Hoàn cảnh
- Lương Thế Vinh (1441–1496) tự là Cảnh Nghị, hiệu là Thuỵ Hiên, là nhà toán học, nhà khoa bảng, học giả nổi tiếng thời Lê sơ, quê ở Nam Định.
- Ông đỗ Trạng nguyên năm 1463 dưới triều vua Lê Thánh Tông.
- Sinh ra trong bối cảnh đất nước ổn định, Nho học phát triển mạnh, Lương Thế Vinh không chỉ giỏi văn chương mà còn đặc biệt xuất sắc về toán học và khoa học thực tiễn, được nhân dân gọi là “Trạng Lường” và được coi là vị tổ của ngành toán học Việt Nam.
Một số dẫn chứng tiêu biểu về Lương Thế Vinh
Trí tuệ thực tiễn

- Biểu hiện: Khi đón tiếp sứ giả nhà Minh, ông đã bình thản giải quyết yêu cầu cân một con voi lớn. Bằng cách cho voi lên thuyền, đánh dấu mức nước rồi thay voi bằng đá để cân tổng khối lượng đá, ông đã khiến sứ giả phương Bắc phải kinh ngạc. Không dừng lại ở đó, ông còn dùng một chiếc thước gỗ để đo độ dày của một tờ giấy xuyến chỉ mỏng manh bằng cách đo cả một tập giấy rồi chia đều, chứng minh trí tuệ sắc bén trong việc định lượng.
- Kết quả/Thành tựu: Những cách giải quyết thông minh của ông đã bảo vệ thể diện quốc gia trước sự khinh mạn của ngoại bang, khẳng định tầm vóc trí tuệ của người Việt. Thành tựu lớn nhất về mặt tri thức của ông là biên soạn cuốn "Đại thành toán pháp" – cuốn sách giáo khoa toán học đầu tiên của Việt Nam, đưa toán học trở thành một môn học chính thức và ứng dụng rộng rãi trong đo đạc ruộng đất, xây dựng.
Đổi mới giáo dục

- Biểu hiện: Ông đã dày công nghiên cứu và đưa các phương pháp tính toán bằng bàn tính (bàn tính hàng ngang) vào đời sống, thay cho cách tính bằng tay hay thẻ tre lạc hậu. Trong việc đào tạo học trò, ông khuyến khích tinh thần học đi đôi với hành, gắn liền việc học tập với sản xuất nông nghiệp và kinh tế quốc gia.
- Kết quả/Thành tựu: Sự đổi mới của ông đã giúp nâng cao năng suất trong quản lý tô thuế, chia ruộng đất và xây dựng đê điều của nhà nước Lê Sơ. Ông đã đào tạo nên một thế hệ quan lại không chỉ giỏi văn mà còn am tường kỹ thuật, đặt nền móng cho sự phát triển hưng thịnh của kinh tế xã hội nước ta thế kỷ XV.
Nhân cách giản dị

- Biểu hiện: Ông thường xuyên về quê, cùng bà con bàn chuyện cày cấy, đo đạc ruộng đồng và truyền dạy các kiến thức toán học cho trẻ em nghèo. Ông còn là một nghệ sĩ dân gian khi dành thời gian nghiên cứu và viết cuốn "Hỷ phường phả lục" để hệ thống hoá nghệ thuật chèo – bộ môn nghệ thuật của quần chúng. Ông không bao giờ dùng địa vị để xa cách dân chúng mà luôn dùng trí tuệ của mình để phục vụ cuộc sống của họ.
- Kết quả/Thành tựu: Nhân cách cao đẹp đã khiến ông trở thành một vị quan được nhân dân yêu mến nhất trong lịch sử. Ông đã góp phần nâng tầm nghệ thuật truyền thống, giúp âm nhạc và diễn xướng dân gian có vị trí trong dòng chảy văn hoá chính thống của dân tộc. Tên tuổi ông gắn liền với hình ảnh một vị thánh của tri thức nhưng lại mang tâm hồn nồng hậu của một người nông dân đất Việt.
Câu nói nổi tiếng
"Toán học là chìa khoá của mọi ngành khoa học, không có toán học thì không thể quản lý đất nước một cách minh bạch."
"Học mà không hiểu lý lẽ của con số thì chỉ là học vẹt, khó mà làm việc lớn giúp đời."
"Nước Nam tuy nhỏ nhưng nhân tài không thiếu, trí tuệ không thua kém phương Bắc."
"Làm quan là để giúp dân đo ruộng, dựng nhà, chứ không phải để ngồi cao hưởng lộc."
50+ dẫn chứng NLXH Nhân vật lịch sử & chính trị hay nhất 


Danh sách bình luận