Đế
Nghĩa & Ví dụ
1.
danh từ
Bộ phận gắn liền với phần dưới của một số vật, thường có tác dụng để cho vật đứng được vững.
2.
danh từ
Phần đầu cuống hoa, hỏi loe ra, mang các bộ phận của hoa.
3.
danh từ
(cũ; kết hợp hạn chế). Hoàng đế (nói tắt).
4.
động từ
(hoặc d.). Nói xen vào lời diễn viên trên sân khấu chèo.
5.
động từ
(kng.). Nói chêm vào, xen vào để châm chọc hoặc để kích động. Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp
1
Ngữ cảnh sử dụng
- Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng để chỉ phần dưới của đồ vật, như "đế giày".
- Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Sử dụng khi mô tả cấu trúc của vật thể hoặc trong ngữ cảnh lịch sử khi nói về "hoàng đế".
- Trong văn chương / nghệ thuật: Dùng trong chèo hoặc kịch để chỉ lời nói xen vào của diễn viên.
- Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Thường gặp trong ngành thực vật học khi nói về "đế hoa".
2
Sắc thái & phong cách
- Từ "đế" có thể mang sắc thái trang trọng khi nói về "hoàng đế".
- Trong nghệ thuật, từ này có thể mang tính hài hước hoặc châm biếm khi dùng để "đế" trong chèo.
- Phong cách sử dụng đa dạng, từ khẩu ngữ đến văn viết và nghệ thuật.
3
Cách dùng & phạm vi
- Nên dùng "đế" khi mô tả phần dưới của vật thể hoặc trong ngữ cảnh lịch sử.
- Tránh dùng "đế" trong ngữ cảnh không liên quan đến các nghĩa đã nêu.
- Biến thể "đế" trong chèo có thể không phổ biến với người không quen thuộc với nghệ thuật này.
4
Lưu ý đặc biệt
- Dễ nhầm lẫn với từ "đế" trong nghĩa hoàng đế và phần dưới của vật thể.
- Khác biệt với từ "đế" trong chèo, cần chú ý ngữ cảnh để hiểu đúng.
- Người học cần chú ý đến ngữ cảnh để sử dụng từ "đế" một cách tự nhiên và chính xác.
1
Chức năng ngữ pháp
Danh từ: Làm chủ ngữ, bổ ngữ trong câu. Động từ: Làm vị ngữ trong câu.
2
Đặc điểm hình thái – cấu tạo
Là từ đơn, không có phụ từ đặc trưng đi kèm.
3
Đặc điểm cú pháp
Danh từ: Thường đứng sau lượng từ hoặc tính từ. Động từ: Thường đứng sau chủ ngữ và trước bổ ngữ.
4
Khả năng kết hợp ngữ pháp
Danh từ: Thường đi kèm với lượng từ, tính từ. Động từ: Thường đi kèm với trạng ngữ, bổ ngữ.
Chúng tôi sẽ tiếp tục bổ sung câu ví dụ, từ đồng nghĩa trái nghĩa, từ liên quan và các phần mở rộng khác trong thời gian tới
