Hoàng bào
Nghĩa & Ví dụ
danh từ
Áo triều phục màu vàng của vua.
Ví dụ:
Lễ đăng cơ được tái hiện với nhà vua khoác hoàng bào.
Nghĩa: Áo triều phục màu vàng của vua.
1
Học sinh tiểu học
- Nhà vua khoác hoàng bào khi ra thiết triều.
- Trong tranh, ông vua đội mũ và mặc hoàng bào lấp lánh.
- Cô giáo kể: khi đăng quang, vua mặc hoàng bào rất đẹp.
2
Học sinh THCS – THPT
- Tiếng trống vang lên, nhà vua bước ra trong hoàng bào rực rỡ.
- Trong tuồng cổ, chỉ cần thấy hoàng bào là biết nhân vật ấy là vua.
- Bức ảnh chụp mô hình vua Quang Trung mặc hoàng bào khiến chúng mình trầm trồ.
3
Người trưởng thành
- Lễ đăng cơ được tái hiện với nhà vua khoác hoàng bào.
- Ánh nến quét qua hoàng bào, làm nổi bật từng đường thêu rồng uốn lượn.
- Giữa sân rồng, hoàng bào như một vệt nắng, mọi ánh nhìn đều dồn về đó.
- Có người khát quyền lực chỉ vì chiếc hoàng bào, quên mất gánh nặng đằng sau nó.
Đồng nghĩa & Trái nghĩa
Nghĩa : Áo triều phục màu vàng của vua.
Từ đồng nghĩa:
Từ trái nghĩa:
| Từ | Cách sử dụng |
|---|---|
| hoàng bào | trang trọng, cổ – phạm vi lịch sử/triều đình; nghĩa chuyên biệt, đơn nhất Ví dụ: Lễ đăng cơ được tái hiện với nhà vua khoác hoàng bào. |
| long bào | trang trọng, cổ; mức độ tương đương, dùng trong văn sử Ví dụ: Nhà vua khoác long bào bước ra điện. |
| thường phục | trung tính, cổ/quan chế; đối lập về tính nghi lễ Ví dụ: Ra ngoài cung, vua thay hoàng bào bằng thường phục. |
Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp
1
Ngữ cảnh sử dụng
- Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Không phổ biến.
- Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Thường xuất hiện trong các bài viết về lịch sử, văn hóa hoặc khi nói về các triều đại phong kiến.
- Trong văn chương / nghệ thuật: Thường dùng để tạo hình ảnh quyền lực, uy nghiêm của vua chúa trong các tác phẩm văn học, thơ ca.
- Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.
2
Sắc thái & phong cách
- Thể hiện sự trang trọng, quyền uy và cao quý.
- Thường xuất hiện trong văn viết và văn chương.
3
Cách dùng & phạm vi
- Nên dùng khi muốn nhấn mạnh đến quyền lực và vị thế của vua chúa trong bối cảnh lịch sử hoặc văn học.
- Tránh dùng trong ngữ cảnh hiện đại hoặc không liên quan đến lịch sử phong kiến.
4
Lưu ý đặc biệt
- Dễ nhầm lẫn với các từ chỉ trang phục khác nếu không chú ý đến bối cảnh lịch sử.
- Không nên dùng để chỉ trang phục hiện đại hoặc không liên quan đến vua chúa.
1
Chức năng ngữ pháp
Danh từ, thường làm chủ ngữ hoặc bổ ngữ trong câu.
2
Đặc điểm hình thái – cấu tạo
Là từ ghép, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.
3
Đặc điểm cú pháp
Thường đứng sau các từ chỉ định hoặc lượng từ; có thể làm trung tâm của cụm danh từ, ví dụ: "chiếc hoàng bào", "một bộ hoàng bào".
4
Khả năng kết hợp ngữ pháp
Thường kết hợp với các từ chỉ định (cái, chiếc), lượng từ (một, hai), và tính từ (mới, cũ).
