Đề giữa kì 1 Văn 10 năm 2025 – 2026 trường THPT Số 1 Lê Hồng Phong - Đắk Lắk
I. ĐỌC HIỂU
Đọc văn bản sau:
TÌNH MẸ
(Vũ Thị Thu)
Một cậu bé mời mẹ tham dự buổi họp phụ huynh đầu tiên ở trường tiểu học.
Điều cậu sợ đã thành sự thật, mẹ cậu nhận lời. Đây là lần đầu tiên giáo viên chủ nhiệm và bạn bè gặp mẹ cậu nhưng cậu lại rất xấu hổ vì ngoại hình của mẹ mình. Mặc dù bà cũng là một người phụ nữ đẹp nhưng lại có một vết sẹo lớn che gần toàn bộ mặt bên phải. Và cậu bé cũng chưa bao giờ hỏi mẹ tại sao có vết sẹo lớn đến vậy.
Vào buổi họp mặt, tất cả mọi người đều ấn tượng bởi sự dịu dàng và vẻ đẹp tự nhiên của người mẹ mặc cho vết sẹo dài, thế nhưng cậu bé vẫn xấu hổ và thu mình vào một góc tránh ánh mắt mọi người. Ở đó, cậu bé nghe được mẹ nói chuyện với cô giáo.
Cô giáo hỏi:
- Làm sao chị bị vết sẹo lớn như vậy trên mặt? Người mẹ từ tốn trả lời:
Thưa cô, khi con tôi còn bé, nó đang ở trong phòng thì lửa bốc lên. Mọi người đều sợ không dám vào vì ngọn lửa quá to, thế là tôi chạy vào. Lúc chạy đến chỗ con, tôi thấy một xà nhà đang rơi xuống nên đã vội vàng lấy thân mình che cho con. Tôi bị ngất xỉu, nhưng thật may đã có một anh lính cứu hỏa vào và cứu cả hai mẹ con tôi.
Người mẹ chạm vào vết sẹo nhăn nhúm trên mặt, mỉm cười nói:
- Vết sẹo này không chữa được nữa, nhưng cho đến giờ, tôi chưa hề hối tiếc về việc mình đã làm."
Nghe đến đây, cậu bé đã chạy nhanh về phía mẹ, nước mắt lưng tròng. Cậu ôm lấy mẹ và cảm nhận được tình yêu, sự hy sinh to lớn của mẹ dành cho mình. Cậu nắm chặt tay mẹ suốt cả ngày hôm đó như không rời.
(Nguồn:https://voh.com.vn/song-dep/truyen- ngan-ve-me-431752.html)
Xác định ngôi kể của văn bản trên?
Vận dụng kiến thức về các ngôi kể để xác định
Ngôi kể của văn bản: ngôi kể thứ ba
Khi mọi người đều sợ không dám vào vì ngọn lửa quá to, thì người mẹ đã làm gì?
Đọc kĩ văn bản để xác định chi tiết phù hợp
Khi mọi người đều sợ không dám vào vì ngọn lửa quá to, thì người mẹ đã chạy vào, thấy một xà nhà đang rơi xuống nên đã vội vàng lấy thân mình che cho con
Giải thích nghĩa của từ vội vàng trong câu văn: Lúc chạy đến chỗ con, tôi thấy một xà nhà đang rơi xuống nên đã vội vàng lấy thân mình che cho con.
Vận dụng kiến thức về cách giải thích nghĩa của từ
Vội vàng: nhanh, tỏ ra hấp tấp, mau lẹ hơn bình thường
Nêu cảm nhận về phẩm chất cao quý của người mẹ qua câu chuyện trên?
Căn cứ vào nội dung văn bản để phân tích
Người mẹ có phẩm chất cao quý:
- Yêu thương con sâu sắc
- Giàu đức hi sinh: Sẵn sàng chấp nhận huy hiểm để che chở, bảo vệ cho con
Qua câu chuyện trên, em rút ra bài học gì cho bản thân?
Liên hệ bản thân để rút ra bài học phù hợp
- Biết trân trọng, giữ gìn tình mẫu tử cũng như tình cảm gia đình
- Biết quan tâm chia sẻ, thấu hiểu người thân trong gia đình
II. VIẾT
Viết bài văn nghị luận (khoảng 500 chữ) phân tích, đánh giá chủ đề và đặc sắc nghệ thuật của truyện ngắn “Tình mẹ” ở phần đọc hiểu trên.
