Đề thi học kì 2 Văn 9 - Đề số 10

Đề thi

I. ĐỌC HIỂU (4.0 điểm)

Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi:

…”Có nơi nào như Đất nước chúng ta

Viết bằng máu cả ngàn chương sử đỏ

Khi giặc đến vạn người con quyết tử

Cho một lần Tổ quốc được sinh ra

Biển mùa này sóng dữ phía Hoàng Sa

Các con mẹ vẫn ngày đêm bám biển

Mẹ Tổ quốc vẫn luôn ở bên ta

Như máu ấm trong màu cờ nước Việt

Biển Tổ quốc đang cần người giữ biển

Máu ngư dân trên sóng lại chan hòa

Máu của họ ngân bài ca giữ nước

Để một lần Tổ quốc được sinh ra”…

                                                                                           21.06.2011

 (Trích Tổ quốc ở Trường Sa - rút trong tập “Gần lắm Trường Sa”, NXB văn học, năm 2013)

Câu 1. Đoạn trích được viết theo thể thơ nào?

Câu 2. Cảm xúc nào của nhà thơ được thể hiện qua khổ thơ sau:

Có nơi nào như Đất nước chúng ta

Viết bằng máu cả ngàn chương sử đỏ

Khi giặc đến vạn người con quyết tử

Cho một lần Tổ quốc được sinh ra

Câu 3. Chỉ ra và phân tích tác dụng của 01 biện pháp tu từ có trong câu thơ sau.

Mẹ Tổ quốc vẫn luôn ở bên ta

Như máu ấm trong màu cờ nước Việt

Câu 4. Cảm hứng chủ đạo đã được tác giả thể hiện trong đoạn trích? 

Câu 5. Trong tương lai gần, khi lựa chọn nghề em có lựa chọn làm người lính Hải quân không? Vì sao? 

II. VIẾT (6.0 điểm)

Câu 1. Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) ghi lại cảm nghĩ của em về đoạn trích ở phần Đọc hiểu.

Câu 2. Viết bài văn (khoảng 600 chữ) trình bày suy nghĩ về vấn đề: trách nhiệm của thanh niên trong việc bảo vệ chủ quyền biển đảo của Tổ quốc

Đáp án

Phần I. ĐỌC HIỂU 

Câu 1

Phương pháp giải:

Đếm số chữ trong mỗi dòng thơ (ví dụ: “Có nơi nào như Đất nước chúng ta” có 8 chữ) => đối chiếu thể thơ đã học.

Lời giải chi tiết:

Đoạn trích được viết theo thể thơ tám chữ

Câu 2

Phương pháp giải:

Đọc kĩ khổ thơ đầu, chú ý các từ ngữ: “máu”, “quyết tử”, “Tổ quốc” => xác định cảm xúc được bộc lộ.

Lời giải chi tiết:

Đoạn thơ ca ngợi những truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta đó là tinh thần yêu nước nồng nàn, sẵn sàng hy sinh vì tổ quốc

Câu 3

Phương pháp giải:

Tìm dấu hiệu tu từ trong câu thơ (từ “Mẹ Tổ quốc”, “như”) => xác định biện pháp, nêu tác dụng.

Lời giải chi tiết:

- Biện pháp tu từ:

+ Ẩn dụ: “Mẹ Tổ quốc”

+ So sánh: “Như máu ấm trong màu cờ nước Việt. ”

- Tác dụng: Biển đảo như mẹ, như máu thịt thân thương, qua đó thể hiện tình cảm gắn bó thiết tha và lòng quyết tâm bảo vệ biển đảo, bảo vệ chủ quyền của ta.

Câu 4

Phương pháp giải:

Chú ý toàn đoạn thơ lặp lại nội dung gì nhiều nhất (hi sinh, giữ biển, Tổ quốc), rút ra cảm hứng chung.

Lời giải chi tiết:

Cảm hứng chủ đạo: Lòng biết ơn, sự cảm phục của tác giả trước những hi sinh của những người con Đất Việt trong giữ gìn và bảo vệ biển đảo quê hương.

Câu 5

Phương pháp giải:

Nêu suy nghĩ cá nhân, nêu lí do hợp lí (lý tưởng, trách nhiệm, khả năng bản thân).

