Dẫn chứng về chủ đề Rác thải nhựa

Rác thải nhựa là những sản phẩm làm từ nhựa đã qua sử dụng và bị loại bỏ, không còn giá trị sử dụng nguyên bản. Chúng bao gồm các loại chai lọ, túi nilon, hộp đựng thực phẩm, đồ dùng một lần... có thể mất hàng trăm đến hàng nghìn năm để phân huỷ trong môi trường tự nhiên.

- Rác nhựa xuất hiện khắp nơi: đường phố, sông suối, bãi biển, đại dương.

- Hệ sinh thái biển bị đe doạ: sinh vật biển nuốt phải nhựa hoặc mắc kẹt trong rác.

- Việt Nam là một trong 5 quốc gia xả thải nhựa ra biển nhiều nhất thế giới.

- Tỷ lệ tái chế nhựa ở Việt Nam còn thấp; thói quen sử dụng đồ nhựa một lần còn phổ biến.

• Biểu hiện: Sau mỗi kỳ nghỉ lễ dài, hình ảnh những bãi biển đẹp của Việt Nam như Sầm Sơn, Nha Trang hay Vũng Tàu lại bị "nhấn chìm" trong rất nhiều rác thải, chủ yếu là chai nhựa, túi nylon, vỏ hộp xốp do du khách vô ý thức xả ra. Những đống rác này không chỉ gây mất mỹ quan nghiêm trọng, làm giảm sức hấp dẫn của các điểm đến du lịch mà còn tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm môi trường biển nặng nề. Rác thải trôi nổi ra đại dương, phân huỷ chậm chạp, có thể tạo thành các hạt vi nhựa li ti, đe doạ trực tiếp đến hệ sinh thái biển và gián tiếp ảnh hưởng đến sức khoẻ con người qua chuỗi thức ăn. 
• Kết quả: Cảnh tượng này là một lời nhắc nhở nhức nhối về ý thức bảo vệ môi trường của mỗi cá nhân và gánh nặng mà rác thải nhựa đang đặt lên vai ngành du lịch và tài nguyên biển của đất nước

• Biểu hiện: Một trong những minh chứng đau lòng nhất về tác hại của rác thải nhựa là việc rùa biển chết vì nhầm túi nylon là thức ăn. Nhiều trường hợp rùa biển được tìm thấy mắc cạn hoặc chết trôi dạt vào bờ, khi khám nghiệm thì dạ dày của chúng chứa đầy túi nylon, lưới đánh cá hoặc các mảnh nhựa vụn. Rùa biển thường nhầm những chiếc túi nylon trôi dập dềnh dưới nước là sứa – món ăn khoái khẩu của chúng. Khi ăn phải, những vật thể nhựa này sẽ tích tụ trong hệ tiêu hoá, gây tắc nghẽn đường ruột nghiêm trọng, khiến chúng không thể hấp thụ dinh dưỡng và cuối cùng là chết đói.
• Kết quả: Đây không chỉ là bi kịch với một vài cá thể mà còn là mối đe doạ lớn đối với sự tồn vong của loài rùa biển, một mắt xích quan trọng trong hệ sinh thái biển toàn cầu.

• Biểu hiện: Thực trạng đáng báo động là Việt Nam được xếp vào nhóm các quốc gia hàng đầu thế giới về lượng rác thải nhựa thải ra biển. Điều này xuất phát từ việc lượng lớn rác thải sinh hoạt và công nghiệp không được thu gom, xử lý đúng cách, thay vào đó, chúng bị đổ trực tiếp hoặc gián tiếp ra các con sông, kênh rạch, và cuối cùng đổ ra đại dương. 
• Kết quả: Vấn đề này không chỉ làm hư hại danh tiếng quốc gia về bảo vệ môi trường mà còn gây thiệt hại kinh tế nặng nề cho ngành thuỷ sản và du lịch biển. 

