200+ bài văn nghị luận về một tác phẩm thơ 7 chữ

Trong kho tàng thơ ca viết về tình cảm gia đình, những vần thơ viết về người bà, người ngoại luôn có sức lay động mạnh mẽ bởi sự gần gũi, thiêng liêng và đong đầy hoài niệm. Bài thơ "Nhớ ngoại" của nhà thơ Bảo Ngọc là một tác phẩm tiêu biểu như thế. Thi phẩm không chỉ là tiếng lòng tha thiết, nỗi nhớ thương vô hạn và niềm tiếc nuối khôn nguôi đối với người ngoại đã khuất, mà còn là bức tranh quê nghèo đượm buồn, thấm đẫm triết lý sâu sắc về đạo lý cội nguồn. Đọc bài thơ, ta như bắt gặp chính sự chạnh lòng của mình trước những đổi thay của thời gian và sự mất mát không gì bù đắp được trong đời.

Bài thơ "Nhớ ngoại" của Bảo Ngọc là một nốt trầm sâu lắng, xót xa viết về tình cảm bà cháu thiêng liêng và nỗi đau đớn khi người thân yêu nhất đã vĩnh viễn đi xa. Mở đầu tác phẩm, nhà thơ đưa người đọc về lại chốn quê xưa với một không gian đượm buồn, vắng lặng:

"Con về quê cũ trời thưa vắng Ngõ cúc buồn tênh dậu cúc già Bên thềm trầu úa không người hái Cau đã mấy mùa quên trổ hoa."

Chỉ qua bốn câu thơ mở đầu, bức tranh hiện thực đã ngập tràn sự quạnh hiu. Không gian "thưa vắng" kết hợp với từ láy tượng hình tượng thanh "buồn tênh" đã khắc họa thành công tâm trạng héo hắt của nhân vật trữ tình khi trở lại căn nhà cũ. Thiên nhiên xung quanh như cũng có linh hồn, cũng đang chịu đựng sự hoang phế, tàn tạ. Hình ảnh "dậu cúc già", "thềm trầu úa" và "cau đã mấy mùa quên trổ hoa" là những chi tiết nghệ thuật đặc sắc mang tính nhân hóa cao. Chúng ngầm khẳng định sự vắng bóng của bàn tay chăm chút từ ngoại – người chủ nhân đã gắn bó máu thịt với mảnh vườn này. Sự phai tàn của cây trái cỏ hoa chính là hiện thân cho sự tàn lãng của thời gian và nỗi trống trải trong lòng người cháu.

Từ thực tại cô quạnh ấy, mạch cảm xúc tự nhiên quay ngược dòng thời gian về với ký ức ngọt ngào nhưng đầy day dứt:

"Nhớ xưa bóng ngoại nghiêng chiều nắng Tóc trắng cùng mây trắng dưới trời Xòe tay ngoại đếm từng thu cuối Con nào hay biết mỗi thu vơi."

Hình ảnh người ngoại hiện lên thật dung dị, phảng phất nét cô đơn và nhọc nhằn của cuộc đời. Biện pháp đối lập kết hợp ẩn dụ qua câu thơ "Tóc trắng cùng mây trắng dưới trời" tạo nên một bức tranh vừa mang chất hội họa vừa đậm đỗi tình người; mái tóc của ngoại hòa quyện cùng mây trời mênh mông, gợi sự lão phàm, tạ từ của kiếp người. Đặc biệt, hai câu thơ tiếp theo chứa đựng một nỗi niềm xót xa, ân hận thầm kín: "Xòe tay ngoại đếm từng thu cuối / Con nào hay biết mỗi thu vơi". Ngoại lặng lẽ đếm những mùa thu cuối đời trong sự chắt chiu, lo toan, trong khi đứa cháu tuổi trẻ bồng bột lại vô tâm, chưa từng nhận ra quỹ thời gian của bà đang ngắn lại từng ngày. Sự đối lập giữa hành động "đếm" của ngoại và sự "hững hờ" của cháu làm dâng lên một nỗi niềm ngậm ngùi, tiếc nuối khôn nguôi.

Trở lại với thực tại phũ phàng, nỗi đau mất mát bùng nổ ở những dòng thơ cuối:

"Con đi mỗi bước xa, xa mãi Dáng ngoại bên hiên. Nắng tắt dần Lá nghiêng về cội con tìm ngoại Tê tái chiều buông tím góc sân."

