Dẫn chứng về chủ đề Tự cao tự đại

Tự cao tự đại là thái độ coi thường người khác, đề cao bản thân một cách thái quá, luôn cho rằng mình giỏi giang, tài năng vượt trội hơn mọi người.

• Biểu hiện: Trong lịch sử Tam Quốc, Trương Phi là một vị tướng tài ba, dũng mãnh, lập nhiều công lao lớn. Tuy nhiên, ông lại có tính cách nóng nảy, tự cao tự đại và thường coi thường kỷ luật. Trương Phi nhiều lần đối xử thô bạo với binh lính, xem nhẹ ý kiến của người khác, tự cho mình là đúng và không biết kiềm chế bản thân.
• Kết quả: Chính vì những biểu hiện ấy, Trương Phi đã gây ra sự bất mãn trong quân đội. Ông trở thành nỗi sợ hãi và căm ghét của thuộc hạ. Kết quả là, dù tài giỏi nhưng ông bị chính binh lính dưới quyền giết chết. Bi kịch này là minh chứng rõ ràng cho hậu quả nặng nề của tính tự cao tự đại: nó không chỉ phá huỷ uy tín, mà còn cướp đi cả sinh mạng và sự nghiệp của con người.

• Biểu hiện: Napoleon Bonaparte là vị tướng kiệt xuất của nước Pháp, từng làm rung chuyển cả châu Âu với nhiều chiến thắng lẫy lừng. Tuy nhiên, sau những thành công liên tiếp, ông dần trở nên quá tự tin, tự cao tự đại và coi thường đối thủ. Napoleon cho rằng tài năng quân sự của mình không ai sánh kịp, từ đó đưa ra nhiều quyết định nóng vội, chủ quan trong chiến lược.
• Kết quả: Chính vì sự tự mãn ấy, Napoleon đã phải nhận thất bại nặng nề trong trận Waterloo năm 1815, chấm dứt hoàn toàn sự nghiệp huy hoàng của mình. Thất bại đó không chỉ làm tan rã đế chế Pháp mà còn biến ông từ một “hoàng đế châu Âu” trở thành kẻ lưu vong. 

• Biểu hiện: Kanye West là một nghệ sĩ tài năng, nổi tiếng toàn cầu, từng đoạt nhiều giải Grammy. Tuy nhiên, ông nhiều lần bị dư luận chỉ trích vì tính cách tự cao tự đại. Kanye thường xuyên phát ngôn gây sốc, tự nhận mình là “thiên tài số 1” trong âm nhạc, hoặc so sánh bản thân với những nhân vật vĩ đại trong lịch sử. Đặc biệt, trong một lễ trao giải MTV, Kanye từng ngang nhiên bước lên sân khấu, ngắt lời ca sĩ Taylor Swift để tuyên bố người khác mới xứng đáng nhận giải – hành động thể hiện sự ngạo mạn, coi thường người khác.
• Kết quả: Chính tính tự cao ấy đã khiến Kanye West vướng vào nhiều tranh cãi, làm hình ảnh của ông xấu đi trong mắt công chúng. Dù có tài năng thật sự, sự ngạo mạn khiến ông mất đi nhiều mối quan hệ, bị tẩy chay trong ngành âm nhạc và thời trang, thậm chí một số thương hiệu lớn chấm dứt hợp tác. 

• Biểu hiện: Ông tin vào lời quảng cáo rằng Titanic là con tàu "không thể chìm". Dù nhận được nhiều cảnh báo về các tảng băng trôi trên lộ trình, ông vẫn cho tàu chạy với tốc độ gần như tối đa trong đêm tối để lập kỷ lục về thời gian cập bến.
• Kết quả: Khi phát hiện tảng băng, tàu không kịp xoay trở do quán tính quá lớn. Titanic chìm, mang theo hơn 1.500 sinh mạng. Sự tự cao trước thiên nhiên đã phải trả giá bằng thảm kịch hàng hải lớn nhất lịch sử.

• Biểu hiện: Năm 2000, Reed Hastings (sáng lập Netflix) đã đến gặp John Antioco để đề nghị bán lại Netflix với giá 50 triệu USD. John Antioco đã cười khẩy và đuổi khéo họ về vì cho rằng mô hình thuê đĩa trực tuyến là "trò đùa", còn chuỗi cửa hàng của Blockbuster mới là vương đạo.
• Kết quả: Blockbuster phá sản vào năm 2010 vì không chịu thay đổi. Netflix hiện nay trị giá hàng trăm tỷ USD. Nụ cười ngạo nghễ năm xưa trở thành sai lầm đắt giá nhất lịch sử kinh doanh.

• Biểu hiện: Được ca ngợi là "Steve Jobs nữ", cô tự tin thái quá vào tầm nhìn của mình đến mức phớt lờ thực tế khoa học. Cô sa thải những nhân viên dám thắc mắc về độ chính xác của máy xét nghiệm máu, đe doạ những người tố giác và nói dối nhà đầu tư bất chấp công nghệ chưa hoàn thiện.
• Kết quả: Sự thật bị phơi bày, công ty từng được định giá 9 tỷ USD sụp đổ về con số 0. Elizabeth Holmes từ nữ tỷ phú tự thân trẻ nhất thế giới trở thành tù nhân với bản án lừa đảo.

