những mâu thuẫn ngầm được đẩy lên bề mặt qua từng câu thoại. Tác phẩm là minh chứng cho sức sống mãnh liệt của nghệ thuật chèo trong việc phản ánh đời sống.

Mẫu 11

Đoạn trích tập trung khắc họa chân dung méo mó của những kẻ được gọi là tai to mặt lớn ở nông thôn xưa. Xã trưởng xuất hiện với vẻ ngoài hống hách và thái độ trịch thượng đặc trưng của bọn lý dịch cường hào. Hắn không chỉ tham lam về vật chất mà còn đồi bại về đạo đức khi công khai trêu ghẹo vợ của người dưới quyền. Mẹ Đốp là nạn nhân của sự quấy rối này nhưng bà không cam chịu mà đã phản kháng một cách thông minh và quyết liệt. Bà dùng sự hài hước và chua ngoa để biến Xã trưởng thành trò cười và vạch trần thói đạo đức giả của hắn. Câu chuyện được đẩy lên cao trào với thông tin Thị Mầu mang thai khi chưa có chồng khiến cả làng xôn xao. Xã trưởng hí hửng ra lệnh cho mẹ Đốp đi rao tin để trừng phạt kẻ vi phạm nhưng lại không nhìn lại bản thân mình. Hắn cũng chính là kẻ đang vi phạm đạo đức khi có ý đồ xấu xa với người phụ nữ đã có chồng. Sự việc này làm cho mối quan hệ giữa Xã trưởng và mẹ Đốp trở nên tồi tệ và đầy rẫy sự thù địch ngầm. Vở chèo đã thành công trong việc dùng tiếng cười để phê phán thói hư tật xấu trong xã hội.

Mẫu 12

Văn bản được xem là một trong những đỉnh cao của nghệ thuật châm biếm trong kho tàng sân khấu chèo cổ truyền thống. Xã trưởng được xây dựng như một nhân vật hề phản diện với tính cách khoác lác và dâm ô đê tiện. Hắn tự cho mình quyền được sai khiến và chà đạp lên người khác nhưng lại rất sợ bị bẽ mặt trước đám đông. Cuộc đối đầu khẩu ngữ giữa hắn và mẹ Đốp là một màn trình diễn ngôn ngữ dân gian phong phú và đầy màu sắc. Mẹ Đốp đã khéo léo sử dụng các biện pháp tu từ và chơi chữ để mỉa mai thói trăng hoa của tên quan xã. Việc Thị Mầu chửa hoang trở thành chủ đề chính để hai nhân vật bộc lộ rõ quan điểm và tính cách của mình. Xã trưởng coi đó là cơ hội để kiếm chác và ra oai trong khi mẹ Đốp coi đó là chuyện đáng buồn cười của thế thái. Sự áp đặt của Xã trưởng và sự phản kháng của mẹ Đốp đã làm cho mối quan hệ giữa họ không thể hàn gắn. Qua đó tác phẩm đã gửi gắm thông điệp về sự chiến thắng của trí tuệ dân gian trước cường quyền bạo ngược.

Mẫu 13

Đoạn trích là bản cáo trạng đanh thép tố cáo sự thối nát và mục ruỗng của bộ máy hào lý ở làng quê Việt Nam xưa. Xã trưởng hiện thân cho những kẻ cầm quyền nhưng thiếu năng lực và thừa thói hư tật xấu trong quản lý xã hội. Hắn không lo việc dân việc nước mà chỉ chăm chăm vào việc hưởng lạc và sách nhiễu dân lành. Hành động tán tỉnh mẹ Đốp của hắn là minh chứng rõ ràng nhất cho sự xuống cấp về đạo đức của tầng lớp này. Mẹ Đốp với bản lĩnh của người phụ nữ nông dân đã không để mình bị lôi cuốn vào trò chơi tình ái bẩn thỉu đó. Bà đã dùng sự thông minh để đáp trả và giữ gìn phẩm giá của mình trước sự tấn công của kẻ bề trên. Tin tức Thị Mầu chửa hoang được Xã trưởng tung ra như một đòn trừng phạt nhưng lại phản tác dụng khi qua miệng lưỡi mẹ Đốp. Bà đã biến việc rao mõ thành một màn kịch để chế giễu sự nghiêm túc giả tạo của Xã trưởng. Mối quan hệ giữa hai người từ chỗ chủ tớ đã chuyển sang thế đối lập gay gắt và không thể dung hòa. Vở chèo mang lại tiếng cười sảng khoái nhưng cũng đầy ý nghĩa xã hội sâu sắc.

