Đề thi vào 10 môn Văn An Giang năm 2025

Đề bài

I. ĐỌC HIỂU (5,0 điểm)

Đọc bài thơ:

NHỚ DỪA

Ta thèm chút nắng quê hương

Màu xanh mịn, lá dừa vương trên đầu

Ta thèm mà chẳng thấy đâu

Dừa ơi ta muốn ôm sâu vào người

Muốn hôn màu lá xanh tươi

Phải chăng dừa đấy là người thương yêu.

Con sông nước chảy sớm chiều

Bóng hàng dừa đứng, xiêu xiêu mấy hàng

Nhớ như dòng nước chảy ngang

Đôi bờ nước xoáy xốn xang cả lòng

Xa nhau đã tám năm ròng

Ngóng trông ngày ngắn, ngóng trông đêm dài.

Tám năm ta nhớ không sai

Bao ngày mưa nắng, bao ngày, dừa ơi

Dù cho nắng cháy lưng trời

Dù cho mưa gió dập vùi từng cơn

Mưa rồi, màu lá xanh rờn hơn xưa

Nhớ thương nào biết sớm trưa

Hồn ta thắm mãi bóng dừa trong xanh

Sớm mai nắng biếc trên cành

Đến đêm trời cũng màu xanh lá dừa.

(Lê Anh Xuân, in trong Thơ Lê Anh Xuân, NXB Văn học, 1981, tr.37,38)

Thực hiện các yêu cầu:

Câu 1. (0,75 điểm) Bài thơ trên được viết theo thể thơ nào?

Câu 2. (0,75 điểm) Chỉ ra ba từ được nhà thơ sử dụng để miêu tả màu xanh của lá dừa

Câu 3. (1,0 điểm) Điệp từ “ngóng trông" trong câu thơ Ngóng trông ngày ngắn, ngóng trông đêm dài có tác dụng như thế nào trong việc thể hiện tình cảm của nhà thơ đối với quê hương đất nước?

Câu 4. (1,0 điểm) Hình tượng cây dừa quê hương được miêu tã như thế nào qua các dòng thơ in đậm?

Câu 5. (1,5 điểm) Từ mạch cảm xúc của tác giả thể hiện trong bài thơ, em suy nghĩ gì về vai trò của quê hương trong trái tim mỗi con người? (trình bày khoảng 4 - 6 dòng).

II. VIẾT (5,0 điểm)

Bên cạnh học tập và rèn luyện, việc giải trí luôn là nhu cầu rất cần thiết. Tuy nhiên, hiện nay còn nhiều học sinh chưa biết cách giải trí phù hợp.

Viết một bài văn nghị luận (khoảng 500 chữ) bàn về việc giải trí lành mạnh và đề xuất một số giải pháp để lựa chọn hình thức giải trí phù hợp cho học sinh.

Lời giải chi tiết

I. ĐỌC HIỂU

Câu 1.

Phương pháp:

Đếm số tiếng ở mỗi dòng thơ và quan sát cách gieo vần, nhịp thơ

Lời giải chi tiết:

Thể thơ lục bát

Câu 2.

Phương pháp:

Đọc kĩ các câu thơ nói về lá dừa, tìm những từ ngữ trực tiếp miêu tả sắc xanh

Lời giải chi tiết:

3 từ miêu tả màu xanh của lá dừa: xanh mịn, xanh tươi, xanh rờn

Câu 3.

Phương pháp:

Xác định từ được lặp lại và phân tích tác dụng nhấn mạnh cảm xúc. Làm rõ nỗi nhớ, sự mong chờ da diết, sâu nặng của tác giả đối với quê hương.

Lời giải chi tiết:

Tác dụng:

- Việc lặp lại từ “ngóng trông” giúp nhấn mạnh nỗi nhớ da diết, sự mong ngóng khắc khoải từng ngày, từng đêm của nhà thơ dành cho quê hương. 

- Nó làm tăng tính nhạc điệu cho câu thơ, đồng thời bộc lộ tình cảm chân thành, tha thiết của người con xa quê luôn hướng về nơi chôn nhau cắt rốn.