Lời giải chi tiết:

Trong tương lai, em sẵn sàng lựa chọn làm người lính Hải quân. Vì đây là công việc thiêng liêng, góp phần bảo vệ chủ quyền biển đảo của Tổ quốc. Hơn nữa, qua đoạn thơ, em càng hiểu và trân trọng sự hi sinh của những người lính biển, từ đó mong muốn được cống hiến sức mình cho đất nước.

PHẦN VIẾT

Câu 1

Phương pháp giải:

Xác định theo bố cục: nêu cảm nhận chung => phân tích nội dung (lòng yêu nước, hi sinh) => chỉ ra nghệ thuật (hình ảnh, tu từ) => khẳng định ý nghĩa.

Lời giải chi tiết:

Đoạn trích đã để lại trong em nhiều cảm xúc sâu sắc về tình yêu Tổ quốc và sự hi sinh cao cả của con người Việt Nam. Những câu thơ “viết bằng máu”, “vạn người con quyết tử” gợi lên truyền thống đấu tranh anh dũng của dân tộc, khiến em vô cùng tự hào. Hình ảnh “Mẹ Tổ quốc” cùng so sánh “như máu ấm trong màu cờ nước Việt” làm cho Tổ quốc trở nên gần gũi, thiêng liêng như chính máu thịt của mỗi con người. Đặc biệt, hình ảnh người lính và ngư dân bám biển đã khơi dậy trong em sự cảm phục và biết ơn sâu sắc. Đoạn thơ không chỉ ca ngợi quá khứ hào hùng mà còn nhắc nhở thế hệ hôm nay phải có trách nhiệm bảo vệ chủ quyền biển đảo. Qua đó, em càng thêm yêu quê hương đất nước và ý thức rõ hơn vai trò của bản thân trong việc giữ gìn Tổ quốc.

Câu 2

Phương pháp giải:

- Về hình thức: Đảm bảo về cấu trúc của một đoạn văn, độ dài theo yêu cầu

- Về nội dung:

+ Luôn cảnh giác trước mọi âm mưu của các thế lực thù địch trong việc bảo vệ biển đảo quê hương.

+ Tuyên truyền, quảng bá những giá trị của biển đảo.

+ Có những hành động thiết thực như hoạt động tình nguyện trên đảo, viết thư động viên người lính đảo ...

+  Lên án, phê phán những hành vi không có ý thức bảo vệ chủ quyền biển đảo.

+ ...

- Vận dụng các thao tác lập luận chứng minh, phân tích

Lời giải chi tiết:

1. Mở bài

- Giới thiệu vấn đề: Biển đảo là phần lãnh thổ thiêng liêng của Tổ quốc.

- Nêu vấn đề nghị luận: Trách nhiệm của thanh niên trong việc bảo vệ chủ quyền biển đảo hiện nay.

2. Thân bài

a. Giải thích vấn đề

- Chủ quyền biển đảo: quyền làm chủ, quản lí và bảo vệ vùng biển của quốc gia.

- Trách nhiệm của thanh niên: nghĩa vụ, bổn phận của thế hệ trẻ đối với đất nước.

b. Biểu hiện và ý nghĩa

- Biểu hiện:

+ Luôn cảnh giác trước mọi âm mưu của các thế lực thù địch trong việc bảo vệ biển đảo quê hương.

+ Tuyên truyền, quảng bá những giá trị của biển đảo.

+ Có những hành động thiết thực như hoạt động tình nguyện trên đảo, viết thư động viên người lính đảo ...

+  Lên án, phê phán những hành vi không có ý thức bảo vệ chủ quyền biển đảo.

+ ...

- Ý nghĩa:

+ Góp phần bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ quốc gia.

+ Thể hiện lòng yêu nước, tinh thần trách nhiệm của tuổi trẻ.

+ Giữ gìn thành quả mà cha ông đã hi sinh để bảo vệ.

c. Dẫn chứng

- Thanh niên tình nguyện ra đảo công tác, nhập ngũ bảo vệ Tổ quốc.

- Các hoạt động “Hướng về Trường Sa”, quyên góp, viết thư cho chiến sĩ.

d. Phản đề

- Một số thanh niên còn thờ ơ, thiếu hiểu biết về biển đảo.

- Có hành vi chia sẻ thông tin sai lệch, thiếu trách nhiệm => cần phê phán.

3. Kết bài

- Khẳng định lại vai trò, trách nhiệm của thanh niên trong bảo vệ biển đảo.

- Liên hệ bản thân: cần học tập, rèn luyện, nâng cao ý thức để góp phần bảo vệ Tổ quốc.