So đo
Nghĩa & Ví dụ
động từ
So sánh để tính toán chi li hơn thiệt.
Ví dụ:
Anh cứ làm việc cho gọn, đừng so đo từng ly từng tí.
Nghĩa: So sánh để tính toán chi li hơn thiệt.
1
Học sinh tiểu học
- Bạn đừng so đo với bạn cùng bàn về phần quà.
- Em làm được việc thì làm, đừng so đo xem ai làm ít hơn.
- Con giúp bạn một tay, chớ so đo xem mình vất vả hơn bạn.
2
Học sinh THCS – THPT
- Cậu làm nhóm thì góp sức đi, đừng so đo từng chút công của ai.
- Khi chơi bóng, đội mình thắng thua do tinh thần, đừng so đo lỗi nhỏ rồi trách nhau.
- Tớ tặng bạn món quà nhỏ, bạn đừng so đo giá tiền mà mất vui.
3
Người trưởng thành
- Anh cứ làm việc cho gọn, đừng so đo từng ly từng tí.
- Có người cả đời bận so đo hơn thua, cuối cùng chỉ mệt chính mình.
- Trong tình thân, càng so đo lợi hại, tình càng hao mòn.
- Đến lúc chọn lựa, tôi không so đo thiệt hơn nữa, chỉ giữ điều thấy đúng.
Đồng nghĩa & Trái nghĩa
Nghĩa : So sánh để tính toán chi li hơn thiệt.
| Từ | Cách sử dụng |
|---|---|
| so đo | sắc thái chê trách, mức độ nhẹ–vừa, khẩu ngữ – trung tính Ví dụ: Anh cứ làm việc cho gọn, đừng so đo từng ly từng tí. |
| tính toán | trung tính, mức độ vừa; phổ biến Ví dụ: Đừng tính toán quá, ai cũng có lúc lỡ làng. |
| kèo nèo | khẩu ngữ, sắc thái chê trách mạnh; hơi thô Ví dụ: Việc nhỏ vậy mà còn kèo nèo từng đồng. |
| rộng rãi | trung tính, mức độ vừa; khen ngợi tính thoáng Ví dụ: Anh ấy rất rộng rãi, không bao giờ tính từng chút. |
| hào phóng | trang trọng/văn chương nhẹ, mức độ mạnh; khen ngợi Ví dụ: Cô ấy hào phóng nên không hề để ý chuyện lặt vặt. |
Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp
1
Ngữ cảnh sử dụng
- Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng để chỉ hành động so sánh chi li trong các mối quan hệ cá nhân hoặc tình huống hàng ngày.
- Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Không phổ biến, thường tránh dùng vì mang sắc thái không trang trọng.
- Trong văn chương / nghệ thuật: Có thể xuất hiện để miêu tả tính cách nhân vật hoặc tình huống cụ thể.
- Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.
2
Sắc thái & phong cách
- Mang sắc thái tiêu cực, thường chỉ sự tính toán quá mức cần thiết.
- Thuộc khẩu ngữ, ít trang trọng.
3
Cách dùng & phạm vi
- Nên dùng khi muốn nhấn mạnh sự tính toán chi li, thường mang ý phê phán.
- Tránh dùng trong văn bản trang trọng hoặc khi cần diễn đạt một cách khách quan.
4
Lưu ý đặc biệt
- Dễ nhầm lẫn với các từ chỉ sự so sánh khác nhưng "so đo" nhấn mạnh vào sự tính toán hơn thiệt.
- Người học cần chú ý ngữ cảnh để tránh dùng sai sắc thái.
1
Chức năng ngữ pháp
Động từ, thường làm vị ngữ trong câu.
2
Đặc điểm hình thái – cấu tạo
Là từ ghép, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.
3
Đặc điểm cú pháp
Thường đứng sau chủ ngữ và có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "Anh ấy so đo từng chút một."
4
Khả năng kết hợp ngữ pháp
Thường kết hợp với danh từ chỉ đối tượng so sánh hoặc phó từ chỉ mức độ, ví dụ: "so đo từng đồng".