Mẫu 14

Văn bản tái hiện một màn đấu khẩu đầy kịch tính và hấp dẫn giữa Xã trưởng và mẹ Đốp tại sân đình làng. Xã trưởng cố gắng thể hiện uy quyền của một người đứng đầu xã nhưng lại bị chính lời nói và hành động của mình phản bội. Hắn lộ rõ bộ mặt của một kẻ háo sắc khi không ngừng buông lời ong bướm với mẹ Đốp ngay trong lúc làm việc công. Mẹ Đốp đã chứng tỏ mình là một đối thủ đáng gờm khi liên tục đưa ra những câu trả lời sắc sảo và thâm thúy. Bà không chỉ từ chối sự ve vãn của Xã trưởng mà còn khéo léo châm chọc vào điểm yếu của hắn. Sự kiện Thị Mầu có thai là cái cớ để Xã trưởng ra lệnh cho mẹ Đốp đi rao tin nhằm bêu rếu người khác. Tuy nhiên hành động này lại càng làm lộ rõ bản chất ác độc và đạo đức giả của tên quan xã tham lam. Mối quan hệ giữa hai nhân vật trở nên căng thẳng khi mẹ Đốp không còn giữ thái độ tôn trọng đối với Xã trưởng. Sự khinh bỉ của bà dành cho hắn được thể hiện rõ qua từng lời thoại và cử chỉ trên sân khấu. Tác phẩm đã khẳng định giá trị nhân văn và sức sống của nghệ thuật chèo trong lòng công chúng.

Mẫu 15

Đoạn trích là sự đan xen tài tình giữa bi kịch của thân phận người phụ nữ và hài kịch của thói đời đen bạc. Xã trưởng đại diện cho thế lực hắc ám luôn tìm cách chà đạp lên nhân phẩm và quyền lợi của người dân nghèo. Hắn hiện lên với vẻ ngoài kệch cỡm và những hành vi lố lăng thiếu văn hóa đối với mẹ Đốp. Mẹ Đốp tuy ở vị thế thấp kém nhưng lại có tinh thần phản kháng mạnh mẽ và trí tuệ vượt trội. Bà đã biến cuộc gặp gỡ thành một cơ hội để lột mặt nạ đạo đức giả của tên quan xã hống hách. Thông tin Thị Mầu chửa hoang là bi kịch của một cô gái trẻ nhưng lại trở thành trò cười qua cách xử lý của Xã trưởng. Hắn bắt mẹ Đốp đi rao tin với thái độ hả hê như bắt được vàng mà không hề có chút thương cảm nào. Điều này đã làm cho mối quan hệ giữa Xã trưởng và mẹ Đốp càng thêm xa cách và đầy rẫy mâu thuẫn. Vở chèo không chỉ mang lại tiếng cười giải trí mà còn là bài học sâu sắc về nhân cách con người.

Mẫu 16

Văn bản phản ánh sự đảo lộn trật tự xã hội khi kẻ có quyền thì vô đạo đức còn kẻ thấp hèn lại giàu nhân cách. Xã trưởng tuy giữ chức vụ cao trong làng nhưng lại có hành vi và lời nói không xứng đáng với vị trí của mình. Hắn lợi dụng chức quyền để thỏa mãn dục vọng cá nhân và chèn ép những người yếu thế hơn mình. Mẹ Đốp là vợ của Mõ thuộc tầng lớp đáy cùng xã hội nhưng lại có sự tự trọng và thông minh đáng nể. Bà đã dạy cho Xã trưởng một bài học về cách cư xử thông qua những màn đối đáp đầy trí tuệ và hài hước. Vụ việc Thị Mầu mang thai được Xã trưởng sử dụng như một công cụ để củng cố quyền lực và răn đe dân chúng. Hắn ra lệnh cho mẹ Đốp đi rao mõ nhưng lại bị bà biến thành trò hề trước mặt thiên hạ. Mối quan hệ giữa hai người ngày càng xấu đi khi Xã trưởng nhận ra mình không thể kiểm soát được mẹ Đốp. Sự bất lực của Xã trưởng và sự thắng thế của mẹ Đốp là điểm nhấn thú vị của vở chèo này.