Hình thức: bài văn
Dung lượng: khoảng 500 chữ
Dạng bài: nghị luận văn học
Vấn đề nghị luận: chủ đề và đặc sắc nghệ thuật của truyện ngắn “Tình mẹ”
I. Mở bài
- Giới thiệu tác giả, tác phẩm....
- Định hướng vấn đề cần nghị luận : phân tích, đánh giá chủ đề và đặc sắc nghệ thuật của truyện ngắn “Tình mẹ”
II. Thân bài:
1.Tóm tắt cốt truyện: Câu chuyện kể về cuộc gặp gỡ đầu tiên giữa cô giáo chủ nhiệm và mẹ cậu bé học sinh tiểu học trong một buổi họp phụ huynh. Cậu bé cảm thấy xấu hổ vì mẹ mình có vết sẹo lớn trên khuôn mặt. Nhưng sau khi nghe được đoạn đối thoại giữa mẹ và cô giáo, cậu đã hiểu ra mọi chuyện và xúc động thật sự, chạy đến bên mẹ nước mắt lưng tròng, ôm mẹ và cảm nhận được tình yêu thương và sự hi sinh thầm lặng của mẹ.
2. Xác định và phân tích, đánh giá chủ đề
- Xác định chủ đề: Chủ đề chính của truyện ngắn "Tình mẹ" của Vũ Thị Thu là tình mẫu tử thiêng liêng, đặc biệt là sự hy sinh cao cả của người mẹ dành cho con mình..
- Phân tích, đánh giá chủ đề . Có thể theo hướng
Truyện ngắn khắc họa tình mẫu tử qua hai biểu hiện chính:
+ Sự hy sinh thầm lặng của người mẹ: Người mẹ trong câu chuyện không chỉ hi sinh thân thể mà còn chấp nhận sự nhìn nhận, thậm chí là sự xấu hổ từ con mình vì ngoại hình không hoàn hảo. Điều này nhấn mạnh tình yêu vô điều kiện của mẹ, vượt lên trên mọi nỗi đau và sự tổn thương cá nhân
+ Sự thức tỉnh và cảm nhận tình yêu của đứa con: Ban đầu, cậu bé xấu hổ vì vết sẹo của mẹ, nhưng khi hiểu được nguồn gốc vết sẹo và hành động dũng cảm của mẹ, cậu bé đã thay đổi. Hành động chạy về phía mẹ, khóc và nắm chặt tay mẹ thể hiện sự thức tỉnh sâu sắc của con về tình yêu và lòng biết ơn đối với mẹ.
- Phân tích, đánh giá đặc sắc nghệ thuật:
- Cốt truyện ngắn gọn, đơn giản nhưng giàu ý nghĩa nhân văn ...
-Truyện kể theo ngôi thứ ba …giúp cho mạch kể tự do, linh hoạt, làm tăng tính chân thực và cảm động của câu chuyện.
- Nhân vật được khắc hoạ trên nhiều phương diện: ngôn ngữ, hành động, cảm xúc...
III. Kết luận
Đoạn truyện ngắn này là một tác phẩm nghệ thuật xuất sắc, khắc họa sự chuyển biến trong tâm lý của nhân vật người con khi nhận ra tình yêu thương và sự hy sinh của mẹ. Đoạn này đã thành công trong việc làm nổi bật chủ đề chính của truyện là tình mẫu tử thiêng liêng và để lại trong lòng người đọc những ấn tượng sâu sắc và cảm động.
Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ về vấn đề: Làm thế nào để học tập hiệu quả ?
Hình thức: đoạn văn
Dung lượng : khoảng 200 chữ
Dạng bài: nghị luận xã hội
Vấn đề nghị luận: Làm thế nào để học tập hiệu quả ?
- Xác định đúng mục đích, phương pháp, kế hoạch…của việc học.
- Kết hợp nhuần nhuyễn giữa học ở lớp và ở nhà, giữa lý thuyết và thực hành, chú trọng tự học.
- Không ngừng tìm kiếm phương pháp học tập phù hợp nhất với bản thân; học mọi lúc, mọi nơi.
- Dẫn chứng hợp lí
TẢI APP ĐỂ XEM OFFLINE
Bạn muốn xem lời giải chi tiết của đề thi?
Truy cập toàn bộ các câu hỏi, xem chi tiết đáp án và lời giải tại Loigiaihay.
