Bài 32. Thực hành: Viết báo cáo tìm hiểu một vấn đề về công nghiệp SGK Địa lí 10 Kết nối tri thức

Đề bài

Viết báo cáo tìm hiểu một vấn đề về công nghiệp:

- Một số thành tựu nổi bật của một trong những ngành công nghiệp đã học.

- Một trung tâm công nghiệp hoặc một khu vực công nghiệp có nhiều thành công trong quá trình hoạt động.

- Tác động của một hoạt động công nghiệp tới môi trường và hướng xử lí.

- Một lĩnh vực hoạt động công nghiệp trong tương lai.

Lời giải chi tiết

(***) BÀI THAM KHẢO 1

TÁC ĐỘNG CỦA HOẠT ĐỘNG CÔNG NGHIỆP KHAI THÁC THAN TỚI MÔI TRƯỜNG VÀ HƯỚNG XỬ LÍ

1. Ý nghĩa của nội dung tìm hiểu

- Than là một trong những loại nhiên liệu hóa thạch quan trọng nhất trên thế giới hiện nay. Từ khi cuộc cách mạng công nghiệp đầu tiên trên thế giới nổ ra, than đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống con người.

- Tuy nhiên, hoạt động khai thác than gây ra những vấn đề ô nhiễm môi trường rất nghiêm trọng.

=> Báo cáo sẽ tìm hiểu về hiện trạng, nguyên nhân ô nhiễm môi trường do hoạt động công nghiệp khai thác than gây ra và đề xuất một số giải pháp xử lí cho vấn đề này.

2. Hiện trạng và nguyên nhân

a. Hiện trạng

- Khai thác than làm thay đổi và phá hủy cảnh quan thiên nhiên nghiêm trọng. Việc xây dựng hầm mỏ lộ thiên hay trong lòng đất là nguyên nhân gây ra xói mòn đất đai và cái chết của lớp thực vật trên bề mặt. Ở những nơi không có cây cối, sự xói mòn sẽ kéo dài từ 50 - 60 năm sau khi khai mỏ.

- Khai thác than ở các mỏ lộ thiên đặc biệt nguy hiểm cho nguồn nước ở những khu vực lân cận. Quá trình sử dụng nước để rửa than sẽ gây ô nhiễm nguồn nước nặng nề.

- Bụi bẩn và trầm tích trong than chảy ra sông, hồ sẽ hại chết các loài sinh vật dưới nước cũng như đầu độc những người dân sử dụng nước này từ 5 - 25 năm. Ngoài ra, Acid sulfuric hình thành khi khoáng chất

chứa sunphit bị oxy hóa trong khai thác than là nguyên nhân chính gây ra mưa axit.

b. Nguyên nhân

- Do nhu cầu lớn của con người: Theo thống kê, hơn 40% lượng điện năng trên thế giới hiện nay được sản xuất ra là từ than trong các nhà máy nhiệt điện.

- Với trữ lượng khoảng 10 nghìn tỷ tấn - gấp nhiều lần so với dầu mỏ hay khí đốt, lại thêm chi phí bỏ ra để khai thác thấp nên than được sử dụng rất phổ biến trong các ngành công nghiệp.

=> Ngành công nghiệp khai thác than phát triển.

3. Một số giải pháp

- Khai thác mỏ ít chất thải.

- Chuyển đổi từ khai thác lộ thiên sang hầm lò để hạn chế và giảm thiểu tác động đến môi trường, khắc phục tình trạng ô nhiễm nước mặt cũng như nước ngầm do đất đá thải gây ra.

- Áp dụng công nghệ tái sử dụng nước một cách tối đa.

- Các doanh nghiệp cần chủ động đổi mới công nghệ, hướng tới công nghệ sạch nhằm đạt mục tiêu phát triển bền vững,...

4. Một số hình ảnh 

Ảnh 1: Moong than Cọc 6 (Nguồn: Công ty CP than Cọc 6)

Ảnh 2: Khai thác than Công ty CP than Đèo Nai (Nguồn: Báo Quảng Ninh)

Ảnh 3: Khai thác than gây ô nhiễm môi trường đất tại Quảng Ninh (Nguồn: Báo Lao Động)

(***) BÀI THAM KHẢO 2

TÌM HIỂU NGÀNH CÔNG NGHIỆP SẢN XUẤT THỰC PHẨM Ở VIỆT NAM

1. Công nghiệp sản xuất thực phẩm là gì?

Công nghiệp thực phẩm là một ngành công nghiệp chuyên sản xuất các sản phẩm thực phẩm để cung cấp cho thị trường tiêu dùng. Ngành này bao gồm các hoạt động từ việc trồng trọt, chế biến, đóng gói cho đến phân phối các sản phẩm thực phẩm như rau củ quả, thịt, cá, đồ uống, đồ ăn chế biến sẵn và nhiều loại thực phẩm khác.

2. Các hoạt động và sản phẩm trong ngành công nghiệp sản xuất thực phẩm

- Chế biến thực phẩm tươi sống: Gia công, sơ chế, và bảo quản rau củ, thịt, thủy hải sản.

- Sản xuất thực phẩm chế biến sẵn: Đồ hộp, thức ăn nhanh, và các loại thực phẩm đông lạnh.

- Sản xuất bánh kẹo và đồ ngọt: Bánh quy, bánh mì, kẹo, sô-cô-la…

- Chế biến đồ uống: Nước ngọt, nước trái cây, sữa, bia, rượu và các loại đồ uống không cồn khác.

