Xông
Nghĩa & Ví dụ
1.
tính từ
(id.; kết hợp hạn chế). (Dáng đứng) cứng và thẳng.
2.
tính từ
(dùng phụ sau dẹ.). (Lối nói) thiếu đi những tiếng xứng hô cần thiết, nghe thiếu lễ độ, thiếu lịch sự.
3.
động từ
Tiến mạnh thẳng tới phía trước, bất chấp trở ngại.
4.
động từ
(Mối) đùn lên, bám vào đồ đạc, đục khoét làm hư hỏng nát.
5.
động từ
(Hơi, mùi) bốc lên mạnh, thường gây khó chịu.
6.
động từ
Diệt trừ bằng khói, khí độc.
7.
động từ
Để cho hơi bốc vào người hoặc bộ phận cơ thể để chữa bệnh. Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp
1
Ngữ cảnh sử dụng
- Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng để chỉ hành động tiến tới mạnh mẽ hoặc để chỉ mùi bốc lên mạnh.
- Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Ít phổ biến, trừ khi mô tả hiện tượng tự nhiên hoặc trong các bài viết về sức khỏe.
- Trong văn chương / nghệ thuật: Có thể dùng để tạo hình ảnh mạnh mẽ hoặc cảm giác khó chịu.
- Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Thường dùng trong y học cổ truyền hoặc công nghệ xử lý môi trường.
2
Sắc thái & phong cách
- Thể hiện sự mạnh mẽ, quyết liệt khi chỉ hành động.
- Gợi cảm giác khó chịu khi chỉ mùi hoặc hơi.
- Phong cách đa dạng, từ khẩu ngữ đến chuyên ngành.
3
Cách dùng & phạm vi
- Nên dùng khi muốn nhấn mạnh sự mạnh mẽ hoặc tác động mạnh của mùi, hơi.
- Tránh dùng trong ngữ cảnh cần sự trang trọng hoặc lịch sự.
- Có thể thay thế bằng từ khác khi cần diễn đạt nhẹ nhàng hơn.
4
Lưu ý đặc biệt
- Dễ nhầm lẫn với các từ chỉ hành động mạnh khác như "lao", "tấn công".
- Khác biệt với "xông hơi" trong y học cổ truyền, cần chú ý ngữ cảnh.
- Chú ý sắc thái tiêu cực khi dùng để chỉ mùi hoặc hơi.
1
Chức năng ngữ pháp
"Xông" có thể là động từ hoặc tính từ. Khi là động từ, nó thường đóng vai trò vị ngữ trong câu, ví dụ: "Anh ấy xông vào phòng." Khi là tính từ, nó có thể làm định ngữ, ví dụ: "Dáng đứng xông."
2
Đặc điểm hình thái – cấu tạo
"Xông" là từ đơn, không có hình thái phức tạp và có thể kết hợp với các phụ từ như "lên", "vào" để tạo thành cụm động từ.
3
Đặc điểm cú pháp
Khi là động từ, "xông" thường đứng sau chủ ngữ và có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "xông vào", "xông lên". Khi là tính từ, nó thường đứng trước danh từ để bổ nghĩa, ví dụ: "dáng đứng xông".
4
Khả năng kết hợp ngữ pháp
"Xông" thường kết hợp với các danh từ chỉ địa điểm hoặc đối tượng, ví dụ: "xông vào phòng", "xông lên sân khấu". Nó cũng có thể đi kèm với các phó từ chỉ mức độ như "mạnh", "nhanh".
Chúng tôi sẽ tiếp tục bổ sung câu ví dụ, từ đồng nghĩa trái nghĩa, từ liên quan và các phần mở rộng khác trong thời gian tới
