Ca dao tục ngữ - Từ điển ca dao tục ngữ Việt Nam

Trong văn hóa dân gian Việt Nam, con ngựa không chỉ là phương tiện gắn bó với đời sống lao động và chiến trận, mà còn là biểu tượng của sức mạnh, lòng trung thành và khát vọng vươn xa. Đặc biệt trong năm Ngọ, hình ảnh ngựa càng được nhắc đến nhiều qua hệ thống ca dao, tục ngữ, thành ngữ giàu ý nghĩa. Từ “ngựa quen đường cũ”, “được voi đòi tiên” đến những câu ca dao mộc mạc về thân phận và chí khí, con ngựa xuất hiện như một ẩn dụ sâu sắc cho tính cách, vận mệnh và bài học cuộc sống. Bài viết dưới đây sẽ tổng hợp những câu ca dao, tục ngữ, thành ngữ về con ngựa hay và ý nghĩa nhất, giúp bạn hiểu rõ hơn giá trị biểu tượng của linh vật năm Ngọ trong kho tàng văn học dân gian Việt Nam.

1. Ca dao, tục ngữ, thành ngữ về con ngựa

Dưới đây là các câu ca dao, tục ngữ, thành ngữ về con ngựa được lưu truyền qua nhiều thế hệ, giàu giá trị biểu đạt và ý nghĩa sâu sắc:

2. Thơ về con ngựa

1.

Ngựa cha đi móng sắt

Bật lửa đá dưới chân

Ngựa con thấy kêu ầm:

"Bố ơi chân bố cháy!"

(Ngựa con - Phạm Hổ)

2. 

– Mẹ ơi, con tuổi gì?

– Tuổi con là tuổi Ngựa

Ngựa không yên một chỗ

Tuổi con là tuổi đi...

– Mẹ ơi, con sẽ phi

Qua bao nhiêu ngọn gió

Gió xanh miền trung du

Gió hồng vùng đất đỏ

Gió đen hút đại ngàn

Mấp mô triền núi đá...

Con mang về cho mẹ

Ngọn gió của trăm miền.

Ngựa con sẽ đi khắp

Trên những cánh đồng hoa

Loá màu trắng hoa mơ

Trang giấy nguyên chưa viết

Con làm sao ôm hết

Mùi hoa huệ ngọt ngào

Gió và nắng xôn xao

Khắp đồng hoa cúc dại.

Tuổi con là tuổi Ngựa

Nhưng mẹ ơi, đừng buồn

Dẫu cách núi cách rừng

Dẫu cách sông cách biển

Con tìm về với mẹ

Ngựa con vẫn nhớ dường.

(Tuổi Ngựa - Xuân Quỳnh)

3.

Toàn thân vằn trắng đen

Từ châu Phi đến đấy,

Chơi trốn tìm thật tiện,

Ngoài bãi trong cỏ dày!

Toàn thân vằn trắng đen,

Như vở bọc vải dầu

Những con ngựa được vẽ,

Từ chân lên đến đầu.

(Con ngựa vằn - Nguyễn Quỳnh Hương)

4. 

Ta muốn thành chú ngựa hoang viên mãn

Phi như bay tới những chốn thanh bình

Bỏ lại tất trăm ngàn niềm cay đắng

Vạn vết lằn da thịt, vạn chiến binh...

Đứng trước biển, ta không còn khiếp sợ

Sóng bạc đầu như nuốt trọn con tim...

Mênh mông thế, ta đâu màng nhân thế?

Ngựa hoang kia nào sợ những nổi chìm?....

Tìm tới những vùng đồi xa xanh mát

Hay tới miền yên ả chốn du ca...

Ta quên hết bao nhọc nhằn xưa cũ

Biến ngựa hoang thành bạn hữu hiền hoà...

Ta muốn thành chú ngựa hoang viên mãn

Vượt ngàn trùng trên sóng nước mêng mang...

Gạt bỏ hết vạn niềm đau dĩ vãng

Sống an nhiên, tự tại thật thanh nhàn...

(Ta muốn thành chú ngựa hoang viên mãn - Lê Vân)

5.

Con mèo nằm bếp co ro

Ít ăn nhiều ngủ ít lo, lười làm

Con ngựa đi Bắc về Nam

Nhiều ăn ít ngủ nhiều làm nhiều lo

(Mèo và Ngựa)