Những vấn đề chung về vai trò của gia đình
Giải thích
Gia đình là tế bào cơ bản của xã hội, nơi mỗi con người được sinh ra, nuôi dưỡng, giáo dục và hình thành nhân cách đầu tiên. Vai trò của gia đình thể hiện ở việc chăm sóc đời sống vật chất, bồi dưỡng đời sống tinh thần, truyền dạy đạo đức, lối sống và là điểm tựa yêu thương cho mỗi cá nhân trong suốt cuộc đời.
Biểu hiện
Ý nghĩa / Hậu quả
- Gia đình là nền tảng hình thành nhân cách; giúp con người phát triển toàn diện về trí tuệ, đạo đức và cảm xúc; tạo động lực vượt qua khó khăn trong học tập và cuộc sống.
- Trẻ dễ sa vào lối sống lệch lạc khi gia đình không đồng hành, thiếu định hướng, mất niềm tin; xã hội phát sinh nhiều vấn đề tiêu cực như bạo lực, vô cảm, tệ nạn.
Một số dẫn chứng tiêu biểu về vai trò của gia đình
Thomas Edison và người mẹ Nancy Elliott
- Biểu hiện: Khi còn nhỏ, Edison đi học và bị thầy giáo đuổi học với lý do "đần độn". Ông mang về nhà một lá thư, mẹ ông đã đọc và nói với con rằng: "Con là một thiên tài, trường học này quá nhỏ và không có đủ giáo viên tốt để dạy con. Hãy để mẹ dạy con tại nhà."
- Kết quả: Sự che chở và tin tưởng tuyệt đối của bà Nancy đã giúp Edison không bị mặc cảm. Bà chính là người đã dạy ông kiến thức và thắp lên ngọn lửa tò mò. Sau này, Edison viết trong nhật ký: "Thomas Alva Edison là một đứa trẻ đần độn mà nhờ một người mẹ anh hùng đã trở thành thiên tài của thế kỷ."
Anh em nhà Wright và sự ủng hộ của người cha
- Biểu hiện: Cha của họ, Milton Wright, là một giám mục nhưng ông không hề gò bó con cái vào khuôn mẫu tôn giáo cứng nhắc. Thay vào đó, ông khuyến khích các con đọc sách và tặng chúng một chiếc "trực thăng đồ chơi" bằng tre và giấy. Chính món quà đó của cha đã khơi dậy niềm đam mê hàng không suốt đời của hai anh em.
- Kết quả: Khi hai anh em tiến hành những thử nghiệm nguy hiểm và tốn kém, gia đình luôn là nơi cung cấp cả tài chính lẫn sự khích lệ tinh thần. Nếu không có môi trường gia đình đề cao sự sáng tạo và kiên trì, có lẽ nhân loại đã phải chờ đợi rất lâu mới có thể bay lên bầu trời.
Ngô Bảo Châu
- Biểu hiện: GS Ngô Bảo Châu sinh ra trong một gia đình trí thức lớn: cha là GS.TSKH Ngô Huy Cẩn (Viện Cơ học), mẹ là PGS.TS Trần Lưu Vân Hiền. Từ nhỏ, ông đã sống trong môi trường mà việc đọc sách và nghiên cứu là một phần của cuộc sống. Cha ông không chỉ dạy toán mà còn dạy ông cách tư duy và sự kỷ luật trong khoa học.
- Kết quả: Sự định hướng đúng đắn và môi trường học thuật từ gia đình đã giúp ông bộc lộ tài năng từ rất sớm (2 lần giành huy chương vàng Toán quốc tế) và sau này đạt giải Fields. Gia đình đã tạo ra áp lực tích cực và sự chuẩn bị kỹ lưỡng để ông đạt đến đỉnh cao thế giới.
Mẫu liên hệ bản thân về vai trò của gia đình
Mẫu 1
Nhìn lại quá trình trưởng thành của chính mình, tôi nhận ra rằng những giá trị đạo đức mà tôi sở hữu hôm nay không phải tự nhiên mà có, mà đó là kết quả của sự giáo dục âm thầm từ gia đình. Từ cách chào hỏi lễ phép với người lớn đến việc biết sẻ chia với những mảnh đời khó khăn, tất cả đều được tôi học từ những hành động nhỏ nhất của cha mẹ. Gia đình không chỉ dạy tôi kiến thức mà còn dạy tôi cách làm người, cách đối nhân xử thế bằng sự tử tế. Chính nhờ "ngôi trường đầu đời" này mà tôi có được sự tự tin và bản lĩnh để bước ra xã hội mà không bị cuốn theo những cám dỗ hay những giá trị lệch lạc. Với tôi, gia đình là bệ phóng vững chãi nhất, giúp tôi định hình bản sắc cá nhân và giữ vững lương tâm trong mọi lựa chọn của cuộc đời.
Mẫu 2
Trong nhịp sống hối hả và đầy áp lực hiện nay, tôi đã có lúc cảm thấy kiệt sức và muốn bỏ cuộc trước những thất bại của bản thân. Những lúc ấy, gia đình chính là "trạm sạc" bình yên nhất để tôi tìm về. Không cần những lời giáo điều cao siêu, chỉ cần một bữa cơm ấm cúng hay một lời động viên "cứ cố gắng hết mình là được" từ mẹ cũng đủ khiến mọi lo âu trong tôi tan biến. Gia đình cho phép tôi được yếu đuối, được sai lầm mà không sợ bị phán xét, điều mà xã hội ngoài kia hiếm khi khoan dung. Chính tình yêu thương vô điều kiện ấy đã trở thành tấm lá chắn bảo vệ sức khoẻ tinh thần của tôi, giúp tôi hiểu rằng dù thế giới có quay lưng, tôi vẫn còn một chốn quay về. Sự ổn định và hơi ấm từ gia đình chính là động lực lớn nhất để tôi tiếp tục nỗ lực và cống hiến mỗi ngày.
50+ dẫn chứng NLXH lĩnh vực Gia đình 

