Lập công
Nghĩa & Ví dụ
động từ
Lập được chiến công, thành tích lớn.
Ví dụ:
Anh ấy lập công trong dự án khi chốt được hợp đồng lớn.
Nghĩa: Lập được chiến công, thành tích lớn.
1
Học sinh tiểu học
- Bạn Minh cứu bạn khỏi ngã, được cô khen là lập công.
- Thủ môn bắt được quả bóng quyết định và lập công cho đội.
- Em giúp lớp nhặt sạch sân trường, cũng coi là lập công nho nhỏ.
2
Học sinh THCS – THPT
- Tiền đạo ghi bàn phút cuối, lập công và đưa đội vào vòng trong.
- Bạn Lan tìm ra lỗi trong mô hình thí nghiệm, lập công cứu cả nhóm khỏi thất bại.
- Chú bộ đội trấn an dân làng trong cơn bão, lập công mà không hề kể công.
3
Người trưởng thành
- Anh ấy lập công trong dự án khi chốt được hợp đồng lớn.
- Có người lập công trong khoảnh khắc, có người lặng lẽ góp sức cả năm trời mới lập công.
- Lập công đôi khi chỉ là dám nhận phần việc khó khi ai cũng ngại ngần.
- Sau trận ấy, cái tên lập công nhiều nhất lại là người thường bị xem là dự bị.
Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp
1
Ngữ cảnh sử dụng
- Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng khi nói về thành tích nổi bật trong công việc hoặc học tập.
- Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Phổ biến trong các bài viết về thành tích cá nhân hoặc tập thể, đặc biệt trong các báo cáo thành tích.
- Trong văn chương / nghệ thuật: Thường xuất hiện trong các tác phẩm nói về chiến công lịch sử hoặc thành tựu lớn.
- Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.
2
Sắc thái & phong cách
- Thể hiện sự tôn vinh, khen ngợi.
- Phong cách trang trọng, thường dùng trong văn viết và báo chí.
3
Cách dùng & phạm vi
- Nên dùng khi muốn nhấn mạnh thành tích lớn hoặc chiến công.
- Tránh dùng trong ngữ cảnh không trang trọng hoặc khi thành tích không đáng kể.
- Thường đi kèm với các từ chỉ thành tích cụ thể để làm rõ ý nghĩa.
4
Lưu ý đặc biệt
- Dễ nhầm lẫn với các từ chỉ thành tích nhỏ hơn như "đạt được".
- Cần chú ý ngữ cảnh để tránh dùng quá mức, làm mất đi ý nghĩa trang trọng.
1
Chức năng ngữ pháp
Động từ, thường làm vị ngữ trong câu.
2
Đặc điểm hình thái – cấu tạo
Là từ ghép, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.
3
Đặc điểm cú pháp
Thường đứng sau chủ ngữ và có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "Anh ấy lập công lớn."
4
Khả năng kết hợp ngữ pháp
Thường kết hợp với danh từ chỉ người hoặc tổ chức (chủ ngữ) và có thể đi kèm với các trạng từ chỉ mức độ như "lớn", "nhỏ".
