200+ bài văn nghị luận về một tác phẩm truyện cười

Trong kho tàng văn học dân gian Việt Nam, truyện cười là thứ vũ khí sắc bén được nhân dân lao động dùng để phê phán giai cấp thống trị. Tiêu biểu cho mảng đề tài này là tác phẩm Hai kiểu áo (Trường Chính – Phong Châu sưu tầm). Truyện đã vạch trần một cách sinh động và cay độc thói hèn hạ "thượng đội hạ đạp" của bọn quan lại phong kiến xưa.

Ngay từ đầu tác phẩm, chân dung tên quan lớn đã được phác họa rõ nét qua lời giới thiệu trực diện: "nổi tiếng luồn cúi quan trên, hách dịch với dân". Đây là căn bệnh trầm kha của kẻ làm quan thời phong kiến suy tàn. Khi hắn đến tiệm may áo mới để "tiếp khách", người thợ may bằng sự nhạy bén và khôn ngoan đã chủ động giăng ra một câu hỏi ngụ ý: "ngài may chiếc áo này để tiếp ai ạ?". Câu hỏi này không chỉ đơn thuần là vấn đề kỹ thuật may mặc mà là cái bẫy bắt đầu cho quá trình bóc trần nhân cách của kẻ làm quan.

Sự thâm thúy của truyện được đẩy lên cao trào qua lời giải thích của người thợ may về hai kiểu vạt áo. Việc "hầu quan trên thì vạt đằng trước phải may ngắn đi" là hình ảnh ẩn dụ cho cái lưng luôn khom xuống, cái đầu luôn cúi rạp để luồn cúi, nịnh bợ kẻ có quyền lực hơn. Ngược lại, việc "tiếp dân đen thì vạt đằng sau phải may ngắn lại" lại tố cáo tư thế ưỡn ngực, hất hàm, hống hách đầy trịch thượng của quan trước những người dân thấp cổ bé họng.

Tiếng cười bùng nổ và đạt đến đỉnh điểm ở phần kết khi quan lớn ngẫm nghĩ rồi bảo: "Thế thì nhà ngươi may cho ta cả hai kiểu". Quyết định này cho thấy sự ngu muội và trơ trẽn tột cùng. Thay vì biết xấu hổ khi bị bóc trần bản chất méo mó, tên quan lại thản nhiên chấp nhận nó như một lẽ đương nhiên, thậm chí còn muốn có đủ công cụ để thực hiện trơn tru cả hai vai diễn nhục nhã ấy.

Bằng tình huống truyện độc đáo và nghệ thuật tương phản sắc sảo, Hai kiểu áo đã hoàn thành xuất sắc sứ mệnh châm biếm của mình. Tác phẩm không chỉ cười cợt một cá nhân cụ thể mà là bản án đanh thép gửi đến toàn bộ hệ thống quan lại đương thời, đồng thời ca ngợi trí tuệ sắc bén của người lao động nghèo.