Đề thi vào 10 môn Văn Tuyên Quang năm 2026

Phần

Câu

Hướng dẫn giải

Đọc hiểu

Câu 1.

(0,5 điểm)

Thể thơ 8 chữ

Câu 2.

(0,5 điểm)

Những hình ảnh xuất hiện trong tuổi thơ của “tôi” ở khổ thơ thứ nhất: Bến nước, cánh cò, khúc ca dao, cánh đồng cổ tích, tiếng ếch, trận mưa rào.

Câu 3. 

(1,0 điểm)

- Tác dụng của biện pháp điệp cấu trúc “Tôi để lại tuổi thơ...”:

+ Nhấn mạnh nỗi nhớ da diết, sâu nặng của nhân vật “tôi” đối với tuổi thơ. 

+ Gợi lên những kỉ niệm tuổi thơ bình dị, thân thương nơi làng quê. 

+ Làm cho mạch cảm xúc của bài thơ trở nên liền mạch, giàu nhạc điệu. 

=> Thể hiện tình yêu quê hương, gia đình và sự trân trọng những năm tháng tuổi thơ đẹp đẽ. 

Câu 4.

(1,0 điểm)

- Hai dòng thơ cho thấy tuổi thơ của nhân vật “tôi” gắn với những tháng ngày vất vả nhưng giàu yêu thương. 

- Hình ảnh “thuở váy vùng đầu trần bế bết đất” gợi sự hồn nhiên, nghịch ngợm của trẻ nhỏ nơi thôn quê.

- “Để mẹ tìm mỏi mắt giọng hụt hơi” cho thấy tình yêu thương, sự lo lắng và hi sinh của mẹ dành cho con. 

=> Qua đó, tác giả thể hiện nỗi nhớ thương tha thiết về tuổi thơ cùng tình mẫu tử sâu nặng.

Câu 5.

(1,0 điểm)

- Những kỉ niệm tuổi thơ có vai trò rất quan trọng đối với hành trình trưởng thành của mỗi con người. Đó là hành trang tinh thần quý giá nuôi dưỡng tâm hồn và cảm xúc của chúng ta. 

- Những kỉ niệm đẹp giúp con người biết yêu thương, sống nhân hậu và trân trọng gia đình, quê hương. 

- Kỉ niệm tuổi thơ còn là nơi nâng đỡ con người vượt qua khó khăn trong cuộc sống. Dù trưởng thành đến đâu, ai cũng luôn hướng về những năm tháng tuổi thơ với sự yêu thương và biết ơn sâu sắc.

Viết

Câu 1.

(2,0 điểm)

1. Mở đoạn 

Giới thiệu vấn đề nghị luận: khổ thơ gợi nhiều nỗi nhớ thương tha thiết về tuổi thơ quê nhà. 

2. Thân đoạn 

a. Hình ảnh tuổi thơ được tái hiện đầy hoài niệm.

- Hai câu thơ đầu: 

“Tôi để lại giữa bạt ngàn thương nhớ”

Tuổi thơ tôi mang sắc nắng mặt trời”

+ Khẳng định tuổi thơ đã trở thành miền kí ức sâu đậm trong tâm hồn tác giả.

+ Tuổi thơ hiện lên tươi sáng, ấm áp, rực rỡ và đầy sức sống. 

- Hai câu thơ sau: 

“Ôi bi đá, ôi cánh chuồn bé dại”

Có về trong thổn thức tiếng mưa rơi...”

+ Những hình ảnh trò chơi dân gian, sự vật quen thuộc gợi tuổi thơ hồn nhiên, vô tư.

+ Âm thanh tiếng mưa gợi nỗi nhớ da diết, bâng khuâng về những ngày xưa cũ. 

b. Nghệ thuật: 

- Điệp từ “ôi” diễn tả cảm xúc xúc động, thiết tha. 

- Hình ảnh gần gũi, giàu sức gợi. 

- Giọng thơ nhẹ nhàng, sâu lắng. 

3. Kết đoạn 

Tổng kết vấn đề nghị luận.

Câu 2.

(4,0 điểm)

1. Mở bài 

Nêu vấn đề nghị luận: Giải pháp để xây dựng gia đình gắn kết, hạnh phúc. 

2. Thân bài 

a) Giải thích

- Gia đình gắn kết, yêu thương là gia đình mà các thành viên biết quan tâm, chia sẻ, tôn trọng và đồng hành cùng nhau. 

b) Ý nghĩa của gia đình gắn kết

- Mang lại hạnh phúc, sự bình yên cho mỗi người. 

- Giúp con người có điểm tựa tinh thần để vượt qua khó khăn. 

- Góp phần hình thành nhân cách tốt đẹp. 

- Là nền tảng xây dựng xã hội văn minh, nhân ái. 

c) Thực trạng

- Nhiều gia đình hiện nay thiếu sự quan tâm, trò chuyện. 

- Cha mẹ bận rộn, con cái lệ thuộc vào điện thoại, mạng xã hội. 

- Xuất hiện tình trạng mâu thuẫn, lạnh nhạt giữa các thành viên. 

d) Giải pháp xây dựng gia đình gắn kết, yêu thương

- Các thành viên cần quan tâm, lắng nghe và chia sẻ với nhau: 

+ Hỏi han, động viên nhau mỗi ngày. 

+ Biết thấu hiểu cảm xúc của người thân. 

- Dành nhiều thời gian cho gia đình: Cùng ăn cơm, trò chuyện; Cùng tham gia các hoạt động chung như du lịch, dọn dẹp nhà cửa. 

- Tôn trọng và yêu thương lẫn nhau: Không áp đặt, xúc phạm nhau; Biết nhường nhịn và bao dung. 

- Cha mẹ cần làm gương: Sống yêu thương, trách nhiệm; Dạy con bằng hành động tích cực; Hạn chế sự phụ thuộc vào thiết bị điện tử; Tăng giao tiếp trực tiếp trong gia đình; Xây dựng những khoảng thời gian “không điện thoại”; …

HS lấy dẫn chứng minh hoạ phù hợp.

e) Phản đề

- Phê phán những người sống ích kỉ, vô tâm, thờ ơ với gia đình. 

- Phê phán bạo lực gia đình, lối sống chỉ quan tâm bản thân. 

3. Kết bài:

Tổng kết vấn đề nghị luận.