- Sản xuất thực phẩm chức năng: Bổ sung dinh dưỡng, vitamin, khoáng chất.

- Chế biến thực phẩm công nghệ cao: Thực phẩm hữu cơ, thực phẩm đông khô, và sản phẩm lên men.

- Sản xuất bao bì đóng gói và bảo quản: Quản lý logistic – chuỗi lạnh, bao bì đóng gói thực phẩm.

- Các hoạt động nông nghiệp, chăn nuôi trồng trọt, thủy sản liên quan.

3. Vai trò của ngành công nghiệp thực phẩm

Công nghiệp sản xuất chế biến thực phẩm đóng vai trò vô cùng quan trọng trong đời sống xã hội hiện nay. Ngành này đảm nhiệm nhiều chức năng thiết yếu, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống con người và sự phát triển kinh tế – xã hội.

- Là nguồn cung cấp thực phẩm cho người tiêu dùng.

- Thúc đẩy phát triển kinh tế thông qua xuất khẩu sản phẩm và tạo việc làm cho các lao động, cải thiện đời sống người dân, đặc biệt là nông thôn.

- Cơ hội đổi mới, nâng cao giá trị và chất lượng của các sản phẩm nông nghiệp thông qua chế biến.

- Đổi mới và áp dụng công nghệ thực phẩm hiện đại.

- Ở mức độ quốc tế, phát triển ngành công nghiệp thực phẩm bền vững góp phần đảm bảo an ninh lương thực, chuỗi cung ứng.

=> Ngành công nghiệp chế biến thực phẩm là tiền đề đẩy mạnh sự phát triển cho các ngành công nghiệp khác như chăn nuôi – trồng trọt, sản xuất hàng tiêu dùng, công nghiệp vận tải – logistic, công nghiệp năng lượng – hóa chất, công nghiệp bao bì, sản xuất máy móc, …

4. Thực trạng ngành công nghiệp thực phẩm Việt Nam

- Ngành công nghiệp thực phẩm đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế của Việt Nam. Với dân số đông, thu nhập và nhu cầu tiêu thụ gia tăng, ngành này không chỉ đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế – xã hội mà còn thúc đẩy xuất khẩu và tạo việc làm cho người dân.

- Công nghiệp thực phẩm những năm vừa qua cũng có sự tăng trưởng vượt bậc, với những doanh nghiệp/tập đoàn hàng đầu trong lĩnh vực có thể kể đến như Masan, TH, Vinamilk, NutiFood, Kinh Đô,… Đang có những vị thế đáng kể trên thị trường quốc tế.

- Ngành công nghiệp thực phẩm tại Việt Nam đang có tiềm năng phát triển và được dự đoán sẽ tăng trưởng trong các năm sắp tới, với tốc độ trung bình 10%/năm. Ngành này hiện đang chiếm gần 20% trong tỷ trọng nhóm ngành chế biến, chế tạo của Việt Nam, là một trong những ngành chủ lực được Chính phủ ưu tiên phát triển trong kế hoạch đến năm 2035.

- Ngành công nghiệp thực phẩm tại Việt Nam hiện nay vừa có bước tiến về chất lượng vừa đối mặt nhiều thách thức. Khung pháp lý về an toàn thực phẩm đã được hoàn thiện hơn, nhiều doanh nghiệp lớn áp dụng tiêu chuẩn quốc tế như HACCP, ISO, GMP để đáp ứng nhu cầu xuất khẩu và niềm tin người tiêu dùng.

5. Tiềm năng của ngành công nghiệp thực phẩm ở Việt Nam

- Công nghiệp chế biến thực phẩm đang có sự tăng trưởng nhanh chóng và mạnh mẽ. Sự cạnh tranh giữa các ngành công nghiệp chế biến đang dần đưa ra nhiều sản phẩm đa dạng để đáp ứng nhu cầu thị trường. Đặc biệt, ngành công nghiệp chế biến lương thực thực phẩm đang ghi nhận sự tăng trưởng tích cực trong xuất khẩu.

- Các mặt hàng và thực phẩm chủ lực

+ Nông sản: gạo, cà phê, thủy sản, hạt điều, tiêu, rau quả,…

+ Thực phẩm chế biến: Mì ăn liền, đồ uống, thực phẩm, bánh kẹo,…

- Các lợi thế và yếu tố thúc đẩy ngành thực phẩm

+ Điều kiện tự nhiên thuận lợi, tạo điều kiện sản xuất và cung ứng nguyên liệu, nguồn hàng.

+ Nguồn lao động dồi dào với chi phí nhân công hợp lý.

+ Chính sách hỗ trợ của nhà nước đang tập trung hỗ trợ phát triển nông nghiệp, xuất khẩu nông sản, thực phẩm.

+ Mở rộng thị trường với việc ký kết các hiệp định thương mại tự do.

- Các khó khăn gặp phải:

+ Cạnh tranh gay gắt với nhiều quốc gia khác.

+ Tiêu chuẩn chất lượng ngày càng khắt khe và nhiều doanh nghiệp chưa đủ điều kiện đáp ứng.

+ Vận chuyển và bảo quản đòi hỏi công nghệ và quy trình chặt chẽ.

+ Thị trường và người tiêu dùng ngày càng khó tính, quan tâm nhiều hơn đến các vấn đề chất lượng, giá cả.