Giải khtn 9 cd | Soạn sgk khoa học tự nhiên 9 cánh diều

Chủ đề 9. Lipid - Carbohydrate - Protein - Polymer - KH..

Bài 29. Polymer trang 139, 140, 141 Khoa học tự nhiên 9 Cánh diều

Nêu đặc điểm chung của các phân tử polyethylene, tinh bột, cellulose và protein.

Lựa chọn câu để xem lời giải nhanh hơn

CH tr 139 MĐ

Trả lời câu hỏi Mở đầu trang 139 SGK KHTN 9 Cánh diều

Nêu đặc điểm chung của các phân tử polyethylene, tinh bột, cellulose và protein. Các hợp chất trên được gọi là polymer. Vậy polymer là gì? Polymer có tính chất như thế nào và có ứng dụng gì?

Phương pháp giải:

Dựa vào khái niệm và phân loại polymer

Lời giải chi tiết:

Polymer là những chất có khối lượng phân tử rất lớn gồm nhiều mắt xích liên kết với nhau. Polymer là chất rắn, không bay hơi, không tan trong nước hoặc dung môi thông thường.

CH tr 139 CH

Trả lời câu hỏi trang 139 SGK KHTN 9 Cánh diều

Nêu đặc điểm chung về khối lượng phân tử của polymer.

Phương pháp giải:

Dựa vào khái niệm và phân loại polymer

Lời giải chi tiết:

Khối lượng phân tử của polymer rất lớn.

CH tr 140 CH

Trả lời câu hỏi trang 140 SGK KHTN 9 Cánh diều

Chỉ ra mắt xích trong phân tử và monomer tương ứng của các polymer sau:

a) Polytetrafloroethylene:

b) Polystyrene (PS):

Phương pháp giải:

Dựa vào khái niệm của polymer

Lời giải chi tiết:

a) Mắt xích: - CF₂– CF₂ - ; monomer: CF₂ = CF₂

b) Mắt xích: - CH₂– CH(C₆H₅) - ; monomer: CH₂ = CH(C₆H₅)

CH tr 140 LT

Trả lời câu hỏi Luyện tập trang 140 SGK KHTN 9 Cánh diều

Polymer thiên nhiên và polymer tổng hợp có đặc điểm gì giống và khác nhau?

Phương pháp giải:

Dựa vào đặc điểm của polymer thiên nhiên và polymer tổng hợp

Lời giải chi tiết:

Polymer có sẵn trong tự nhiên như tinh bột, cellulose, protein, tơ tằm,…

Polymer tổng hợp được tổng hợp bằng phương pháp hóa học như: nhựa PE, nhựa PVC, nhựa PP,…

CH tr 141 LT1

Trả lời câu hỏi Luyện tập 1 trang 141 SGK KHTN 9 Cánh diều

Nêu ví dụ về

a) Polymer không tan trong nước

b) Polymer không tan trong nước lạnh nhưng tan trong nước nóng tạo ra dung dịch keo.

c) Polymer tan trong nước ở nhiệt độ thường tạo ra dung dịch keo

Phương pháp giải:

Dựa vào tính chất vật lí của polymer

Lời giải chi tiết:

a) Polymer không tan trong nước: chất dẻo

b) Polymer không tan trong nước lạnh nhưng tan trong nước nóng tạo ra dung dịch keo: tinh bột

c) Polymer tan trong nước ở nhiệt độ thường tạo ra dung dịch keo: gelatin

CH tr 141 LT2

Trả lời câu hỏi Luyện tập 2 trang 141 SGK KHTN 9 Cánh diều

Viết phương trình hóa học của phản ứng trùng hợp polymer từ monomer CH₂=CHCl

Phương pháp giải:

Dựa vào cách điều chế polymer

Lời giải chi tiết:

CH tr 141 CH1

Trả lời câu hỏi 1 trang 141 SGK KHTN 9 Cánh diều

Dựa vào những đặc điểm nào mà chất dẻo được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực của sản xuất và đời sống?

Phương pháp giải:

Dựa vào những đặc điểm nào mà chất dẻo được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực của sản xuất và đời sống?