Mẫu 17

Đoạn trích khắc họa thành công hình ảnh người phụ nữ dân gian thông minh và sắc sảo qua nhân vật mẹ Đốp. Đối lập với bà là nhân vật Xã trưởng đại diện cho thói hư tật xấu và sự áp bức của chế độ phong kiến. Xã trưởng tìm đến nhà mẹ Đốp với mục đích sai việc nhưng lại sa đà vào việc tán tỉnh và trêu ghẹo bà. Hắn không ngờ rằng mình lại gặp phải một người phụ nữ có tài ăn nói và khả năng ứng biến linh hoạt đến vậy. Mẹ Đốp đã dùng chính sự lẳng lơ giả tạo để châm biếm lại thói trăng hoa của Xã trưởng khiến hắn tẽn tò. Câu chuyện về cái thai của Thị Mầu được đưa ra như một tin giật gân để Xã trưởng thể hiện quyền uy của mình. Hắn bắt mẹ Đốp đi rao tin xấu này khắp làng nhằm bêu rếu và trừng phạt người con gái trót dại. Tuy nhiên hành động này chỉ làm tăng thêm sự khinh bỉ mà mẹ Đốp dành cho kẻ đạo đức giả như hắn. Mối quan hệ giữa họ trở nên tồi tệ hơn bao giờ hết khi những mặt nạ xã giao bị lột bỏ hoàn toàn. Tác phẩm ca ngợi vẻ đẹp trí tuệ và tâm hồn của người phụ nữ lao động Việt Nam.

Mẫu 18

Văn bản là một đòn roi quất mạnh vào thói đạo đức giả đang ngự trị trong bộ máy cai trị ở nông thôn xưa. Xã trưởng luôn miệng nói về luân thường đạo lý nhưng hành động lại hoàn toàn đi ngược lại với lời nói. Hắn không chỉ tham lam mà còn có lối sống buông thả khi công khai ve vãn vợ của người khác ngay giữa ban ngày. Mẹ Đốp đã nhìn thấu bản chất xấu xa của hắn và dùng sự hài hước để vạch trần bộ mặt thật ấy. Bà không ngần ngại đáp trả những lời tán tỉnh của Xã trưởng bằng những câu nói đầy hàm ý mỉa mai chua chát. Vụ việc Thị Mầu chửa hoang trở thành cái cớ để Xã trưởng tỏ ra mình là người quan tâm đến đạo đức xã hội. Hắn sai mẹ Đốp đi rao mõ để phạt vạ người khác trong khi chính hắn cũng đang vi phạm đạo đức nghiêm trọng. Sự mâu thuẫn giữa lời nói và việc làm của Xã trưởng đã làm cho mối quan hệ với mẹ Đốp rạn nứt. Vở chèo đã mang lại tiếng cười sảng khoái đồng thời phê phán sâu sắc hiện thực xã hội đương thời.

Mẫu 19

Đoạn trích mô tả cuộc chiến không cân sức về địa vị nhưng lại rất cân bằng về trí tuệ giữa hai nhân vật. Xã trưởng có quyền lực và địa vị xã hội nhưng lại thiếu đi sự tôn trọng và nể phục từ phía người dân. Hắn dùng mọi cách để thị uy và lấn lướt mẹ Đốp nhưng đều bị bà hóa giải một cách nhẹ nhàng và thông minh. Mẹ Đốp tuy phận thấp hèn nhưng lại có vũ khí lợi hại là ngôn ngữ sắc bén và khả năng châm biếm sâu cay. Bà đã biến cuộc gặp gỡ thành một diễn đàn để tố cáo thói hư tật xấu của tầng lớp quan lại địa phương. Thông tin Thị Mầu mang thai được Xã trưởng tung ra nhằm mục đích bôi nhọ và trừng phạt người vi phạm lễ giáo. Hắn ép buộc mẹ Đốp phải thực hiện việc rao tin này như một cách để khẳng định quyền lực của mình. Tuy nhiên thái độ của mẹ Đốp cho thấy bà không hề sợ hãi mà còn coi thường hành động đê hèn đó. Mối quan hệ giữa hai người ngày càng trở nên căng thẳng và đầy rẫy những xung đột ngầm không thể hòa giải. Tác phẩm là một minh chứng cho sức mạnh phản kháng của người dân trước sự áp bức bất công.

