Nói chữ
Nghĩa & Ví dụ
động từ
Sính dùng từ ngữ khó hiểu (thường là từ ngữ gốc Hán).
Ví dụ:
- Anh ấy hay nói chữ nên cuộc họp kéo dài mà vẫn khó hiểu.
Nghĩa: Sính dùng từ ngữ khó hiểu (thường là từ ngữ gốc Hán).
1
Học sinh tiểu học
- - Cô chú ấy cứ nói chữ nên con chẳng hiểu họ khen hay chê.
- - Bạn Lan hay nói chữ, cả lớp phải hỏi lại cô giáo.
- - Bác bảo vệ nói chữ quá, em nghe mà như lạc vào rừng từ ngữ.
2
Học sinh THCS – THPT
- - Cậu ấy trình bày bài luận bằng nhiều thuật ngữ, nghe cứ như cố tình nói chữ để gây ấn tượng.
- - Thầy nhắc: nói rõ ràng thôi, đừng nói chữ làm bạn bè rối đầu.
- - Trên mạng có người thích nói chữ, câu nào cũng nhét mấy từ Hán Việt cho oai.
3
Người trưởng thành
- - Anh ấy hay nói chữ nên cuộc họp kéo dài mà vẫn khó hiểu.
- - Có người nói chữ để tạo khoảng cách, nhưng khoảng cách ấy đôi khi chỉ là chiếc áo cho sự mơ hồ.
- - Trong quán cà phê, anh chàng trẻ tuổi nói chữ liên hồi, còn ý thì cứ lẩn trốn sau lớp vỏ hào nhoáng.
- - Tôi từng nói chữ để tỏ ra sành, rồi mới học cách chọn từ giản dị mà trúng đích.
Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp
1
Ngữ cảnh sử dụng
- Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng để chỉ trích hoặc châm biếm người thích thể hiện sự hiểu biết qua việc dùng từ ngữ khó hiểu.
- Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Không phổ biến, thường chỉ xuất hiện trong các bài viết phê bình hoặc phân tích ngôn ngữ.
- Trong văn chương / nghệ thuật: Đôi khi được sử dụng để tạo hiệu ứng hài hước hoặc châm biếm nhân vật.
- Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.
2
Sắc thái & phong cách
- Thường mang sắc thái châm biếm hoặc phê phán.
- Thuộc khẩu ngữ, ít trang trọng.
- Thể hiện thái độ không đồng tình với việc sử dụng ngôn ngữ phức tạp không cần thiết.
3
Cách dùng & phạm vi
- Nên dùng khi muốn phê phán hoặc nhấn mạnh sự không cần thiết của việc dùng từ ngữ phức tạp.
- Tránh dùng trong các tình huống trang trọng hoặc khi cần giữ thái độ trung lập.
- Thường dùng trong các cuộc trò chuyện thân mật hoặc khi muốn tạo không khí hài hước.
4
Lưu ý đặc biệt
- Người học dễ nhầm lẫn với việc sử dụng từ ngữ chính xác và phong phú.
- Khác biệt với "nói đúng" ở chỗ "nói chữ" thường không cần thiết và có thể gây khó hiểu.
- Để dùng tự nhiên, cần chú ý ngữ cảnh và đối tượng giao tiếp.
1
Chức năng ngữ pháp
Động từ, thường làm vị ngữ trong câu.
2
Đặc điểm hình thái – cấu tạo
Là từ ghép, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.
3
Đặc điểm cú pháp
Thường đứng sau chủ ngữ, có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "Anh ấy nói chữ rất nhiều."
4
Khả năng kết hợp ngữ pháp
Thường kết hợp với danh từ chỉ người (chủ ngữ) và trạng từ chỉ mức độ (bổ ngữ).
