Cho hai đoạn văn sau:
a. Anh chàng nhìn thấy xung quanh mình có những cục vàng sáng chói thì mừng lắm, bèn chờ cho chúng đi khuất mới đứng dậy nhặt đầy túi mang về. Anh chàng hết làm nhà cửa lại tậu ruộng vườn, nuôi trâu bò, cuộc đời muôn phần tươi hơn trước.
b. Anh chàng nhìn thấy xung quanh mình có những cục vàng sáng chói thì mừng lắm, bèn chờ cho chúng đi khuất mới đứng dậy nhặt đầy túi mang về. Từ khi trở nên giàu có, anh chàng hết làm nhà cửa lại tậu ruộng vườn, nuôi trâu bò, cuộc đời muôn phần tươi hơn trước.
- Em hãy so sánh xem có gì khác nhau giữa hai đoạn văn.
- Phần trạng ngữ đó có tác dụng gì trong câu?
- Phần trạng ngữ đó có tác dụng gì trong đoạn văn?
Đọc kĩ 2 đoạn văn
- Sự khác nhau giữa hai đoạn văn: ở đoạn b có thêm thành phần trạng ngữ trong câu thứ 2: “Từ khi trở nên giàu có”
- Tác dụng phần trạng ngữ trong câu văn:
-
Bổ sung thông tin cho sự việc diễn ra ở câu 2: khi giàu thì anh mới làm nhà cửa, tậu ruộng vườn,…
-
Làm cho câu 2 có nghĩa rõ ràng và đầy đủ hơn: thể hiện sự giàu có của anh.
- Tác dụng phần trạng ngữ trong đoạn văn:
Liên kết chặt chẽ hơn về mặt nội dung của câu 1 và câu 2, thể hiện sự việc của câu 2 diễn ra sau câu 1.
Làm sáng và rõ ý nghĩa của đoạn văn.
Các bài tập cùng chuyên đề
Trình bày khái niệm từ đơn, từ phức, từ láy, từ ghép.
Xác định từ đơn, từ ghép, từ láy trong các đoạn văn sau:
a. Một đêm nằm trằn trọc mãi không sao ngủ được, Thái tử định sang thư phòng xem sách, khi đi ngang qua vườn thượng uyển, bỗng thấy một cô gái trẻ, đẹp đang dạo chơi ở đó. Nghe tiếng động, cô gái vội vàng chạy về phía hoàng cung rồi biến mất. Nhưng vào một đêm khác, cô gái xuất hiện. (Truyền thuyết về Ngọc Bà Thiên Y A Na)
b. Lang Liêu tỉnh dậy, vô cùng mừng rỡ. Bèn làm theo lời thầy dặn, chọn gạo nếp thật tốt làm bánh vuông để tượng hình Đất, bỏ vào chỗ chưng, cho nên gọi là bánh chưng. Rồi giã vôi làm bánh tròn, để tượng hình Trời, gọi là bánh giày. Còn lá xanh bọc ngoài và nhân ở trong ruột là tượng hình cha mẹ yêu thương đùm bọc con cái. (Bánh chưng, bánh giày)
Theo em, “bánh vuông” hoặc “bánh tròn” trong đoạn b có phải là từ phức hay không? Vì sao em cho là như vậy?
Trong thực tế giao tiếp, việc sử dụng từ đơn và từ phức, từ ghép và từ láy có những khác biệt về mức độ thông dụng. Em hãy đánh dấu x vào các nhận định đúng, sai về mức độ thông dụng của chúng ở các ô tương ứng trong bảng dưới đây:
|
Câu |
Trong giao tiếp người nói, người viết thường |
Đúng |
Sai |
|
a |
Ít khi chỉ sử dụng toàn là các từ đơn |
|
|
|
b |
Ít khi chỉ sử dụng toàn là các từ phức |
|
|
|
c |
Ít khi sử dụng toàn là từ láy |
|
|
|
d |
Ít khi sử dụng toàn là từ ghép |
|
|
|
đ |
Ít khi kết hợp sử dụng từ đơn và từ phức |
|
|
|
e |
Kết hợp sử dụng cả từ đơn và từ ghép |
|
|
|
g |
Kết hợp sử dụng cả từ đơn và từ ghép |
|
|
|
h |
Kết hợp sử dụng cả từ đơn với từ ghép và (hoặc) từ láy |
|
|
Trong câu văn “Đến ngày hẹn, các hoàng tử đều đem đủ thứ của ngon vật lạ bày trên mâm cỗ mình làm để dự thi”, cụm từ “của ngon vật lạ” có phải thành ngữ không? Tìm một cụm từ có nghĩa tương tự để thay thể cho cụm từ “của ngon vật lạ” mà không làm cho nghĩa của câu thay đổi.
Tạo từ ghép từ các tiếng gốc dưới đây và nhận xét về sự khác biệt giữa nghĩa của các từ ghép vừa tạo ra so với nghĩa của các tiếng gốc (từ đơn): a. chơi; b. vườn; c. sách; d. mi.
Tạo từ láy từ các tiếng gốc dưới đây và nhận xét về sự khác biệt giữa nghĩa của các từ láy vừa tạo ra so với nghĩa của các tiếng gốc (từ đơn): a. trẻ; b. đẹp; c. động; d. ngủ.
Truyện Bánh chưng, bánh giầy gợi nhắc cho em nhớ đến thành ngữ nào về hình dáng của “Trời” và “Đất” theo quan niệm dân gian.
Hoàn thiện sơ đồ về cấu tạo từ.
Điền các từ in đậm trong đoạn văn vào ô phù hợp.
“Đôi cánh tôi, trước kia ngắn hủn hoẳn bây giờ thành cái áo dài kín xuống tận chấm đuôi. Mỗi khi tôi vũ lên, đã nghe tiếng phành phạch giòn giã. Lúc tôi đi bách bộ thì cả người tôi rung rinh một màu nâu bóng mỡ, soi gương được và rất ưa nhìn.”
Danh sách bình luận