Lời giải chi tiết:

Dựa vào đặc điểm: bền, đẹp, giá thành rẻ, nhiều màu sắc.

CH tr 141 CH2

Trả lời câu hỏi 2 trang 141 SGK KHTN 9 Cánh diều

Cần chú ý điều gì khi sử dụng các đồ dùng bằng chất dẻo? Giải thích

Phương pháp giải:

Dựa vào kiến thức về chất dẻo

Lời giải chi tiết:

Không để các đồ dùng bằng chất dẻo ở gần bếp lửa hay nơi có nhiệt độ cao vì khi đó chất dẻo sẽ trở nên giòn, thay đổi tính chất và các đồ dùng có thể bị biến dạng.

CH tr 142 CH

Trả lời câu hỏi trang 142 SGK KHTN 9 Cánh diều

Nêu đặc điểm cấu tạo của các polymer tạo ra các loại tơ

Phương pháp giải:

Dựa vào kiến thức về các loại tơ

Lời giải chi tiết:

Đặc điểm cấu tạo: cấu tạo mạch không phân nhánh và có thể kéo dài thành sợi

CH tr 142 LT

Trả lời câu hỏi Luyện tập trang 142 SGK KHTN 9 Cánh diều

Nêu sự giống và khác nhau giữa hai loại sợi bông và sợi tơ tằm. Giải thích tại sao không nên dùng xà phòng có tính kiềm để giặt quần áo làm bằng sợi tơ tằm.

Phương pháp giải:

Dựa vào đặc điểm của các loại tơ

Lời giải chi tiết:

Giống nhau: đều thuộc polymer thiên nhiên

Khác nhau: sợi tơ tằm được lấy từ protein động vật, sợi bông được lấy từ cellulose

Không nên dùng xà phòng có tính kiềm để giặt quần áo làm bằng sợi tơ tằm: vì protein có khả năng bị thủy phân trong môi trường kiềm.

CH tr 142 VD

Trả lời câu hỏi Vận dụng trang 142 SGK KHTN 9 Cánh diều

Một lượng lớn cao su được sử dụng để sản xuất các loại lốp xe. Ứng dụng trên dựa vào đặc điểm nào của cao su?

Phương pháp giải:

Dựa vào kiến thức về cao su

Lời giải chi tiết:

Cao su có tính đàn hồi, không thấm nước, chịu mài mòn, cách điện, không thấm khí… do đó cao su được sử dụng để sản xuất lốp xe.

CH tr 143 CH1

Trả lời câu hỏi 1 trang 143 SGK KHTN 9 Cánh diều

Vật liệu composite có đặc điểm gì về thành phần? Vì sao vật liệu composite ngày càng được sử dụng rộng rãi?

Phương pháp giải:

Dựa vào kiến thức về composite

Lời giải chi tiết:

Composite được tổ hợp từ hai hay nhiều vật liệu khác nhau, gồm vật liệu cốt và vật liệu nền

Các vật liệu composite thường rất bền và có nhiều tính chất ưu việt như nhẹ, tuổi thọ cao,…

CH tr 143 CH2

Trả lời câu hỏi 2 trang 143 SGK KHTN 9 Cánh diều

Nêu một số ứng dụng của polyethylene. Túi nylon có ảnh hưởng như thế nào khi phát thải vào môi trường?

Phương pháp giải:

Dựa vào ứng dụng của polyethylene

Lời giải chi tiết:

Ứng dụng: sản xuất bao bì, màng bọc, túi nylon, thùng nhựa,…

Các loại túi nyloc được sử dụng một lần được sản xuất bằng nhựa polyethylene khi phát thải vào môi trường rất khó bị phân hủy và gây ô nhiễm cho đất, nước, gây nguy hại cho các loại động vật,…

Bài đọc >> Xem chi tiết: Lý thuyết Polymer - Khoa học tự nhiên 9 Cánh diều

I. Khái niệm và phân loại

1. Khái niệm

Polymer là những chất có khối lượng phân tử rất lớn do nhiều đơn vị nhỏ (gọi là mắt xích) liên kết với nhau tạo nên.