Mẫu 20

Văn bản sử dụng tiếng cười đả kích sâu cay để tấn công vào thành trì của chế độ phong kiến mục nát. Xã trưởng hiện lên như một tên hề lố bịch với những ảo tưởng về quyền lực và sức hấp dẫn của bản thân. Hắn không nhận ra rằng mình đang trở thành trò cười cho thiên hạ khi cố gắng tán tỉnh mẹ Đốp một cách thô thiển. Mẹ Đốp đã khéo léo lợi dụng tình huống đó để mỉa mai và châm chọc lại thói háo sắc của tên quan xã. Bà dùng những lời lẽ dân gian mộc mạc nhưng đầy sức nặng để hạ bệ uy tín của Xã trưởng ngay trước mặt hắn. Vụ án Thị Mầu chửa hoang là đỉnh điểm của câu chuyện khi Xã trưởng muốn dùng nó để trục lợi cá nhân. Hắn bắt mẹ Đốp đi rao mõ với vẻ mặt hớn hở của kẻ bắt được vàng mà quên đi nỗi đau của người khác. Hành động này đã đẩy mối quan hệ giữa hai người đến bờ vực của sự đổ vỡ và thù địch. Qua đó vở chèo đã gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh về sự suy đồi đạo đức trong xã hội cũ.

Mẫu 21

Đoạn trích đã lột tả trần trụi bản chất xấu xa và đê tiện của kẻ thống trị ở làng quê Việt Nam thời xưa. Xã trưởng không những tham lam hống hách mà còn là một kẻ dâm ô vô độ không biết liêm sỉ là gì. Hắn lợi dụng lúc chồng mẹ Đốp vắng nhà để buông lời cợt nhả và có những hành vi thiếu đứng đắn với bà. Mẹ Đốp đã kiên quyết bảo vệ danh dự của mình bằng cách dùng trí thông minh để đối phó với tên quan háo sắc. Bà đã biến những lời nói của hắn thành những mũi dao quay lại đâm vào chính lòng tự trọng hão của hắn. Việc Thị Mầu chửa hoang được Xã trưởng xem như một cơ hội tốt để hắn thể hiện quyền uy và kiếm tiền phạt. Hắn ra lệnh cho mẹ Đốp đi rao tin khắp nơi với thái độ vô cảm và tàn nhẫn trước bi kịch của người khác. Điều này đã làm cho mẹ Đốp càng thêm khinh ghét và mối quan hệ giữa họ trở nên tồi tệ hơn bao giờ hết. Tác phẩm đã thành công trong việc xây dựng nhân vật điển hình cho tầng lớp cường hào ác bá.

Mẫu 22

Văn bản là một màn đối thoại kinh điển giữa hai nhân vật đại diện cho hai cực đối lập trong xã hội phong kiến. Xã trưởng mang trong mình tư tưởng quyền huynh thế phụ và thói quen áp đặt ý chí lên người khác. Hắn tìm đến nhà Mõ để sai việc nhưng lại không giữ được tư cách khi đối diện với nhan sắc của mẹ Đốp. Mẹ Đốp với bản tính lanh lợi đã không để cho hắn có cơ hội thực hiện ý đồ xấu xa của mình. Bà dùng ngôn ngữ linh hoạt và hài hước để đẩy lùi sự tấn công của Xã trưởng và giữ vững phẩm giá. Câu chuyện về cái thai của Thị Mầu là cái cớ để Xã trưởng bộc lộ rõ sự đạo đức giả và tham lam của mình. Hắn bắt mẹ Đốp đi rao tin xấu này nhằm mục đích bêu rếu và trừng phạt người con gái nhẹ dạ cả tin. Tuy nhiên thái độ của mẹ Đốp cho thấy bà không đồng tình với cách làm thiếu nhân văn đó của Xã trưởng. Mối quan hệ giữa hai người từ chỗ xã giao đã chuyển sang trạng thái đối đầu căng thẳng và gay gắt. Vở chèo khẳng định giá trị nghệ thuật và nội dung tư tưởng sâu sắc của sân khấu dân gian.

Mẫu 23

Đoạn trích như một tấm gương phản chiếu chân thực bộ mặt xã hội nông thôn Việt Nam dưới chế độ phong kiến. Xã trưởng là hình ảnh tiêu biểu cho những kẻ có chức có quyền nhưng lại thiếu đức thiếu tài và chuyên quyền độc đoán. Hắn không ngần ngại bộc lộ thói trăng hoa và sự coi thường phụ nữ qua cách cư xử với mẹ Đốp. Mẹ Đốp đại diện cho những người dân thấp cổ bé họng nhưng không cam chịu sự bất công và áp bức. Bà đã dùng tiếng cười trào phúng để phản kháng lại sự xúc phạm và lạm quyền của tên quan xã biến chất. Thông tin Thị Mầu mang thai được Xã trưởng sử dụng như một vũ khí để tấn công vào danh dự của người khác. Hắn ép buộc mẹ Đốp phải tham gia vào việc bêu rếu này bất chấp sự phản cảm mà nó mang lại. Hành động đó đã làm tổn thương mối quan hệ giữa hai người và khiến mẹ Đốp càng thêm khinh bỉ Xã trưởng. Tác phẩm là tiếng nói bênh vực cho những người phụ nữ và lên án xã hội bất công.

