Trục lợi
Nghĩa & Ví dụ
động từ
Kiếm lợi riêng một cách không chính đáng.
Ví dụ:
Ông ta lợi dụng kẽ hở quy định để trục lợi từ dự án.
Nghĩa: Kiếm lợi riêng một cách không chính đáng.
1
Học sinh tiểu học
- Ông bán vé lợi dụng lúc đông người để trục lợi, thu thêm tiền không đúng giá.
- Cô bán hàng ghi cân sai để trục lợi, làm người mua bị thiệt.
- Bạn ấy giả làm người từ thiện để trục lợi, lấy quà không dành cho mình.
2
Học sinh THCS – THPT
- Người bán online cố ý thổi giá khẩu trang để trục lợi khi ai cũng cần.
- Anh ta dựng chuyện khuyến mãi để trục lợi, khiến khách tưởng mua rẻ.
- Có kẻ lợi dụng quyên góp bão lụt để trục lợi, bỏ túi tiền ủng hộ.
3
Người trưởng thành
- Ông ta lợi dụng kẽ hở quy định để trục lợi từ dự án.
- Trong cơn hoảng loạn, nhiều kẻ trục lợi bằng cách gom hàng rồi đẩy giá lên trời.
- Trục lợi từ lòng tốt cộng đồng là sự phản bội niềm tin khó tha thứ.
- Khi quyền lực không bị kiểm soát, cám dỗ trục lợi sẽ lớn dần và nuốt chửng lương tri.
Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp
1
Ngữ cảnh sử dụng
- Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng để chỉ trích hành vi lợi dụng người khác hoặc tình huống để kiếm lợi cá nhân.
- Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Thường xuất hiện trong các bài viết phê phán hành vi không đạo đức trong kinh doanh hoặc chính trị.
- Trong văn chương / nghệ thuật: Không phổ biến, trừ khi miêu tả nhân vật có tính cách tiêu cực.
- Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.
2
Sắc thái & phong cách
- Thể hiện thái độ tiêu cực, chỉ trích.
- Thường dùng trong ngữ cảnh trang trọng hoặc phê phán.
3
Cách dùng & phạm vi
- Nên dùng khi muốn nhấn mạnh hành vi kiếm lợi không chính đáng.
- Tránh dùng trong ngữ cảnh tích cực hoặc trung lập.
- Không có nhiều biến thể, thường dùng trực tiếp.
4
Lưu ý đặc biệt
- Dễ nhầm lẫn với các từ có nghĩa trung lập hơn như "kiếm lợi".
- Chú ý ngữ cảnh để tránh hiểu nhầm ý tiêu cực.
1
Chức năng ngữ pháp
Động từ, thường làm vị ngữ trong câu.
2
Đặc điểm hình thái – cấu tạo
Là từ ghép, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.
3
Đặc điểm cú pháp
Thường đứng sau chủ ngữ và có thể làm trung tâm của cụm động từ, ví dụ: "trục lợi từ việc...".
4
Khả năng kết hợp ngữ pháp
Thường kết hợp với danh từ chỉ đối tượng bị tác động hoặc nguồn lợi, ví dụ: "trục lợi từ công ty".