Câu 4.

Phương pháp:

Đọc các dòng thơ in đậm, chú ý từ ngữ miêu tả hình dáng, màu sắc, sức sống của cây dừa. Nhận xét vẻ đẹp và ý nghĩa biểu tượng của hình tượng dừa quê hương.

Lời giải chi tiết:

Cây dừa hiện lên với hình ảnh: dù mưa dập, gió vùi, nắng cháy thì nước dừa ngọt the hơn, lá xanh rờn hơn xưa

Câu 5.

Phương pháp:

Từ cảm xúc nhớ thương quê hương của tác giả, nêu suy nghĩ về vai trò của quê hương: nơi nuôi dưỡng tâm hồn, lưu giữ kỉ niệm, tạo động lực và điểm tựa tinh thần. Liên hệ nhận thức hoặc trách nhiệm của bản thân với quê hương.

Lời giải chi tiết:

Vai trò quê hương:

- Quê hương là cội nguồn yêu thương, là nơi nuôi dưỡng tuổi thơ và chắp cánh cho mỗi người bước vào đời. 

- Quê hương không chỉ là ký ức mà còn là điểm tựa tinh thần, giúp ta vững vàng vượt qua khó khăn và luôn biết hướng về nguồn cội.

- …

II. VIẾT

Phương pháp:

Giới thiệu vấn đề

Giải thích giải trí lành mạnh, biểu hiện của giải trí chưa phù hợp và thực trạng hiện nay.

Phân tích lợi ích của giải trí đúng cách, hậu quả của giải trí thiếu kiểm soát; nêu nguyên nhân.

Đề xuất giải pháp

Phản đề, liên hệ bản thân và khẳng định lại vấn đề

Lời giải chi tiết:

1. Mở bài: Giới thiệu vấn đề:

2. Thân bài

* Giải thích:

- Giải trí: Là những hoạt động giúp con người thư giãn, nghỉ ngơi sau những giờ học và làm việc căng thẳng.

- Giải trí lành mạnh: Là những hoạt động vui chơi bổ ích, vừa giúp giải tỏa căng thẳng, vừa không ảnh hưởng đến sức khỏe, đạo đức và học tập.

* Vai trò của việc giải trí lành mạnh

- Giúp thư giãn đầu óc, tái tạo năng lượng.

- Giúp rèn luyện thể chất, nâng cao sức khỏe.

- Tạo cơ hội giao lưu, học hỏi kỹ năng sống.

- Làm cho cuộc sống thêm phong phú, vui tươi, giảm stress.

- Góp phần cân bằng giữa học tập và vui chơi, tránh xa các tệ nạn xã hội.

* Thực trạng: Nhiều học sinh chưa biết lựa chọn hình thức giải trí phù hợp. Một số em sa đà vào trò chơi điện tử, mạng xã hội, phim ảnh độc hại. Tình trạng nghiện game, nghiện mạng dẫn đến học tập sa sút, sức khỏe giảm sút.

* Nguyên nhân: Thiếu sự định hướng từ gia đình, nhà trường. Ảnh hưởng của công nghệ số, mạng xã hội. Thiếu sân chơi lành mạnh, bổ ích.

* Giải pháp:

- Mỗi học sinh nên lựa chọn các hình thức giải trí phù hợp: đọc sách, chơi thể thao, vẽ tranh, nghe nhạc, tham gia câu lạc bộ, các trò chơi dân gian.

- Biết phân bổ thời gian hợp lý giữa học tập và giải trí.

- Bên cạnh đó gia đình cũng cần quan tâm, định hướng cho con em cách giải trí lành mạnh. Tạo điều kiện cho con tham gia các hoạt động vui chơi, ngoại khóa.

- Nhà trường cũng cần tổ chức các hoạt động ngoại khóa, câu lạc bộ thể thao, văn nghệ, kỹ năng sống. Xây dựng sân chơi, không gian vui chơi an toàn, lành mạnh cho học sinh.

HS lấy dẫn chứng minh hoạ phù hợp

* Bài học nhận thức hành động

3. Kết bài: Tổng kết vấn đề nghị luận