Vô học
Nghĩa & Ví dụ
tính từ
Không có học thức, không được giáo dục (hàm ý chê).
Ví dụ:
Anh ta thô lỗ và vô học trong từng câu chữ.
Nghĩa: Không có học thức, không được giáo dục (hàm ý chê).
1
Học sinh tiểu học
- Cậu ấy nói năng vô học, hay quát mắng bạn.
- Bạn kia chửi bậy rất vô học, cô giáo phải nhắc nhở.
- Chê người khác là vô học là không lịch sự.
2
Học sinh THCS – THPT
- Đăng bình luận vô học trên mạng chỉ làm xấu hình ảnh của mình.
- Cách cư xử vô học ở nơi công cộng dễ khiến người khác khó chịu.
- Lời nói vô học có thể làm tổn thương bạn bè hơn cả một cú xô đẩy.
3
Người trưởng thành
- Anh ta thô lỗ và vô học trong từng câu chữ.
- Sự cộc cằn vô học thường phơi bày khoảng trống trong giáo dưỡng.
- Đừng lấy cái mác thẳng thắn để che đậy thói vô học.
- Một xã hội văn minh không chấp nhận cách hành xử vô học, dù ở ngoài đời hay trên mạng.
Đồng nghĩa & Trái nghĩa
Nghĩa : Không có học thức, không được giáo dục (hàm ý chê).
Từ đồng nghĩa:
| Từ | Cách sử dụng |
|---|---|
| vô học | mạnh, miệt thị, khẩu ngữ–bình dân Ví dụ: Anh ta thô lỗ và vô học trong từng câu chữ. |
| thất học | trung tính hơn, miêu tả tình trạng thiếu học vấn, bớt miệt thị Ví dụ: Anh ấy xuất thân thất học nhưng rất chăm chỉ. |
| có học | trung tính, đánh giá người được giáo dục Ví dụ: Cô ấy rất có học và cư xử nhã nhặn. |
| học thức | trang trọng, nhấn mạnh vốn tri thức Ví dụ: Anh ta là người có học thức. |
| trí thức | trang trọng, chỉ người có trình độ học vấn, vị thế xã hội Ví dụ: Ông là một trí thức tận tâm. |
Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp
1
Ngữ cảnh sử dụng
- Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng để chỉ trích hoặc phê phán ai đó thiếu giáo dục.
- Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Không phổ biến, thường tránh dùng vì mang tính xúc phạm.
- Trong văn chương / nghệ thuật: Có thể xuất hiện để miêu tả nhân vật hoặc tình huống cụ thể.
- Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.
2
Sắc thái & phong cách
- Thể hiện thái độ tiêu cực, chê bai.
- Thuộc khẩu ngữ, ít trang trọng.
- Thường mang sắc thái chỉ trích mạnh mẽ.
3
Cách dùng & phạm vi
- Nên dùng khi muốn phê phán hành vi thiếu giáo dục một cách rõ ràng.
- Tránh dùng trong các tình huống cần sự lịch sự hoặc trang trọng.
- Không có nhiều biến thể, thường dùng trực tiếp.
4
Lưu ý đặc biệt
- Dễ gây hiểu lầm hoặc xúc phạm nếu dùng không đúng ngữ cảnh.
- Khác biệt với "thiếu học" ở mức độ chê bai và xúc phạm.
- Cần cân nhắc kỹ trước khi sử dụng để tránh gây tổn thương.
1
Chức năng ngữ pháp
Tính từ, thường làm vị ngữ hoặc định ngữ trong câu.
2
Đặc điểm hình thái – cấu tạo
Là từ ghép đẳng lập, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.
3
Đặc điểm cú pháp
Thường đứng sau danh từ để bổ nghĩa hoặc đứng một mình làm vị ngữ trong câu.
4
Khả năng kết hợp ngữ pháp
Thường kết hợp với danh từ, có thể đi kèm với các phó từ chỉ mức độ như 'rất', 'quá'.