Sự dịch chuyển không gian qua từ láy nhịp điệu "xa, xa mãi" nhấn mạnh khoảng cách chia lìa âm dương cách trở. Hình ảnh "Dáng ngoại bên hiên. Nắng tắt dần" vô cùng đắt giá; "nắng tắt dần" không chỉ là sự chuyển biến của thời gian trong ngày mà còn là ẩn dụ tinh tế cho sự lụi tàn của sự sống, sự ra đi vĩnh viễn của ngoại. Khép lại bài thơ là quy luật cội nguồn tự nhiên qua hình ảnh "Lá nghiêng về cội con tìm ngoại". Thế nhưng, tìm ở đâu khi thực tại chỉ còn lại cảm giác "Tê tái chiều buông tím góc sân". Từ láy "tê tái" kết hợp gam màu lạnh "tím" bao trùm không gian đã đẩy nỗi cô đơn, trống vắng và niềm đau đớn tột cùng lên đến đỉnh điểm.

Bằng thể thơ năm chữ nhịp nhàng, ngôn ngữ giản dị mà giàu sức gợi hình gợi cảm cùng các biện pháp tu từ đặc sắc, bài thơ "Nhớ ngoại" đã thành công khắc họa nỗi nhớ thương vô hạn và niềm tiếc nuối khôn nguôi đối với người ngoại đã khuất. Qua đó, tác phẩm gửi gắm bài học nhân văn sâu sắc về đạo lý uống nước nhớ nguồn, nhắc nhở mỗi chúng ta hãy biết trân trọng từng phút giây đoàn tụ bên những người thân yêu khi còn có thể.

Mở đầu sự nghiệp thơ ca cách mạng, Tố Hữu luôn dành cho Bác Hồ kính yêu những vần thơ dạt dào cảm xúc nhất. Đoạn thơ trong tác phẩm Thăm cõi Bác xưa là một cuộc hành hương về không gian tâm linh đầy xúc động, nơi nhà thơ tái hiện lại khung cảnh thanh bình và phong cách sống thanh cao của vị lãnh tụ tối cao.

Bài thơ mở đầu bằng giọng điệu tâm tình, thủ thỉ:

 "Anh dắt em vào cõi Bác xưa

 Đường xoài hoa trắng nắng đu đưa".

Cảnh sắc hiện lên thật yên ả, dịu ngọt với con đường ngập tràn sắc trắng hoa xoài và ánh nắng lung linh. Nơi đây không có sự uy nghi, xa cách của chốn lầu son gác tía mà đong đầy hơi ấm của làng quê Việt Nam qua hình ảnh hồ nước lặng, bưởi cam thơm và bóng dừa rợp mát. Đặc biệt, hình ảnh "rào râm bụt đỏ hoa quê / Như cổng nhà xưa Bác trở về" gợi nhắc nguồn cội chân chất. Gian bếp với "bốn mùa rau tươi tốt lá / Như những ngày cháo bẹ măng tre" là biểu tượng cho chặng đường gian khó mà hào hùng, tô đậm lối sống gắn bó mật thiết với nhân dân của Người.

Bước vào không gian bên trong, hiện thực về lối sống đạm bạc của Bác càng khiến người đọc nghẹn ngào. Ngôi nhà gác hiện lên thật "đơn sơ", vật liệu xây dựng là thứ "gỗ thường mộc mạc, chẳng mùi sơn". Đồ đạc tối giản đến mức tối đa với "giường mây chiếu cói, đơn chăn gối / Tủ nhỏ, vừa treo mấy áo sờn". Tố Hữu đã sử dụng thành công phép liệt kê kết hợp các tính từ chỉ mức độ mộc mạc, qua đó khắc họa thành công nhân cách thanh cao, sự khiêm nhường đến tuyệt đối của một bậc vĩ nhân.

Khép lại bài thơ là nỗi niềm hoài niệm sâu sắc qua những kỷ vật thân quen:

"Máy chữ thôi reo, nhớ ngón đàn

Thong dong chiếc gậy gác bên bàn

Còn đôi dép cũ, mòn quai gót".

Những đồ vật vô tri vô giác nhưng như vẫn còn vẹn nguyên hơi ấm của Người. Câu thơ cuối "Bác vẫn thường đi giữa thế gian..." nâng tầm ý nghĩa bài thơ, khẳng định sự bất tử của Hồ Chí Minh. Người không hề ra đi mà vẫn sống mãi trong từng nhịp thở của non sông đất nước.

Đoạn thơ thành công nhờ thể thơ bảy chữ uyển chuyển, nhịp điệu chậm rãi cùng ngôn ngữ đậm chất trữ tình dân gian. Tác phẩm không chỉ là khúc tráng ca tri ân mà còn bồi đắp trong lòng mỗi người con đất Việt tình yêu quê hương, đất nước và đạo lý uống nước nhớ nguồn sâu sắc.