• Biểu hiện: Ông công khai chê bai các quy định an toàn hàng hải là "kìm hãm sự sáng tạo" và "lãng phí". Ông phớt lờ cảnh báo của các chuyên gia trong ngành và sa thải giám đốc kỹ thuật khi người này lo ngại về vỏ tàu carbon. Ông tự tin tuyên bố tàu Titan cực kỳ an toàn.
• Kết quả: Tháng 6/2023, tàu Titan bị ép nát dưới đáy đại dương, khiến ông và 4 hành khách tử vong tức tưởi. Đây là bài học đau xót về việc cái tôi cá nhân coi thường các quy tắc vật lý.

• Biểu hiện: Khi iPhone ra mắt năm 2007, lãnh đạo BlackBerry đã coi thường, cho rằng đó chỉ là món đồ chơi cho trẻ con, pin yếu và không có bàn phím vật lý - thứ mà họ tin doanh nhân không thể sống thiếu. Họ tự mãn với vị thế thống trị thị trường của mình.
• Kết quả: Chỉ vài năm sau, BlackBerry mất gần như toàn bộ thị phần vào tay Apple và Android, cuối cùng phải ngừng sản xuất điện thoại.

• Biểu hiện: Không chỉ sử dụng doping để gian lận, Armstrong còn dùng quyền lực và danh tiếng của mình để bắt nạt, kiện tụng và huỷ hoại sự nghiệp của bất kỳ ai dám nói lên sự thật (đồng đội, nhà báo). Anh ta tin rằng mình là "vua", không ai có thể chạm tới.
• Kết quả: Khi mọi chuyện vỡ lở, anh bị tước bỏ cả 7 danh hiệu Tour de France, bị cấm thi đấu suốt đời và trở thành kẻ dối trá vĩ đại nhất lịch sử thể thao.

• Biểu hiện: Tự nhận mình là thiên tài, so sánh mình với Chúa (Yeezus). Gần đây, anh liên tục đưa ra các phát ngôn bài Do Thái và gây hấn trên mạng xã hội với niềm tin rằng "Tôi quá giàu và nổi tiếng, Adidas không thể bỏ tôi được".
• Kết quả: Adidas và hàng loạt nhãn hàng lớn chấm dứt hợp đồng ngay lập tức. Kanye West mất danh hiệu tỷ phú chỉ sau một đêm, bị cô lập trong giới giải trí.

• Biểu hiện: Adam Neumann từng được coi là kỳ lân của giới khởi nghiệp, nhưng ông dần chìm đắm trong cái tôi vĩ cuồng. Ông tuyên bố WeWork sẽ "nâng cao nhận thức của thế giới", tiêu tiền của nhà đầu tư vào các bữa tiệc xa hoa, mua máy bay riêng và thậm chí muốn làm Tổng thống thế giới. Ông phớt lờ các nguyên tắc quản trị tài chính cơ bản và coi thường lời khuyên của hội đồng quản trị.
• Kết quả: Khi hồ sơ IPO được công bố, giới đầu tư nhận ra công ty rỗng tuếch và thua lỗ nặng. Định giá của WeWork rơi tự do từ 47 tỷ USD xuống gần như phá sản. Adam bị đuổi khỏi chính công ty mình sáng lập trong sự ê chề.

• Biểu hiện: Năm 2018, thương hiệu D&G tung ra quảng cáo người mẫu dùng đũa ăn Pizza một cách kệch cỡm, bị người Trung Quốc phản ứng là phân biệt chủng tộc. Thay vì xin lỗi chân thành, Stefano Gabbana đã nhắn tin trên Instagram mắng chửi người Trung Quốc là "ngu ngốc", "bẩn thỉu" và tự tin rằng "D&G vẫn sống tốt mà không cần thị trường Trung Quốc".
• Kết quả: Sự ngạo mạn này đã châm ngòi cho làn sóng tẩy chay lớn nhất lịch sử thời trang. Các trang thương mại điện tử gỡ bỏ sản phẩm, các sao hạng A huỷ hợp đồng. D&G mất hàng trăm triệu USD và cho đến nay vẫn chưa thể phục hồi hoàn toàn danh tiếng tại thị trường tỷ dân này.

Có thời điểm em được thầy cô khen vì viết văn tiến bộ, em cảm thấy tự hào và tự cho mình có năng khiếu nên gần như không ôn tập. Sau vài lần, em thấy phong độ giảm sút, em không còn viết hay như trước. Nhờ lời nhắc nhở của cô giáo, em mới hiểu rằng nếu tự cao tự đại thì sẽ bị dậm chân tại chỗ, còn khiêm nhường học hỏi thì mới có thể ngày càng tiến bộ và phát triển. 

Trong một lần làm việc nhóm, em nghĩ mình có ý tưởng hay nhất nên luôn muốn các bạn làm theo, không chấp nhận lắng nghe các đóng góp khác. Kết quả là nhóm em làm bài không tốt và bị cô giáo nhắc nhở. Sau đó, em nhận ra rằng nếu chỉ tự cao thì sẽ làm mất đi sự đoàn kết, còn biết lắng nghe thì mới có kết quả tốt hơn.