Các phân tử nhỏ kết hợp với nhau tạo nên polymer được gọi là monomer

2. Phân loại

Dựa vào nguồn gốc, polymer được chia thành hai loại chính:

- Polymer thiên nhiên: có sẵn trong tự nhiên như tinh bột, cellulose, protein, cao su thiên nhiên

- Polymer tổng hợp: được tổng hợp bằng phương pháp hóa học

II. Cấu tạo và tính chất

1. Đặc điểm cấu tạo

Các mắt xích của polymer có thể nối với nhau thành mạch không phân nhánh như: amylose; mạch phân nhánh như amylopectin, glycogen; mạng không gian như nhựa bakelite, cao su lưu hóa

2. Tính chất vật lí

Hầu hết polymer là những chất rắn, không bay hơi, không có nhiệt đọ nóng chảy xác định và không tan trong nước. Một số polymer tan được trong một số dung môi hữu cơ.

III. Điều chế

Các polymer tổng hợp được điều chế từ các monomer

Ví dụ: Polyethylene (PE) được điều chết từ ethylene nhờ phản ứng trùng hợp:

IV. Một số vật liệu polymer phổ biến

1. Chất dẻo

- Chất dẻo là loại vật liệu được chế tạo từ các polymer có tính dẻo. Tính dẻo của vật liệu là tính bị biến dạng khi chịu tác dụng của nhiệt, áp lực bên ngoài và vẫn giữ được sự biến dạng.

- Thành phần của chất dẻo gồm polymer, chất độn, chất hóa dẻo, chất tạo màu,…

- Chất dẻo được dùng làm nguyên liệu để sản xuất nhiều loại vật dụng trong đời sống hằng ngày và nhiều ngành công nghiệp

2. Tơ

- Tơ là những vật liệu polymer có cấu tạo mạch không phân nhánh và có thể kéo dài thành sợi

- Dựa vào nguồn gốc, tơ thường được chia thành: tơ thiên nhiên và tơ tổng hợp

3. Cao su

- Cao su là vật liệu polymer có tính đàn hồi. Tính đàn hồi là tính bị biến dạng khi bị tác dụng của lực bên ngoài và trở lại trạng thái ban đầu khi lực thôi tác dụng

- Cao su được phân thành hai loại: cao su thiên nhiên và cao su tổng hợp

- Cao su có tính đàn hồi, không thấm nước, không thấm khí, chịu mài mòn, cách điện,…nên được sử dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực như sản xuất các loại lốp xe, băng tải cao su, ống dẫn,…

4. Vật liệu composite

- Vật liệu composite là vật liệu được tổ hợp từ hai hay nhiều vật liệu khác nhau, gồm vật liệu cốt và vật liệu nền.

- Vật liệu cốt có vai trò tăng cường tính cơ học của vật liệu, thường ở dạng sợi và dạng hạt

- Vật liệu nền thường là các vật liệu có độ dẻo lớn đóng vai trò liên kết các vật liệu cốt

- Vật liệu composite được ứng dụng rộng rãi như làm ống dẫn nước, bồn chứa nước và hóa chất, vật liệu xây dựng, thân vỏ ô tô, máy bau, tàu thuyền,…

IV. Ứng dụng của polyethylene và vấn đề ô nhiễm môi trường

1. Ứng dụng của polyethylene

Polyethylene là một polymer được sử dụng rất phổ biến để tạo ra nhiều sản phẩm gia dụng như túi đựng, màng bọc, chai lọ, ống nhựa, vỏ dây điện

2. Ô nhiễm môi trường do sử dụng vật liệu polymer

- Polyethylene và các polymer không phân hủy sinh học ảnh hưởng đến môi trường sinh thái, sự sinh trưởng và phát triển của động thực vật và sức khỏe con người

- Để hạn chế tình trạng gây ô nhiễm môi trường khi sử dụng vật liệu polymer cần áp dụng nguyên tắc 5R để giảm thiểu rác thải nhựa

SƠ ĐỒ TƯ DUY