Hàn Mặc Tử là một hồn thơ mãnh liệt, kỳ dị nhưng đầy đau thương của phong trào Thơ mới. Bài thơ “Cuối thu” là bức tranh thiên nhiên hiu hắt hòa quyện cùng nỗi cô đơn tuyệt vọng và bi kịch nội tâm sâu sắc của thi sĩ.

Mở đầu bài thơ là một không gian vũ trụ huyền ảo và đầy bi tráng:

“Lụa trời ai dệt với ai căng, Ai thả chim bay đến Quảng Hàn, Và ai gánh máu đi trên tuyết, Mảnh áo da cừu ngắm nở nang.”

Điệp từ “ai” cùng câu hỏi tu từ gợi sự vô định, xa xôi. Đặc biệt, hình ảnh “gánh máu đi trên tuyết” mang tính biểu tượng cao, là hiện thân của nỗi đau đớn tột cùng và vết thương nhức nhối về thể xác lẫn tâm hồn nhà thơ.

Nỗi buồn ấy tiếp tục thấm đẫm vào đất trời và tâm trạng:

“Mây vẽ hằng hà sa số lệ, Là nguồn ly biệt giữa cô đơn. Sao không tô điểm nên sương khói, Trong cõi lòng tôi buổi chập chờn.”

Mây trời hóa thành giọt lệ ly biệt. Thi sĩ trách móc sao cảnh vật không hóa sương khói để che lấp đi cõi lòng chập chờn, bất ổn, bộc lộ sự cô lập giữa cõi đời.

Đến khổ ba, bức tranh cuối thu hiện ra xơ xác, tàn lụi:

“Đây bãi cô liêu lạnh hững hờ, Với buồn phơn phớt, vắng trơ vơ. Cây gì mảnh khảnh run cầm cập, Điềm báo thu vàng gầy xác xơ.”

Các từ láy “phơn phớt”, “trơ vơ”, “cầm cập” kết hợp hình ảnh cây cỏ run rẩy tái hiện cái rét thấu xương, phản chiếu trực tiếp sinh mệnh đang cạn kiệt của thi nhân.

Khép lại bài thơ là tiếng nấc nghẹn ngào và bi kịch nhân sinh:

“Thu héo nấc thành những tiếng khô, Một vì sao lạ mọc phương mô? Người thơ chưa thấy ra đời nhỉ? Trinh bạch ai chôn tận đáy mồ?”

Tiếng nấc của mùa thu hay chính là tiếng lòng tuyệt vọng. Câu hỏi hướng về “vì sao lạ” chứa đựng khát khao cứu rỗi, đồng thời thương cho những giá trị trinh bạch bị vùi dập.

“Cuối thu” là kiệt tác bộc lộ trọn vẹn tài năng và bi kịch của Hàn Mặc Tử. Bài thơ mãi là tiếng lòng đau thương nhưng đầy mãnh liệt của một hồn thơ bất tử.

Vũ Cao là một nhà thơ chiến sĩ tiêu biểu của nền văn học kháng chiến chống Pháp, và bài thơ "Núi Đôi" (sáng tác năm 1956) chính là kiệt tác để đời của ông, kết tinh vẻ đẹp của tình yêu hòa quyện trong tình yêu đất nước.

Tác phẩm mở đầu bằng dòng hồi tưởng ngọt ngào về một mối tình thanh xuân trong sáng, e ấp nơi làng quê: "Bảy năm về trước em mười bảy / Anh mới đôi mươi trẻ nhất làng". Tình yêu của họ nảy nở giữa buổi vùng biên yên bình, gắn liền với lối đi chung quanh sườn núi. Thế nhưng, khi chiến tranh ập đến, họ phải tạm gác lại hạnh phúc riêng tư để gánh vác giang sơn; chàng trai lên đường ra mặt trận còn cô gái ở lại làm nữ du kích: "Anh đi bộ đội sao trên mũ / Em giữ quê hương giữ núi đôi". Lời thơ mộc mạc nhưng chứa đựng một lý tưởng cao đẹp: tình yêu đôi lứa chỉ thực sự trọn vẹn khi nó gắn liền với trách nhiệm bảo vệ độc lập dân tộc. Việc cô gái "giữ núi đôi" cũng chính là giữ gìn lời thề thủy chung với người ra trận. Về mặt nghệ thuật, bài thơ thành công nhờ sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa chất tự sự và trữ tình, ngôn ngữ giản dị, giàu nhạc điệu và hình ảnh hoán dụ sâu sắc. Về nội dung, tác phẩm là bài ca ngợi ca lòng yêu nước, sự thủy chung và tinh thần hy sinh thầm lặng của thế hệ trẻ thời kỳ kháng chiến chống Pháp.