• Biểu hiện: Giữa vùng biển xanh ngắt của Thái Bình Dương, tồn tại một "vòng xoáy rác thải" khổng lồ với diện tích khoảng 1,6 triệu km² . Đây không phải một hòn đảo có thể đi bộ lên, mà là một vùng "súp nhựa" đậm đặc, nơi các hạt vi nhựa lơ lửng dưới bề mặt nước, đan xen cùng hàng triệu tấn lưới đánh cá cũ, chai lọ và phế liệu công nghiệp.
• Hệ quả: Nó tạo ra một "sa mạc sinh học". Ánh sáng mặt trời bị ngăn cản không thể xuyên xuống dưới, làm tê liệt quá trình quang hợp của tảo và sinh vật phù du, mắt xích đầu tiên của sự sống biển. Nguy hiểm hơn, rác nhựa tại đây hấp thụ các chất độc hữu cơ khó phân huỷ (POPs) từ nước biển, biến mỗi mảnh nhựa thành một "viên thuốc độc" mà cá và chim biển vô tình nuốt phải, đưa chất độc di chuyển ngược lên chuỗi thức ăn của con người.

• Biểu hiện: Ngay cả ở độ sâu gần 11.000m dưới mực nước biển, nơi áp suất có thể nghiền nát một chiếc tàu ngầm hiện đại, các nhà khoa học vẫn tìm thấy những dấu vết của "văn minh tiêu thụ": túi nilon và vỏ kẹo nát vụn. Rác thải đã chạm đến điểm sâu nhất của hành tinh trước cả khi con người kịp khám phá hết nó.
• Hệ quả: Điều này chứng minh rằng không còn bất kỳ "vùng cấm" hay ranh giới tự nhiên nào có thể ngăn chặn sự phát tán của rác thải. Các loài giáp xác sống ở đáy sâu được tìm thấy với các sợi vi nhựa trong cơ thể. Sự hiện diện của chất thải nhân tạo ở đây đe doạ làm biến đổi vĩnh viễn hệ sinh thái nhạy cảm nhất Trái Đất, nơi mà sự tiến hoá vốn diễn ra chậm chạp và tách biệt hàng triệu năm.

• Biểu hiện: Tại các khu bảo tồn thiên nhiên hoang sơ và các vườn quốc gia tại Mỹ như Rocky Mountain, các nhà nghiên cứu đã bàng hoàng phát hiện ra hiện tượng "mưa nhựa". Các sợi nhựa siêu nhỏ từ quần áo tổng hợp và rác thải bị mài mòn theo gió bay vào tầng khí quyển, ngưng tụ trong các đám mây và rơi xuống cùng nước mưa.
• Hệ quả: Rác thải giờ đây không còn nằm yên dưới đất hay mặt nước mà đã trở thành một phần của chu trình thuỷ văn. Nó làm ô nhiễm những nguồn nước tinh khiết nhất trên đỉnh núi cao, làm thay đổi độ pH của đất và đầu độc các loài thực vật quý hiếm. Con người và động vật không chỉ uống nhựa, mà còn đang hít thở nhựa mỗi ngày.

• Biểu hiện: Atacama, sa mạc khô hạn nhất thế giới đang bị "bóp nghẹt" bởi hơn 39.000 tấn quần áo cũ mỗi năm. Đây là phế phẩm của ngành "Thời trang nhanh”. Những chiếc áo phông, quần jean chưa từng được mặc hoặc bị vứt bỏ từ châu Âu, Mỹ được vận chuyển đến đây, chất thành những ngọn núi cao ngút ngàn, che lấp cả cảnh quan sa mạc hùng vĩ.
• Hệ quả: Phần lớn quần áo này được làm từ sợi tổng hợp (polyester), không thể phân huỷ sinh học và chứa đầy hoá chất nhuộm độc hại. Khi trời nắng gắt, chúng phát tán các hạt vi nhựa và khí độc vào không khí; khi trời mưa, hoá chất ngấm xuống làm nhiễm độc nguồn nước ngầm ít ỏi của vùng sa mạc, tiêu diệt các vi sinh vật bản địa độc đáo.

