Gạn gùng
Nghĩa & Ví dụ
động từ
(cũ; ít dùng). Gạn hỏi hết sức cặn kẽ.
Ví dụ:
Anh ta gạn gùng cô ấy đến cùng để biết sự thật.
Nghĩa: (cũ; ít dùng). Gạn hỏi hết sức cặn kẽ.
1
Học sinh tiểu học
- Ông thầy đồ gạn gùng bé từng việc đã xảy ra ở sân trường.
- Chú công an gạn gùng bạn nhỏ xem bạn có thấy chiếc ví rơi ở đâu không.
- Bà ngoại gạn gùng tôi rõ ràng: ai làm vỡ chén và vì sao.
2
Học sinh THCS – THPT
- Thầy chủ nhiệm gạn gùng bạn lớp trưởng để nắm cho đủ từng khâu tổ chức buổi tham quan.
- Cô điều tra viên gạn gùng nhân chứng, từng chi tiết nhỏ cũng không bỏ qua.
- Bạn thân gạn gùng tôi về bài kiểm tra, hỏi tới mức không còn gì để giấu.
3
Người trưởng thành
- Anh ta gạn gùng cô ấy đến cùng để biết sự thật.
- Trong buổi họp, sếp gạn gùng từng mắt xích, khiến ai cũng phải nói thật phần mình.
- Người phỏng vấn khéo gạn gùng, tách lớp vỏ khách sáo để chạm vào điều ứng viên thực sự nghĩ.
- Có lúc ta tự gạn gùng chính mình, hỏi tới tận đáy lòng xem mình muốn gì.
Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp
1
Ngữ cảnh sử dụng
- Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Không phổ biến.
- Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Không phổ biến.
- Trong văn chương / nghệ thuật: Thỉnh thoảng xuất hiện trong văn học cổ hoặc tác phẩm có phong cách cổ điển.
- Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.
2
Sắc thái & phong cách
- Thể hiện sự cẩn thận, tỉ mỉ trong việc hỏi han.
- Phong cách cổ điển, thường không dùng trong giao tiếp hiện đại.
3
Cách dùng & phạm vi
- Nên dùng khi muốn tạo không khí cổ điển hoặc trong tác phẩm văn học có bối cảnh xưa.
- Tránh dùng trong giao tiếp hàng ngày hoặc văn bản hiện đại vì có thể gây khó hiểu.
4
Lưu ý đặc biệt
- Dễ nhầm lẫn với các từ hiện đại hơn như "hỏi han" hoặc "thẩm vấn".
- Để dùng tự nhiên, cần hiểu rõ bối cảnh lịch sử hoặc văn hóa của từ.
1
Chức năng ngữ pháp
Động từ, thường làm vị ngữ trong câu.
2
Đặc điểm hình thái – cấu tạo
Là từ ghép, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.
3
Đặc điểm cú pháp
Thường đứng sau chủ ngữ, có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "Anh ấy gạn gùng mãi."
4
Khả năng kết hợp ngữ pháp
Thường kết hợp với danh từ chỉ người hoặc sự việc, ví dụ: "gạn gùng anh ta".