Đoạn thơ không chỉ là một câu chuyện tình yêu xúc động mà còn là một tượng đài tinh thần bất tử về một thời hoa lửa gian lao nhưng vô cùng anh dũng của dân tộc.

Hàn Mặc Tử là một ngôi sao băng rực rỡ nhưng vội vã băng qua bầu trời thơ ca Việt Nam hiện đại. Mang theo cả niềm đau thương lẫn khát khao mãnh liệt vào từng con chữ, ông đã viết nên “Đây thôn Vĩ Dạ” – một kiệt tác khúc chiết từ nỗi nhớ quê hương và cả những ám ảnh về tình yêu đôi lứa. Bài thơ không chỉ là bức tranh phong cảnh hữu tình mà còn là tiếng lòng khắc khoải của một thi nhân đang đứng bên lề sự sống, hướng về cuộc đời với tất cả sự trân trọng và đớn đau.

Mở đầu thi phẩm, Hàn Mặc Tử đưa người đọc lạc vào một buổi sớm mai trong trẻo của xứ Huế. "Sao anh không về chơi thôn Vĩ?" – một câu hỏi vừa như lời trách yêu, vừa như lời mời gọi tha thiết từ sâu thẳm tâm hồn. Dưới cái nhìn của thi nhân, thiên nhiên hiện lên với vẻ đẹp tràn trề nhựa sống. "Nắng hàng cau nắng mới lên" gợi lên sự tinh khôi, ấm áp, nhịp điệu của sự sinh sôi. Vườn tược hiện ra với sắc xanh mướt như ngọc, một màu xanh tươi mới, tràn đầy sức sống, thấp thoáng đằng sau đó là bóng dáng kín đáo của người thiếu nữ với "mặt chữ điền" hiền hậu. Những hình ảnh ấy được vẽ lên bằng tình yêu cuộc đời sâu sắc, khi thi nhân khao khát được trở về, được hòa mình vào không gian bình yên nơi thôn Vĩ.

Thế nhưng, cảm xúc dần chuyển dịch sang những cung bậc trầm mặc hơn ở khổ thơ thứ hai. Không còn là cái nắng rạng rỡ của bình minh, cảnh vật giờ đây nhuốm màu chia phôi. "Gió theo lối gió, mây đường mây" – sự tách rời của thiên nhiên như báo hiệu cho sự đứt gãy trong lòng người. Dòng nước chảy buồn thiu, những đóa hoa bắp lay động yếu ớt, tất cả gợi lên một vẻ đẹp u sầu, lặng lẽ. Điểm xuyết trong không gian ấy là hình ảnh "thuyền ai đậu bến sông trăng". Sự kết hợp giữa "sông" và "trăng" tạo nên một vẻ đẹp siêu thực, mộng ảo, đúng với phong cách thơ độc đáo của Hàn Mặc Tử. Câu hỏi "Có chở trăng về kịp tối nay?" chứa đựng nỗi băn khoăn về sự hữu hạn của đời người trước dòng chảy thời gian, một nỗi hoài nghi đầy khắc khoải về cái đích đến của tình yêu và sự sống.

Cảm xúc thi sĩ dần chìm sâu vào cõi mộng ở khổ thơ cuối cùng. "Mơ khách đường xa, khách đường xa" – sự lặp lại như nhịp đập thổn thức của con tim. Hình ảnh người thiếu nữ hiện lên trong sương khói mờ ảo, trở nên tinh khôi và xa xôi quá đỗi. "Ở đây sương khói mờ nhân ảnh" không chỉ là khung cảnh đặc trưng của xứ Huế, mà còn là ranh giới mong manh giữa thực tại và cõi mộng, giữa cuộc sống của thi nhân và thế giới ngoài kia. Lời tự vấn ở câu kết "Ai biết tình ai có đậm đà?" gói trọn sự hoang mang, tủi phận. Đó là khao khát được thấu hiểu, được yêu thương, nhưng cũng là sự tự ý thức về hoàn cảnh bi thương của chính mình trước cuộc đời quá đỗi rộng lớn và mong manh.

“Đây thôn Vĩ Dạ” thành công nhờ sự kết hợp tài tình giữa bút pháp tả thực tinh tế và cảm hứng lãng mạn siêu thực. Ngôn ngữ thơ giàu hình ảnh, nhịp điệu uyển chuyển như tiếng lòng người. Bài thơ là minh chứng cho một hồn thơ nhạy cảm, luôn hướng về phía ánh sáng dù cuộc đời thi nhân vốn dĩ nhiều tăm tối. Gấp trang thơ lại, người đọc vẫn cảm thấy dư âm của một tiếng lòng chân thành, da diết về tình yêu cuộc sống, tình yêu con người, vốn mãi tồn tại vẹn nguyên theo thời gian.