• Biểu hiện: Tại Ghana, bãi rác Agbogbloshie là điểm cuối của hàng triệu tấn máy tính, điện thoại, tủ lạnh cũ từ khắp nơi trên thế giới. Giữa những đám khói đen đặc quánh là hàng ngàn người lao động, kể cả trẻ em, dùng tay không đập phá thiết bị hoặc đốt các bó dây điện để thu gom đồng và kim loại quý.
• Hệ quả: Một thảm hoạ sinh thái và nhân đạo khủng khiếp xảy ra: nồng độ chì trong đất tại đây cao gấp 100 lần ngưỡng an toàn. Khói độc chứa dioxin và furan xâm nhập vào cơ thể người, gây ra các bệnh ung thư, suy hô hấp và dị tật bẩm sinh. Rác thải điện tử không chỉ làm chết đất, chết dòng sông Odaw gần đó mà còn đang huỷ hoại tương lai của cả một thế hệ tại khu vực này.

• Biểu hiện: Trên các bãi biển của Hawaii, người ta phát hiện ra một loại đá mới không có trong lịch sử địa chất tự nhiên. Đó là sự kết hợp giữa đá núi lửa, cát, mảnh vụn san hô và nhựa nóng chảy (từ các đống rác bị đốt hoặc nhiệt độ cao). Chúng gắn kết lại với nhau tạo thành những khối đá cứng, bền vững.
• Hệ quả: Các nhà khoa học gọi đây là "dấu chân địa chất" của kỷ Nhân sinh. Nếu như các kỷ trước để lại hoá thạch xương thú hay cây cỏ, thì kỷ đại của chúng ta đang để lại hoá thạch bằng nhựa. Loại "đá" này sẽ tồn tại hàng vạn năm, là minh chứng vĩnh cửu cho sự tàn phá của rác thải nhựa đối với cấu trúc vật chất cơ bản của Trái Đất.

• Biểu hiện: Kuwait sở hữu một trong những bãi tập kết lốp xe lớn nhất thế giới với hàng chục triệu chiếc lốp cũ chất chồng sát nhau trên diện tích rộng lớn. Nhìn từ không gian, nó như một vết sẹo đen sẫm trên nền cát vàng.
• Hệ quả: Những "núi" lốp xe này là bom nổ chậm. Khi xảy ra hoả hoạn (như vụ cháy lớn năm 2021), chúng tạo ra những cột khói đen kịt chứa đầy lưu huỳnh, xyanua và các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi độc hại. Đám cháy lốp xe cực kỳ khó dập tắt, gây ô nhiễm không khí nghiêm trọng trên diện rộng, ảnh hưởng đến sức khoẻ của hàng triệu người dân và góp phần thúc đẩy biến đổi khí hậu nhanh chóng.

• Biểu hiện: "Nóc nhà thế giới" hiện đang oằn mình gánh chịu hàng tấn rác thải từ các đoàn leo núi: bình oxy rỗng, lều hỏng, thiết bị nhựa và thậm chí là chất thải cơ thể người tích tụ qua nhiều thập kỷ trong băng giá.
• Hệ quả: Do biến đổi khí hậu, băng trên Everest đang tan chảy với tốc độ chóng mặt, làm lộ ra lượng rác khổng lồ và các mầm bệnh bị đóng băng bấy lâu nay. Chất thải này theo nước băng tan chảy xuống các dòng sông ở hạ lưu (như sông Hằng, sông Mekong), đe doạ trực tiếp đến nguồn nước sinh hoạt của hàng tỷ người dân châu Á. Đỉnh núi thiêng liêng giờ đây trở thành một biểu tượng của sự vô ý thức.

• Biểu hiện: Sông Yamuna tại Delhi thường xuyên bị bao phủ bởi những lớp bọt trắng xoá, dày đặc và cao như tuyết, trôi bồng bềnh trên mặt nước đen kịt. Thực chất, đây là kết quả của rác thải sinh hoạt, phân bón và hoá chất công nghiệp chưa qua xử lý được đổ trực tiếp xuống lòng sông.
• Hệ quả: Lớp bọt này chứa hàm lượng amoniac và phosphate cực cao, gây ra mùi hôi thối nồng nặc và cực kỳ độc hại khi tiếp xúc. Hệ sinh thái dưới sông hoàn toàn bị triệt tiêu (sông chết). Tuy nhiên, do niềm tin tôn giáo, nhiều người dân vẫn tắm mình trong dòng sông "rác" này, dẫn đến những căn bệnh về da, tiêu hoá và nhiễm độc kim loại nặng vô cùng nghiêm trọng.