Những vấn đề chung về lòng đố kị
Giải thích
Lòng đố kị là thái độ tiêu cực của con người khi không vui, thậm chí khó chịu, ganh ghét trước thành công, hạnh phúc hay ưu điểm của người khác, từ đó nảy sinh suy nghĩ hoặc hành vi muốn hạ thấp, phủ nhận giá trị của người hơn mình.
Biểu hiện
Hậu quả
Một số dẫn chứng tiêu biểu về lòng đố kị
Chu Du
- Biểu hiện: Chu Du là một danh tướng tài ba, nhưng khi gặp Gia Cát Lượng, một người có trí tuệ siêu việt hơn mình, ông không tìm cách hợp tác chân thành mà luôn nảy sinh lòng ghen ghét. Chu Du nhiều lần tìm cách hãm hại, đẩy Gia Cát Lượng vào thế bí (như vụ đóng 10 vạn mũi tên trong 3 ngày) nhằm loại bỏ đối thủ.
- Kết quả: Sự đố kị khiến Chu Du luôn sống trong tâm trạng u uất, phẫn nộ. Cuối cùng, ông chết vì kiệt sức và tức tưởi ở tuổi 36 sau câu nói nổi tiếng: "Trời đã sinh Du, sao còn sinh Lượng?". Lòng đố kị đã giết chết một thiên tài và làm tổn hại đến đại cục của Đông Ngô.
Antonio Salieri
- Biểu hiện: Salieri là nhạc sĩ cung đình đầy quyền lực và rất nỗ lực, nhưng ông luôn cảm thấy bị lu mờ trước tài năng thiên bẩm, hồn nhiên của Mozart. Theo những giai thoại và vở kịch nổi tiếng Amadeus, Salieri đã dùng quyền hưởng của mình để ngăn cản sự nghiệp của Mozart, khiến Mozart gặp khó khăn về tài chính và cô lập ông trong giới nghệ thuật.
- Kết quả: Dù Salieri có địa vị cao, ông cả đời sống trong sự dằn vặt và cay đắng vì biết mình không bao giờ chạm tới được sự vĩ đại của Mozart. Trong khi đó, Mozart dù chết trong nghèo khó nhưng âm nhạc của ông trở thành bất tử, còn Salieri bị hậu thế nhắc đến nhiều nhất không phải vì tác phẩm, mà vì lòng đố kị với Mozart.
Isaac Newton và Robert Hooke
- Biểu hiện: Robert Hooke là một nhà khoa học lớn, nhưng ông luôn cho rằng Newton đã "mượn" những ý tưởng của mình về định luật vạn vật hấp dẫn mà không trích dẫn công lao. Ngược lại, Newton với cái tôi lớn cũng nảy sinh lòng đố kị và thù ghét Hooke. Sau khi Hooke qua đời và Newton trở thành Chủ tịch Hiệp hội Hoàng gia Anh, Newton đã tận dụng quyền lực của mình để xoá bỏ mọi dấu vết của Hooke: ông cho dỡ bỏ phòng thí nghiệm, tiêu huỷ các dụng cụ và thậm chí làm thất lạc bức chân dung duy nhất của Hooke.
- Kết quả: Thế giới đã mất đi chân dung của một nhà bác học lớn (Hooke) và nhiều công trình nghiên cứu của ông bị lu mờ trong hàng thế kỷ. Dù là một thiên tài vĩ đại, nhưng hành động vì lòng đố kị này đã để lại một vết đen trong tiểu sử của ông, khiến hậu thế nhìn nhận ông là một người có tâm địa hẹp hòi và vị kỷ.
Mẫu liên hệ bản thân về lòng đố kị
Mẫu 1
Trong hành trình trưởng thành, tôi cũng từng có lúc để lòng đố kị nhen nhóm trong tâm trí, đặc biệt là khi thấy bạn bè xung quanh đạt được những thành tựu mà mình hằng ao ước. Thay vì lấy đó làm động lực, tôi lại cảm thấy tự ti và đôi khi là khó chịu vô cớ. Tuy nhiên, tôi nhận ra rằng: Khi mải miết nhìn vào hào quang của người khác, tôi đã bỏ quên chính con đường mình đang đi. Lòng đố kị không giúp tôi giỏi hơn, nó chỉ khiến tâm hồn tôi trở nên hẹp hòi và mệt mỏi. Giờ đây, tôi học cách thay thế sự đố kị bằng sự ngưỡng mộ và học hỏi. Tôi hiểu rằng mỗi người có một 'múi giờ' thành công riêng, và thay vì so sánh mình với người khác, tôi chọn so sánh mình của ngày hôm nay với ngày hôm qua.
Mẫu 2
Đối với tôi, lòng đố kị giống như một con dao hai lưỡi. Đã có lúc tôi cảm thấy ghen tị với sự thông minh, năng nổ của một người bạn cùng lớp. Sự đố kị ấy từng khiến tôi muốn thu mình lại và né tránh sự giúp đỡ từ bạn. Nhưng sau đó, tôi đã chọn đối mặt thay vì trốn tránh. Tôi dùng chính sự khó chịu đó làm bàn đạp để nỗ lực gấp đôi: nếu bạn học 1 tiếng, tôi sẽ học 2 tiếng; nếu bạn năng nổ phát biểu, tôi sẽ tập luyện để tự tin hơn. Tôi nhận ra rằng, cách tốt nhất để chiến thắng lòng đố kị là tự hoàn thiện bản thân. Thay vì mong người khác thất bại để mình cảm thấy bằng lòng, tôi chọn cách nỗ lực để cùng họ đứng trên đỉnh cao của sự thành công.
50+ dẫn chứng NLXH lĩnh vực Tâm lí - Hành vi 

