Hoàn cảnh
- Mikhail Lomonosov (1711–1765) là nhà bác học Nga, hoạt động trong nhiều lĩnh vực như vật lý, hoá học, thiên văn học, ngôn ngữ học và thơ ca.
- Với trí tuệ phi thường và sự cống hiến đa dạng trong các lĩnh vực vật lý, hoá học, thiên văn và văn học, ông đã đặt nền móng cho nền khoa học hiện đại và thành lập trường Đại học Tổng hợp Moscow danh tiếng.
Một số dẫn chứng tiêu biểu về Lomonosov
Ý chí vượt khó và khát vọng tri thức

- Biểu hiện: Năm 19 tuổi, Lomonosov đi bộ từ Arkhangelsk đến Moscow trong thời tiết giá lạnh, chỉ mang theo hai cuốn sách là "Ngữ pháp" và "Toán học". Để được nhập học tại Học viện Slavo-Greco-Latin, ông chấp nhận sống với mức trợ cấp chỉ 3 xu một ngày (chỉ đủ mua bánh mì và muối) và phải khai giả mình là con của một nhà quý tộc để vượt qua quy định cấm con em nông dân vào học.
- Kết quả/Ý nghĩa: Ông hoàn thành chương trình học 12 năm chỉ trong vòng 5 năm và là một trong ba sinh viên xuất sắc nhất được cử sang Đức du học. Thành tựu này đã phá vỡ rào cản giai cấp trong giáo dục Nga thế kỷ XVIII, Ông trở thành người Nga đầu tiên giữ chức Giáo sư Hoá học tại Viện Hàn lâm Khoa học vào năm 1745.
Tinh thần tiên phong trong nghiên cứu khoa học

- Biểu hiện: Lomonosov đã tiến hành thí nghiệm nung nóng các kim loại trong ống thuỷ tinh hàn kín để bác bỏ thuyết "nhiệt tố" phổ biến thời bấy giờ. Năm 1761, bằng kính viễn vọng tự chế, ông đã quan sát hiện tượng Sao Kim đi ngang qua đĩa Mặt Trời và nhận thấy một quầng sáng mỏng bao quanh hành tinh này.
- Kết quả/Ý nghĩa: Ông đã chứng minh thực nghiệm thành công Định luật Bảo toàn Khối lượng trước Lavoisier 17 năm và là người đầu tiên trong lịch sử nhân loại phát hiện ra khí quyển của Sao Kim. Những thành tựu này đã đưa khoa học Nga từ vị thế lạc hậu vươn lên ngang hàng với trình độ của Anh và Pháp, tạo tiền đề cho sự phát triển của ngành vật lý lý thuyết và hoá học hiện đại.
Sáng tạo và phát triển giáo dục dân tộc

- Biểu hiện: Ông trực tiếp soạn thảo đề án và vận động thành lập một cơ sở đào tạo đại học không phân biệt tầng lớp xuất thân. Đồng thời, ông soạn thảo cuốn "Ngữ pháp tiếng Nga" (1755) và "Thuật hùng biện" (1748) nhằm chuẩn hoá tiếng mẹ đẻ, đưa ngôn ngữ Nga vào giảng dạy thay thế cho tiếng Latin và tiếng Đức vốn thống trị trong giới hàn lâm.
- Kết quả/Ý nghĩa: Ông đã sáng lập nên Đại học Tổng hợp Moscow (MSU) vào năm 1755 – cơ sở giáo dục danh giá nhất nước Nga hiện nay. Thành tựu chuẩn hoá ngôn ngữ của ông đã tạo ra một cuộc cách mạng văn hoá, giúp tỷ lệ biết chữ tại Nga tăng lên và đặt nền móng cho sự bùng nổ của văn học Nga thế kỷ XIX.
Câu nói nổi tiếng
“Hoá học là cánh tay của vật lý, còn toán học là đôi mắt của nó.” (“Химия — правая рука физики, математика — ее глаз”)
“Toán học cần được nghiên cứu vì nó làm cho trí tuệ trở nên có trật tự.” (“Математику уже затем учить надо, что она ум в порядок приводит”)
“Khoa học là con đường ngắn nhất dẫn đến hạnh phúc của nhân loại.” (“Наука есть ясное познание истины, просвещение разума”)
“Vẻ đẹp của tiếng Nga chính là sự tổng hoà của sức mạnh, sự phong phú và tính âm nhạc.” (“Красота, величие, сила и богатство российского языка...”)
50+ dẫn chứng NLXH Nhân vật khoa học 


Danh sách bình luận