Mẫu 24

Văn bản thể hiện sự thâm thúy và giàu sức biểu cảm của ngôn ngữ chèo qua màn đối đáp giữa hai nhân vật. Xã trưởng dùng những từ ngữ sáo rỗng và kệch cỡm để phô trương thanh thế và tán tỉnh mẹ Đốp. Hắn tưởng rằng mình đang ở thế thượng phong nhưng thực chất lại đang bị mẹ Đốp dẫn dắt vào bẫy ngôn từ. Mẹ Đốp sử dụng lối nói lái nói bóng gió và ẩn dụ để châm biếm thói hư tật xấu của quan trên. Bà đã biến cuộc trò chuyện thành một trận đấu trí mà phần thắng luôn thuộc về người có trí tuệ sắc sảo hơn. Vụ việc Thị Mầu chửa hoang được đưa ra bàn tán như một đề tài nóng hổi để hai bên bộc lộ quan điểm. Xã trưởng tỏ ra hả hê và độc ác khi muốn trừng phạt người khác trong khi mẹ Đốp lại tỏ ra ngán ngẩm. Sự khác biệt về tư tưởng và nhân cách đã đẩy mối quan hệ giữa họ đến bờ vực thẳm. Qua đó vở chèo đã tôn vinh vẻ đẹp của tiếng Việt và trí tuệ dân gian ngàn đời.

Mẫu 25

Đoạn trích được ví như một cái tát mạnh vào mặt cường quyền và thói đạo đức giả của tầng lớp thống trị. Xã trưởng xuất hiện với đầy đủ vẻ hợm hĩnh và thói quen hách dịch của một kẻ cầm quyền ở địa phương. Hắn không chỉ tham lam mà còn có lối sống trụy lạc khi công khai trêu ghẹo vợ của người dưới quyền mình. Mẹ Đốp đã dũng cảm đứng lên chống lại sự xúc phạm đó bằng những lời lẽ đanh thép và đầy tính châm biếm. Bà đã lột tả trần trụi sự xấu xa và đê tiện ẩn sau lớp áo quan đạo mạo của Xã trưởng. Câu chuyện Thị Mầu có thai là đỉnh điểm của sự mâu thuẫn khi Xã trưởng muốn lợi dụng nó để trục lợi. Hắn bắt mẹ Đốp đi rao tin với thái độ vô liêm sỉ khiến ai nhìn vào cũng thấy bất bình thay. Hành động này đã làm cho mối quan hệ giữa hai nhân vật trở nên tồi tệ và không thể cứu vãn được nữa. Tác phẩm đã để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng người xem về sự phản kháng của người dân.

Mẫu 26

Văn bản kết thúc bằng hình ảnh tiếng mõ rao tin Thị Mầu nhưng cũng là tiếng lòng phản kháng của người dân. Xã trưởng là kẻ khởi xướng việc rao tin này với mục đích xấu xa là bêu rếu và kiếm chác từ nỗi đau người khác. Hắn hiện lên là một kẻ vô lương tâm và đầy rẫy những toan tính đê hèn trong đầu óc đen tối. Mẹ Đốp là người phải thực hiện lệnh rao mõ nhưng bà làm với tâm thế của kẻ khinh bỉ người ra lệnh. Bà đã dùng những lời đối đáp sắc sảo trước đó để vạch trần bộ mặt thật của Xã trưởng cho thiên hạ thấy. Mối quan hệ giữa hai người vốn đã không tốt đẹp nay lại càng thêm phần gay gắt và thù địch. Xã trưởng càng cố tỏ ra quyền uy thì càng bị mẹ Đốp coi thường và chế giễu không thương tiếc. Sự việc Thị Mầu chửa hoang chỉ là giọt nước tràn ly làm bùng nổ những mâu thuẫn vốn có giữa hai giai cấp. Vở chèo đã khẳng định sức sống mãnh liệt của lẽ phải và công lý trong xã hội xưa